Sức mạnh nội sinh

Điện Biên luôn gợi lên những tầng sâu cảm xúc rất riêng. Đó là sự lắng đọng của lịch sử hòa quyện với nhịp sống đang đổi thay từng ngày ở vùng Tây Bắc. Tại nơi đã làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, văn hóa không chỉ thấm sâu trong ký ức, mà còn lan tỏa trong đời sống hôm nay, trở thành điểm tựa tinh thần, là động lực thúc đẩy phát triển.

Thực tiễn cho thấy, với một tỉnh miền núi, biên giới như Điện Biên, nơi xuất phát điểm kinh tế còn thấp, nguồn lực vật chất chưa thật dồi dào thì sức mạnh nội sinh đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Sức mạnh ấy được hình thành từ truyền thống lịch sử, bản sắc văn hóa các dân tộc, từ tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó đã được hun đúc qua nhiều thế hệ. Văn hóa đã góp phần tạo nên sự bền bỉ, đồng lòng của nhân dân, giúp Điện Biên từng bước vượt qua khó khăn, vươn lên phát triển.

Phụ nữ bản Na Sang (xã Mường Nhà) giữ gìn nét đẹp thêu thùa, trang trí hoa văn trên khăn áo. Ảnh: Thu Phương

Thực hiện Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030, giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Điện Biên đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đưa văn hóa thực sự trở thành nền tảng của đời sống xã hội. Nhận thức về vị trí, vai trò của văn hóa có sự chuyển biến rõ nét. Quan điểm coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu và động lực của phát triển từng bước được cụ thể hóa trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Công tác tuyên truyền, quán triệt Chiến lược được triển khai sâu rộng tới các cấp, các ngành và Nhân dân. Khi văn hóa được đặt đúng vị trí, các chủ trương, chính sách đi vào cuộc sống thuận lợi hơn, sự đồng thuận xã hội được củng cố, niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, chính quyền các cấp ngày càng được nâng cao. Đây chính là biểu hiện rõ nét của sức mạnh nội sinh mà văn hóa mang lại.

Trong đời sống xã hội, sức mạnh ấy được thể hiện qua việc xây dựng con người Điện Biên phát triển toàn diện. Giáo dục lịch sử, văn hóa địa phương được đưa vào giảng dạy tại hầu hết các trường phổ thông, góp phần bồi dưỡng lòng yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ. Hoạt động văn học, nghệ thuật tiếp tục phát triển, với mỗi năm từ 200 đến 300 tác phẩm được sáng tác và công bố, phản ánh sinh động đời sống, con người Điện Biên trong thời kỳ đổi mới.

Phong trào thể dục, thể thao quần chúng phát triển rộng khắp, không chỉ nâng cao thể chất mà còn góp phần rèn luyện ý chí, tinh thần đoàn kết trong cộng đồng. Trung bình mỗi năm, tỷ lệ người tập luyện thể thao thường xuyên tăng từ 0,8 đến 1%, số gia đình thể thao tăng từ 0,5 đến 0,6%. Đời sống tinh thần của Nhân dân vì thế ngày càng được cải thiện, tạo nền tảng xã hội lành mạnh cho phát triển bền vững.

Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh tiếp tục lan tỏa sâu rộng. Việc 100% thôn, bản, tổ dân phố xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước góp phần giữ gìn thuần phong mỹ tục và tăng cường tinh thần tự quản, tự giác, củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc.

Cùng với xây dựng đời sống văn hóa mới, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa được chú trọng. Từ năm 2021 đến nay, toàn tỉnh có 8 di tích được xếp hạng cấp tỉnh; nhiều dự án bảo tồn, tôn tạo Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ được triển khai. Hệ thống bảo tàng và di tích hiện lưu giữ hơn 20.000 hiện vật gốc, trở thành nguồn tư liệu quý phục vụ giáo dục truyền thống và phát triển du lịch.

Điện Biên hiện có 22 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó nghệ thuật Xòe Thái và thực hành Then được UNESCO ghi danh. Những di sản này không chỉ khẳng định giá trị văn hóa đặc sắc của Điện Biên mà còn mở ra cơ hội chuyển hóa giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển, nhất là trong lĩnh vực du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng.

Điện Biên đang hội nhập cùng cả nước và vươn ra thế giới. Trong bối cảnh ấy, văn hóa còn là “cầu nối mềm” giúp Điện Biên mở rộng giao lưu, hợp tác, quảng bá hình ảnh vùng đất giàu bản sắc, thân thiện và ổn định. Điều đó góp phần thu hút đầu tư, phát triển du lịch, đồng thời củng cố thế trận lòng dân, giữ vững ổn định chính trị - xã hội nơi phên giậu Tổ quốc.

Bên cạnh những kết quả đạt được, phát triển văn hóa trên địa bàn tỉnh vẫn đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Tuy nhiên, chính trong điều kiện đó, vai trò của văn hóa với tư cách là sức mạnh nội sinh càng được khẳng định rõ ràng hơn. Khi nguồn lực vật chất còn hạn chế, việc khơi dậy, phát huy các giá trị văn hóa, tinh thần chính là con đường căn cơ, lâu dài để tạo động lực phát triển.

Xuân Bính Ngọ đang về. Xuân mở ra những kỳ vọng mới. Với quyết tâm chính trị cao, sự đồng thuận của Nhân dân và niềm tin vào các giá trị văn hóa đã được bồi đắp qua lịch sử, Điện Biên đang từng bước khẳng định: Văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội, mà thực sự là sức mạnh nội sinh, nâng đỡ và dẫn dắt tỉnh phát triển bền vững trong thời kỳ mới.

Nguyên Hà