Sức mua dịch chuyển, bán lẻ tăng tốc mùa cao điểm cuối năm

Ảnh minh họa: Ngọc Lê

Sau 9 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh đạt gần 1,49 triệu tỷ đồng, tăng 13,8% so với cùng kỳ. Riêng quý 3/2026 đạt 523.840 tỷ đồng, tăng 15,5%. Doanh thu bán lẻ hàng hóa 9 tháng đạt khoảng 699.429 tỷ đồng, tăng 17,2%, trong đó riêng tháng 9 tăng 17,6% so với cùng kỳ.

SỨC MUA THAY ĐỔI THEO TỪNG ĐIỂM RƠI

Những con số nói trên tạo nền tảng cho mùa mua sắm cuối năm, nhưng đằng sau tốc độ tăng của thị trường là sự thay đổi trong cách người tiêu dùng phân bổ chi tiêu. Các nhóm hàng thiết yếu vẫn giữ vai trò quan trọng, trong khi doanh nghiệp phải liên tục điều chỉnh hàng hóa, giá bán và chương trình kích cầu theo từng thời điểm.

Cơ cấu doanh thu bán lẻ 9 tháng cho thấy người tiêu dùng TP. Hồ Chí Minh đang chi tiêu mạnh ở một số nhóm hàng. Trong tháng 9, doanh thu nhóm đồ dùng, dụng cụ, trang thiết bị gia đình tăng 21,2% so với cùng kỳ; gỗ và vật liệu xây dựng tăng 41,6%. Trong khi đó, nhóm lương thực, thực phẩm vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất nhưng giảm 0,9% so với cùng kỳ.

Diễn biến này cho thấy sức mua không tăng đồng đều giữa các nhóm hàng và cũng không diễn ra theo một nhịp cố định. Nhu cầu có thể tăng nhanh theo mùa vụ, các dịp lễ hoặc những thời điểm người tiêu dùng cần bổ sung một nhóm sản phẩm cụ thể.

Các nhà bán lẻ vì thế đang kéo dài mùa mua sắm thay vì chờ đến một vài đợt cao điểm cuối năm. Theo kế hoạch của TP. Hồ Chí Minh, chương trình khuyến mãi tập trung năm 2026 được chia thành hai đợt, trong đó đợt hai diễn ra từ ngày 11/11/2026 đến 2/2/2027. Khoảng thời gian giữa hai đợt cũng được doanh nghiệp tận dụng để chuẩn bị nguồn hàng, theo dõi sức mua và điều chỉnh kế hoạch kinh doanh.

Cách tổ chức này phản ánh một thay đổi quan trọng trong hoạt động bán lẻ: doanh nghiệp không còn chỉ chuẩn bị một lượng hàng lớn cho mùa Tết, mà phải dự báo nhu cầu theo từng giai đoạn. Hàng hóa được đưa vào hệ thống theo những thời điểm khác nhau, trong khi khuyến mãi cũng được thiết kế theo từng nhóm khách hàng và nhu cầu cụ thể.

Đối với người tiêu dùng, việc ưu tiên hiệu quả chi tiêu cũng khiến giá bán không phải yếu tố duy nhất quyết định lựa chọn. Chất lượng, nguồn gốc, sự thuận tiện và khả năng đáp ứng đúng nhu cầu ngày càng có vai trò lớn hơn. Đây cũng là lý do các hệ thống bán lẻ tăng cường kiểm soát nguồn cung, truy xuất hàng hóa và kết nối trực tiếp với nhà sản xuất.

DOANH NGHIỆP TĂNG TỐC CHUẨN BỊ MÙA CAO ĐIỂM

Từ tháng 8/2026, SaigonCo.op đã bắt đầu chuẩn bị nguồn hàng phục vụ Tết Đinh Mùi 2027. Cùng với việc tạo nguồn, hệ thống bán lẻ này đang tăng cường kiểm soát hàng hóa từ nhà cung cấp và đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc đối với nhóm thực phẩm tươi sống. Hệ thống đã triển khai thí điểm truy xuất đối với rau củ quả, trái cây và thủy hải sản, nhằm minh bạch thông tin xuyên suốt chuỗi cung ứng.

Tại hệ thống SATRA, kế hoạch tạo nguồn và dự trữ hàng hóa phục vụ Tết Đinh Mùi có tổng giá trị hơn 376 tỷ đồng, tăng 10,8% so với Tết Bính Ngọ 2026. Doanh nghiệp tập trung vào những nhóm hàng thiết yếu, trong đó dự kiến tăng dự trữ thực phẩm tươi sống 16,7%; riêng rau củ quả tăng 22%. Công ty cổ phần Việt Nam Kỹ nghệ Súc sản (VISSAN) cũng đã triển khai sản xuất hàng Tết từ đầu tháng 9, với tổng giá trị nguồn hàng khoảng 506 tỷ đồng, tăng 12% so với năm trước.

Việc tăng dự trữ không đơn thuần là chuẩn bị nhiều hàng hơn. Cơ cấu hàng hóa cũng được điều chỉnh theo dự báo nhu cầu. SATRA dự kiến triển khai 6 kỳ khuyến mãi từ tháng 12/2026 đến tháng 2/2027, với khoảng 700 - 1.000 sản phẩm mỗi kỳ, đồng thời kết hợp các kênh bán hàng trực tuyến và giao hàng tận nơi.

Với TP. Hồ Chí Minh, quy mô thị trường lớn và sức mua đang tăng tạo dư địa cho doanh nghiệp bán lẻ tăng tốc trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, cách doanh nghiệp chuẩn bị cho mùa cao điểm cho thấy trọng tâm đang chuyển từ bán được nhiều hàng sang bán đúng hàng, đúng thời điểm và đúng nhu cầu.

Đây cũng là cơ sở để các nhà bán lẻ tăng liên kết với nhà cung cấp, chủ động nguồn hàng và kiểm soát chất lượng ngay từ đầu chuỗi. Khi sức mua tiếp tục được cải thiện, khả năng dự báo và thích ứng với sự dịch chuyển của nhu cầu sẽ trở thành yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả mùa kinh doanh cuối năm.