Sức mạnh của phụ nữ Việt qua góc nhìn của một nữ sinh viên Mỹ

Kiara Torres, sinh viên năm thứ 4, Đại học Bang San Diego, Mỹ

Đi tìm lời giải từ quá khứ

+ Chào Kiara. Lịch sử phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh không phải là một đề tài mới đối với giới nghiên cứu. Tuy nhiên, việc một nữ sinh viên thế hệ trẻ từ Mỹ chủ động lựa chọn đề tài này để thuyết trình tại Hà Nội lại mang ý nghĩa rất đặc biệt. Điều gì đã khơi dậy niềm cảm hứng này trong bạn?

Kiara Torres: Mọi thứ bắt đầu rất tự nhiên từ lớp học về lịch sử Chiến tranh Việt Nam. Khi giáo sư bắt đầu giảng sâu về chủ đề phụ nữ, tôi lập tức bị cuốn hút. Qua lời thầy, tôi nhận ra phụ nữ Việt Nam đã sống, chiến đấu và đi qua một cuộc chiến vô cùng tàn khốc với một vai trò không thể thay thế. Vì vậy, tôi nghĩ việc tìm hiểu, nghiên cứu và đưa tiếng nói của người phụ nữ Việt Nam ra diễn đàn quốc tế là điều vô cùng quan trọng.

Ban đầu, những gì tôi tiếp cận chỉ là các tài liệu lịch sử khô khan. Nhưng rồi, giáo sư đã trao cho tôi cuốn nhật ký của một nữ bác sĩ chiến trường và bảo: "Nếu em quan tâm đến phụ nữ, hãy đọc nhật ký của cô ấy". Đó chính là bước ngoặt thay đổi hoàn toàn nhận thức và chạm đến cảm xúc sâu kín nhất của tôi.

+ Được biết, người thầy hướng dẫn đóng một vai trò rất lớn trong việc truyền ngọn lửa đam mê lịch sử Việt Nam cho bạn?

Kiara Torres: Đúng vậy. Giáo sư của tôi, thầy Aslin, là một người dành tình cảm rất đặc biệt cho Việt Nam. Tình yêu và cách thầy truyền lửa qua từng bài giảng đã khiến tôi kinh ngạc. Tôi nhận ra rằng, trải qua hàng ngàn năm lịch sử với biết bao thăng trầm, gian khổ từ thời phong kiến, thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp cho đến đế quốc Mỹ, người Việt Nam vẫn kiên cường vượt qua và giữ vẹn nguyên được bản sắc văn hóa độc đáo của mình. Điều đó vô cùng vĩ đại! Khi biết đến hội thảo khoa học này, tôi tự nhủ: "Mình nhất định phải đứng trên diễn đàn này để tôn vinh người phụ nữ Việt Nam".

Kiara Torres trình bày bài tham luận của mình tại buổi họp chuyên đề thuộc Hội thảo khoa học quốc tế "Tư liệu, tài liệu lưu trữ về quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ" diễn ra ngày 5/6/2026.

Sức mạnh ẩn sau sự kiên cường

+ Khi trực tiếp đào sâu vào các nguồn tài liệu lưu trữ, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thời chiến hiện lên trong tâm trí bạn như thế nào? Điều gì làm bạn bất ngờ nhất?

Kiara Torres: Điều làm tôi kinh ngạc và xúc động nhất chính là sức gánh vác phi thường của người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến. Qua các tài liệu lưu trữ về vùng nông thôn Việt Nam, tôi thấy những người phụ nữ không chỉ đảm nhận các vai trò xã hội, trực tiếp tham gia bảo vệ quê hương hay phục vụ tuyến đầu, mà họ còn gánh vác trách nhiệm nuôi dạy con cái, lo toan cho gia đình và ra đồng cấy cày để đảm bảo nguồn lương thực.

Việc chăm lo cho một gia đình nhỏ trong thời bình đã là áp lực lớn, tôi không thể tưởng tượng nổi họ đã vượt qua hàng loạt những thử thách đó như thế nào giữa bom đạn. Nó định nghĩa lại hoàn toàn khái niệm về "sự kiên cường" và "sức kháng cự" trong tôi. Chính câu chuyện của họ đã tiếp thêm tự tin cho những người phụ nữ trẻ như chúng tôi, giúp chúng tôi nhận ra rằng phái nữ luôn tiềm ẩn một sức mạnh to lớn để tạo nên những điều phi thường.

+ Những khám phá này đã tác động thế nào đến thế giới quan của cá nhân bạn, một người trẻ lớn lên trong hòa bình ở một quốc gia phát triển?

Kiara Torres: Những trang viết ấy buộc tôi phải soi rọi lại chính cuộc sống của mình với một sự tri ân sâu sắc. Đặt những áp lực thường nhật của tuổi trẻ thời bình bên cạnh sự hy sinh của một thế hệ từng can trường đối mặt với lằn ranh sinh tử, tôi thấy những thử thách của bản thân bỗng trở nên nhỏ bé. Thế hệ phụ nữ hôm nay thực sự may mắn khi được cống hiến trong hòa bình mà không phải đi qua những bi kịch thanh xuân khốc liệt như thế.

Nhưng điều khắc sâu vào tâm trí tôi, hơn cả một bài học lịch sử, chính là sức mạnh tinh thần kỳ diệu của họ. Đi qua muôn vàn đau thương và mất mát, bằng một cách phi thường nào đó, những người phụ nữ ấy vẫn giữ vẹn nguyên được tâm hồn trong sáng, lý tưởng sống cao đẹp và một khát vọng hòa bình bất diệt.

Một số tư liệu, hình ảnh trong bài tham luận của Kiara Torres

Thấu hiểu để hướng tới tương lai

+ Từ góc nhìn học thuật và trải nghiệm của một sinh viên Mỹ, bạn nghĩ thế hệ trẻ ngày nay cần tiếp nhận những bài học lịch sử này như thế nào để hướng tới tương lai?

Kiara Torres: Là một người Mỹ gốc Mexico, lớn lên trong sự giao thoa văn hóa, tôi dễ dàng tìm được sự đồng cảm sâu sắc khi tiếp cận những tư liệu này. Nhưng khi tiếp cận những tư liệu này, tôi nhận ra một giá trị cốt lõi, suy cho cùng, tất cả chúng ta đều là con người. Dù ở bất kỳ quốc gia nào, chúng ta đều trải qua những cảm xúc giống nhau, đều yêu thương gia đình và mong muốn đất nước mình phồn vinh.

Tôi nghĩ việc hai nước khép lại quá khứ và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp như hiện tại là một điều tuyệt vời. Tuy nhiên, "bước tiếp" không có nghĩa là "lãng quên". Thế hệ trẻ cần phải hiểu lịch sử, phải biết ai đã gánh chịu đau thương.

Việc nhìn lại những những mất mát, thậm chí là những tổn thương nặng nề mà các thế hệ đi trước từng phải chịu đựng, không phải để khơi lại nỗi đau, mà là để thấu hiểu, để xoa dịu và giúp hàn gắn vết thương quá khứ. Chúng ta cần một góc nhìn nhân văn hơn để cùng nhau xây dựng sự thấu hiểu và một mối quan hệ bền chặt hơn trong tương lai. Các cô gái trẻ Việt Nam hôm nay xứng đáng được biết và tự hào rằng, phía sau họ là một thế hệ những người mẹ, người chị anh hùng đã cống hiến vĩ đại cho đất nước.

+ Cảm ơn Kiara về những chia sẻ xúc động và sâu sắc này!