Sức bật lợi nhuận ngành bán lẻ từ hiệu quả vận hành

Cửa hàng hiện hữu tạo sức bật lợi nhuận

Không mở rộng thêm mạng lưới trong nước, Công ty cổ phần Đầu tư Điện Máy Xanh (mã KC: DMX) vẫn ghi nhận doanh thu và lợi nhuận quý III tăng mạnh. Doanh thu đạt 34.180 tỷ đồng, tăng gần 22% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 2.825 tỷ đồng, gấp hơn 2 lần quý III/2025. Biên lợi nhuận gộp tăng từ 16,7% lên 20,4%, trong khi tỷ lệ chi phí bán hàng và quản lý trên doanh thu gần như đi ngang. Phần lãi gộp tăng thêm cũng nhờ đó được chuyển hóa rõ hơn thành lợi nhuận.

Theo lý giải từ công ty mẹ Thế Giới Di Động (MWG), doanh thu cửa hàng hiện hữu của Điện Máy Xanh tăng 30% trong 9 tháng năm 2026. Trong đó, đợt mở bán iPhone 18 từ giữa tháng 9 góp thêm doanh số cho quý III. Đặc biệt, tăng trưởng tại các cửa hàng hiện hữu là động lực xuyên suốt. Đến cuối quý III, Điện Máy Xanh có 3.003 cửa hàng trên cả nước, giảm nhẹ so với thời điểm cuối quý II.

Nguồn: Cục Thống kê. Đồ họa: Phương Anh

Tại Thế Giới Di Động, doanh thu và lợi nhuận đều ghi nhận tăng trưởng, với 52.614 tỷ đồng doanh thu thuần trong quý III, tăng 32%; lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 3.094 tỷ đồng, tăng gần 75%. Sức bật tại mảng điện thoại, điện máy là một phần quan trọng trong kết quả này, bên cạnh sự đóng góp ngày càng lớn của Bách Hóa Xanh.

FPT Retail (mã CK: FRT) cũng có lợi nhuận tăng nhanh hơn doanh thu, nhờ hiệu quả vận hành. Cụ thể, doanh thu quý III đạt 17.530 tỷ đồng, tăng 33,7%; lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 440 tỷ đồng, tăng 101,3% so với cùng kỳ. Biên lợi nhuận gộp tăng 0,6 điểm phần trăm, lên 20%, còn tỷ lệ chi phí bán hàng và quản lý trên doanh thu giảm 0,9 điểm phần trăm, xuống 15,9%.

Phân tích kết quả kinh doanh của FPT Retail, các chuyên gia từ Mirae Asset chỉ ra, Long Châu có 2.741 nhà thuốc vào cuối tháng 9, doanh thu bình quân mỗi nhà thuốc trong quý III đạt 1,34 tỷ đồng/tháng, tăng 15,7% so với cùng kỳ. FPT Shop duy trì khoảng 622 cửa hàng, doanh thu bình quân tăng 27,5%, lên 3,02 tỷ đồng/cửa hàng/tháng. Long Châu tăng cả độ phủ và sức bán, còn FPT Shop chủ yếu tạo thêm doanh thu trên mạng lưới hiện hữu.

Sức cầu cải thiện cũng thể hiện ở các doanh nghiệp thuộc khâu phân phối. Trong giải trình gửi đến các cổ đông, Chủ tịch HĐQT Digiworld Đoàn Hồng Việt cho biết, doanh thu thiết bị văn phòng quý III tăng 89%, trong đó doanh thu máy chủ tăng 156%; doanh thu mảng điện thoại di động tăng 44%, máy tính xách tay và máy tính bảng tăng 32%.

Nhu cầu hàng hóa tăng đang hỗ trợ thị trường. Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý III tăng 14,5% theo giá hiện hành. Sức mua tạo nền cho doanh thu. Song song với đó, hiệu suất tại mỗi cửa hàng, tỷ suất lợi nhuận gộp trên doanh thu và khả năng kiểm soát chi phí đang phản ánh tích cực vào mức tăng lợi nhuận vượt doanh thu.

Mở rộng mạng lưới, lợi nhuận có theo kịp?

Từ đầu năm đến nay, nhiều chuỗi bán lẻ tiếp tục mở rộng nhanh về quy mô. Đơn cử, với Bách Hóa Xanh, đến cuối tháng 9, chuỗi này có 3.904 cửa hàng, tăng ròng 1.345 cửa hàng từ đầu năm. Doanh thu chuỗi quý III của Bách Hóa Xanh đạt khoảng 17.600 tỷ đồng, tăng 49% so với cùng kỳ. Mạng lưới lớn hơn giúp doanh thu tăng, song đồng thời cũng đòi hỏi các điểm bán mới sớm trang trải được chi phí vận hành.

Giải trình về kết quả kinh doanh quý III, lãnh đạo Thế Giới Di Động cho biết, nhóm cửa hàng Bách Hóa Xanh mở trong năm 2026 đã ghi nhận lợi nhuận hoạt động dương ở cấp cửa hàng. Tuy nhiên, hiệu suất bình quân toàn hệ thống chịu ảnh hưởng khi số cửa hàng mới tăng nhanh.

Theo các chuyên gia từ Chứng khoán VNDIRECT, doanh thu bình quân mỗi cửa hàng Bách Hóa Xanh trong quý III giảm 12% so với cùng kỳ, còn khoảng 1,5 tỷ đồng/tháng. Chi phí mở thêm cửa hàng đang tác động tới hiệu quả chung và đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì biên lợi nhuận khi quy mô lớn lên.

Trong khi đó, WinCommerce - chuỗi bán lẻ thuộc Tập đoàn Masan - cho thấy diễn biến khác. Theo số liệu Masan công bố riêng cho chuỗi, doanh thu quý III của WinCommerce đạt 12.775 tỷ đồng, tăng 21,2%. Trong khi đó, lợi nhuận sau thuế trước phân bổ cho cổ đông thiểu số đạt 325 tỷ đồng, tăng 86%.

WinCommerce mở mới ròng 345 cửa hàng trong quý, đồng thời, doanh thu tại các cửa hàng hiện hữu tăng 7%. Tăng trưởng đến từ việc mở rộng độ phủ lẫn sức bán tại những điểm kinh doanh đã hoạt động.

Dòng tiền cũng là phép thử tiếp theo với từng doanh nghiệp bán lẻ. Lũy kế 9 tháng, FPT Retail ghi nhận dòng tiền kinh doanh âm 1.356 tỷ đồng khi hàng tồn kho tại thời điểm cuối tháng 9/2026 lên khoảng 15.577 tỷ đồng. Dòng tiền kinh doanh của Thế Giới Di động vẫn dương 3.044 tỷ đồng, nhưng thấp hơn mức 6.708 tỷ đồng cùng kỳ; tồn kho đạt hơn 35.000 tỷ đồng. Việc chuẩn bị hàng cho mùa cuối năm có thể khiến nhu cầu vốn lưu động tăng, cần cân đối với với tốc độ bán hàng và thu hồi tiền.

Trong quý cuối năm, sức mua được dự báo tiếp tục hỗ trợ doanh số. Tuy nhiên, hiệu quả tại các doanh nghiệp từ xu hướng tăng trưởng còn dựa trên biên lợi nhuận và dòng tiền.