Sửa luật phải bịt kẽ hở, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân

Đại biểu Nguyễn Tiến Nam tham gia thảo luận về dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi). Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Bảo vệ trẻ em bằngnhững quy định cụ thể

Góp ý dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Tiến Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Huế đề nghị hoàn thiện quy định về chăm sóc thay thế, quyền biết nguồn gốc của con nuôi và quản lý các khoản thu, nhằm bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho trẻ em.

Theo đại biểu, dự thảo cần bổ sung hành vi bị nghiêm cấm đối với các cơ sở trợ giúp xã hội không thực hiện chuyển đổi hình thức chăm sóc thay thế, để trẻ đủ điều kiện được chuyển từ môi trường tập trung sang chăm sóc gia đình.

Về quyền biết nguồn gốc của con nuôi, đại biểu cho rằng dự thảo mới ghi nhận quyền nhưng chưa quy định đầy đủ trách nhiệm lưu trữ hồ sơ lâu dài, trình tự và điều kiện tiếp cận thông tin. Cần làm rõ cơ chế cung cấp thông tin đối với cả con nuôi trong nước và nước ngoài, hài hòa quyền biết nguồn gốc với quyền bảo vệ bí mật đời tư của cha mẹ đẻ.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách TP. Huế cũng nhấn mạnh cần gắn quyền biết nguồn gốc với trách nhiệm cụ thể của cơ quan lưu giữ hồ sơ. Thực tế có trường hợp người con nuôi đã thành niên muốn tìm hiểu nguồn gốc nhưng gặp khó khăn do hồ sơ chuyển nơi khác hoặc cơ quan quản lý từ chối cung cấp vì lo ngại ảnh hưởng quyền riêng tư.

Đại biểu đề nghị quy định rõ trách nhiệm bảo quản hồ sơ, trình tự cung cấp thông tin và căn cứ từ chối, bảo đảm việc hạn chế tiếp cận có cơ sở pháp luật và được giải thích cụ thể cho người yêu cầu.

Về điều kiện nhận con nuôi, cần làm rõ phạm vi cấm đối với người từng bị kết án, nhất là hệ quả của việc xóa án tích. Với người từng bị xử phạt về bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em, cần đánh giá dựa trên tính chất, mức độ, số lần, thời điểm vi phạm và nguy cơ thực tế.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu cũng đề nghị thống nhất thời điểm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi là ngày quyết định nuôi con nuôi có hiệu lực pháp luật. Trường hợp cha mẹ nuôi qua đời, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc chấp hành án phạt tù, không nên mặc nhiên chấm dứt quan hệ nuôi con nuôi nếu vẫn có thể bảo đảm chăm sóc trẻ thông qua giám hộ hoặc chăm sóc thay thế.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu nhấn mạnh đến trách nhiệm cụ thể của cơ quan lưu giữ hồ sơ trong dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi). Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Giữ tính độc lập của nghề luật sư

Đối với dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi), các đại biểu Nguyễn Tiến Nam và Nguyễn Hải Nam (Đoàn ĐBQH TP. Huế) đề nghị thận trọng với những thay đổi có thể ảnh hưởng đến chuẩn mực hành nghề, tính độc lập và nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng.

Đại biểu Nguyễn Tiến Nam cho rằng việc cho phép cá nhân, tổ chức không phải luật sư góp vốn vào công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có thể tạo nguy cơ nhà đầu tư ngoài ngành chi phối hoạt động hành nghề. Điều này ảnh hưởng đến tính độc lập nghề nghiệp và việc bảo vệ thông tin khách hàng. Đại biểu đề nghị quy định 100% thành viên góp vốn phải là luật sư.

Với công ty luật hợp danh, người đại diện theo pháp luật cần đồng thời là luật sư và thành viên hợp danh, phù hợp với nguyên tắc trách nhiệm vô hạn của thành viên hợp danh theo Luật Doanh nghiệp.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Hải Nam đề nghị giữ thời hạn 3 năm không được cấp lại chứng chỉ hành nghề luật sư đối với người bị thu hồi chứng chỉ, nếu chưa có đánh giá tác động đầy đủ, thuyết phục đối với đề xuất rút ngắn xuống còn 1 năm.

Đại biểu cũng cho rằng cụm từ “trừ trường hợp pháp luật có quy định khác” về ngoại lệ bảo mật thông tin khách hàng còn quá rộng. Các ngoại lệ cần có căn cứ từ luật, bảo đảm thống nhất với quy định về nghĩa vụ tố giác tội phạm và pháp luật tố tụng.

Đồng tình với chủ trương phát triển các tổ chức hành nghề luật sư quy mô lớn, đại biểu Nguyễn Hải Nam đề nghị việc mở rộng mô hình góp vốn trực tiếp của người ngoài ngành phải được đánh giá kỹ về khả năng huy động nguồn lực và tác động đến tính độc lập nghề nghiệp. Nếu cần thiết, nên thí điểm trong phạm vi, thời hạn xác định, có cơ chế giám sát và tổng kết trước khi nhân rộng.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam nêu ý kiến liên quan đến việc bảo vệ quyền lợi người tham gia đấu giá được quy định trong dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp 

Bảo đảm minh bạch trong đấu giá

Với dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Hải Nam tập trung vào các quy định phòng ngừa thông đồng, thao túng giá và bảo vệ quyền lợi người tham gia đấu giá.

Đại biểu đề nghị đánh giá thực chất hiệu quả của việc điều chỉnh các trường hợp không được đăng ký tham gia đấu giá. Số lượng người tham gia đông chưa chắc bảo đảm cạnh tranh nếu có sự phối hợp trả giá giữa một số người; ngược lại, việc có thêm người ngoài nhóm cũng không đương nhiên loại trừ nguy cơ thông đồng.

Vì vậy, cần làm rõ trách nhiệm kê khai, xác minh và xử lý thông tin sai, đồng thời đối chiếu với quy định về tiền đặt trước và hủy kết quả đấu giá. Khi chưa có đánh giá tác động đầy đủ và biện pháp thay thế hiệu quả, cần thận trọng với việc nới lỏng các hạn chế hiện hành.

Đối với phương án bốc thăm chọn người trúng đấu giá khi không có mức giá hợp lệ, đại biểu đề nghị làm rõ căn cứ xác lập nghĩa vụ mua tài sản của người được chọn. Việc ngăn chặn hành vi cố ý không trả giá để cản trở cuộc đấu giá là cần thiết, nhưng không thể mặc nhiên coi người chưa đưa ra mức giá hợp lệ là có hành vi vi phạm. Cần xác định rõ hành vi và áp dụng biện pháp xử lý tương xứng.

Đại biểu cũng đề nghị quy định cụ thể trách nhiệm hoàn trả tiền, bồi thường khi hủy kết quả đấu giá; phân biệt trường hợp chưa phê duyệt kết quả với trường hợp người mua đã thanh toán, nhận bàn giao tài sản. Đối với tiền đã nộp ngân sách, cần xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm và thủ tục hoàn trả, tránh đẩy người mua vào tình trạng phải liên hệ nhiều nơi.

Về Hội đồng đấu giá tài sản, đại biểu kiến nghị chỉ thành lập trong trường hợp thực sự cần thiết, quy định rõ căn cứ, điều kiện và trình tự để hạn chế tùy nghi, bảo đảm công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.