Sức hút du lịch thám hiểm hang động

Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh phối hợp với Câu lạc bộ Thám hiểm Hang động Đại học Đông Quan (Hàn Quốc) và Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ tổ chức khảo sát, khám phá hang Ốc, xã Hữu Liên

Được UNESCO chính thức công nhận vào tháng 4/2025, CVĐC toàn cầu Lạng Sơn có diện tích hơn 4.800 km2. Điểm nhấn đặc biệt của CVĐC chính là hệ thống khoảng 200 hang động có quy mô đồ sộ và độ dài lớn. Không chỉ dừng lại ở giá trị địa chất, các hang động tại đây còn là những “cuốn sử bằng đá” lưu giữ dấu tích của người tiền sử.

Đẩy mạnh hợp tác quốc tế

Để khai thác tiềm năng du lịch hang động, những năm qua, các cấp, ngành của tỉnh đã thực hiện nhiều giải pháp thiết thực như: cải tạo một số hang động phục vụ du lịch; đưa một số điểm hang động vào đề án phát triển du lịch của tỉnh... đặc biệt, ngay sau khi CVĐC Lạng Sơn được công nhận là CVĐC toàn cầu, các cơ quan, đơn vị liên quan đã đẩy mạnh các hoạt động hợp tác quốc tế trong phát triển du lịch thám hiểm hang động.

Bà Phạm Thị Hương, Trưởng Phòng Quản lý CVĐC Lạng Sơn, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch (XTĐTTM&DL) tỉnh cho biết: “Việc xây dựng và phát triển CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn đóng góp trực tiếp vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Trong đó, phát triển du lịch địa chất - trọng tâm là các sản phẩm thám hiểm hang động là xu hướng mới phù hợp với tiềm năng, tạo sự kết nối chặt chẽ giữa các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, giao thông, nông nghiệp và môi trường. Để khai thác bền vững, chúng tôi thực hiện theo lộ trình nghiêm ngặt từ khảo sát khoa học, lập bản đồ địa hình đến đảm bảo các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn mạo hiểm. Quan điểm xuyên suốt là phát triển phải gắn liền với bảo tồn, tuyệt đối không xâm phạm các di chỉ khảo cổ và hệ thống thạch nhũ tự nhiên. Bên cạnh việc hợp tác với các tổ chức quốc tế để chuẩn hóa quy trình, chúng tôi đặc biệt chú trọng tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cộng đồng, bởi việc ngăn chặn tác động tiêu cực từ con người vào môi trường hang động chính là yếu tố then chốt để bảo vệ giá trị di sản lâu dài.”

Du khách trải nghiệm tại hang Khuôn Bồng, xã Vũ Lễ

Tiêu biểu từ năm 2024 đến nay, Trung tâm XTĐTTM&DL đã làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp Australia tại Việt Nam nhằm xúc tiến các hoạt động hợp tác về thương mại, đầu tư và du lịch; đồng thời gặp gỡ và làm việc với các thành viên của Hiệp hội Hang động Quốc gia Hoa Kỳ, Hiệp hội Hang động Quốc gia Pháp và Công ty Việt Nam Expeditions về việc thúc đẩy hợp tác phát triển du lịch thám hiểm hang động tại CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.

Các đối tác quốc tế cam kết hỗ trợ tỉnh trong việc xây dựng sản phẩm du lịch độc đáo. Theo đó, Trung tâm XTĐTTM&DL đã phối hợp với các đơn vị tổ chức gần 30 cuộc khảo sát, qua đó đã hình thành các sản phẩm du lịch mới, trong đó có sản phẩm du lịch hang động.

Một trong những cột mốc quan trọng là việc công bố bản đồ hang Khuôn Bồng (xã Vũ Lễ) và hang Ngườm Moóc (xã Bình Gia) tại chương trình xúc tiến hợp tác diễn ra cuối năm 2025 tại Hà Nội. Việc chuẩn hóa dữ liệu khoa học qua bản đồ chi tiết không chỉ phục vụ bảo tồn mà còn là "kim chỉ nam" để thiết kế các sản phẩm du lịch mạo hiểm chuyên nghiệp theo tiêu chuẩn quốc tế.

Đồng hành cùng nỗ lực của các cấp, ngành, các doanh nghiệp như Việt Nam Expeditions đã áp dụng hệ thống an toàn đạt chuẩn và tuân thủ tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12592 (ISO 21101). Nhờ vậy, sản phẩm du lịch hang động dù mới vận hành nhưng đã thu hút đông đảo du khách.

Ông Phạm Văn Mạnh, Giám đốc Công ty Việt Nam Expeditions, cho biết: từ đầu năm 2025, doanh nghiệp đã triển khai hợp tác sâu rộng với CVĐC Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn. Đến tháng 6/2025, hai bên ký kết biên bản đối tác chiến lược nhằm phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm mạo hiểm gắn với bảo tồn địa chất và thúc đẩy kinh tế bản địa.

Tháng 7/2025, Việt Nam Expeditions mở văn phòng điều hành tại xã Hữu Liên, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong việc xây dựng hệ thống tour chuyên biệt. Trong đó, tour leo núi – abseiling cổng trời Yên Sơn trở thành sản phẩm nổi bật, thu hút đông đảo giới trẻ nhờ cảnh quan ngoạn mục và trải nghiệm mạo hiểm hang động mang tính địa chất đặc trưng.

Theo ông Mạnh, đến nay công ty đã có hơn 1.000 lượt du khách tham gia các hoạt động trải nghiệm. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy tiềm năng lớn của du lịch mạo hiểm tại Lạng Sơn.

Hướng tới phát triển bền vững

Song song với các hoạt động khai thác, công tác bảo tồn và quảng bá hình ảnh di sản ra thế giới cũng được tỉnh đặc biệt chú trọng. Từ tháng 6/2025, Trung tâm XTĐTTM&DL tỉnh và Hiệp hội Hang động quốc gia Hoa Kỳ đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác. Sau ký kết, hiệp hội đã triển khai quảng bá các giá trị, tuyến điểm du lịch; tư vấn chính sách, kế hoạch hành động; hỗ trợ lập bản đồ và giới thiệu các nhà thám hiểm Hoa Kỳ đến với xứ Lạng.

Anh Carson, thành viên Hiệp hội Hang động quốc gia Hoa Kỳ cho biết: “Qua khảo sát thực tế tại Hang Ốc, Hang Nước (xã Hữu Liên), chúng tôi thấy hệ thống hang động ở đây sở hữu giá trị địa mạo rất lớn và còn nguyên sơ. Tuy nhiên, chính quyền cần chú trọng nâng cao nhận thức cho người dân về việc bảo vệ hệ thống thạch nhũ và môi trường hang động”.

Tiếp đà phát triển, trong quý I/2026, Trung tâm XTĐTTM&DL tỉnh đã chủ động đón tiếp và làm việc với nhiều đoàn chuyên gia uy tín từ Hiệp hội Hang động quốc gia Hoa Kỳ, Phân hội Hang động học PDS Velebit (Croatia), Câu lạc bộ Hang động SPEKUL (Vương quốc Bỉ) và Câu lạc bộ Hang động Đại học Đông Quan (Hàn Quốc).

Bước sang quý II/2026, Trung tâm XTĐTTM&DL đẩy mạnh hoàn thiện hạ tầng đảm bảo an toàn tại Hang Vượn (xã Vạn Linh), Hang Nước (xã Hữu Liên), Hang Ngườm Moóc (xã Bình Gia); đồng thời chỉnh trang, nâng cấp điểm Di chỉ khảo cổ Mai Pha. Các biện pháp bảo vệ khách tham quan như lắp đặt biển báo mực nước tại hang Keng Tao hay cảnh báo nguy cơ đá rơi tại hang Thẩm Khuyên - Thẩm Hai cũng sẽ được triển khai đồng bộ.

Với lộ trình đầu tư bài bản và hướng đi chuyên nghiệp, các sản phẩm du lịch thám hiểm hang động tại CVĐC toàn cầu UNESCO Lạng Sơn đang từng bước được đánh thức, hứa hẹn trở thành dấu ấn thương hiệu đặc sắc của vùng đất xứ Lạng trên bản đồ du lịch quốc tế.

TUYẾT MAI