Suýt bị cho nghỉ hưu, máy bay 'bà già' của Mỹ chứng tỏ vai trò ở Iran

Hai máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II (biệt danh “Warthog”) của Không quân Mỹ. Ảnh: Reuters.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tướng Dane Caine, cho biết trong cuộc họp báo ngày 19/3 rằng cường kích A-10 Warthog đang đảm nhiệm vai trò then chốt tại eo biển Hormuz.

“Máy bay A-10 Warthog hiện tham chiến tại Iran, đảm nhận nhiệm vụ săn lùng, tiêu diệt các xuồng tấn công tốc độ cao hoạt động trên eo biển Hormuz”, tướng Caine phát biểu tại cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc.

Dòng máy bay tấn công hai động cơ này có tên gọi chính thức là Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II, có biệt danh là “Warthog” (lợn rừng) và được đưa vào hoạt động từ năm 1976.

A-10 Warthog từng nổi danh trên chiến trường nhờ khả năng yểm trợ hỏa lực tầm gần cho lực lượng mặt đất trong các tình huống nguy hiểm.

Nhiều binh sĩ xem các máy bay này như “thiên thần hộ mệnh”, với âm thanh đặc trưng “bbrrrrpppp” phát ra từ khẩu pháo Gatling 30 mm 7 nòng. Các khẩu pháo của A-10 Warthog có khả năng xé nát xe tăng. A-10 Warthog cũng vốn được chế tạo với ý tưởng như một chiếc xe tăng biết bay.

Dòng máy bay này sở hữu lớp giáp titan nặng 540 kg, dày 38 mm, bảo vệ phi công khỏi đạn xuyên giáp và các mảnh vỡ từ pháo phòng không.

Chiến đấu cơ một chỗ ngồi này còn có năng lực vận chuyển vũ khí, có thể mang theo tên lửa, bom dẫn đường và không dẫn đường, tên lửa dẫn đường bằng laser cùng nhiều loại vũ khí khác.

A-10 Warthog được đánh giá cao về độ bền cơ học, vì được bọc giáp dày, nó có khả năng chịu các đòn tấn công mạnh. Trong chiến tranh Vùng Vịnh hồi năm 1991, tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ của các máy bay A-10 Warthog lên tới hơn 95%, dù phải đối mặt với lưới phòng không dày đặc.

Khi ấy, Không quân Mỹ triển khai tổng cộng 144 chiếc A-10 Warthog, chỉ 5 chiếc bị bắn rơi, nhiều chiếc vẫn “sống sót trở về” dù trúng đạn tên lửa.

Phi công được bảo vệ bằng lớp giáp titan, còn máy bay vẫn có thể tiếp tục bay dù chỉ còn một động cơ hoạt động, hay thậm chí khi đã bị mất một phần cánh. Trong trường hợp mất hệ thống thủy lực, máy bay vẫn có thể được điều khiển thủ công.

Thượng sĩ Keith Haas của Không quân Mỹ điều chỉnh thiết bị trên máy bay A-10 Warthog tại căn cứ không quân Bagram, phía bắc Kabul, Afghanistan, ngày 17/4/2002. Ảnh: Reuters.

Dù A-10 Warthog sở hữu nhiều ưu điểm, nhưng lãnh đạo Không quân Mỹ từng muốn loại biên dòng máy bay này, nhằm cắt giảm chi phí duy trì.

Tính từ thời điểm bắt đầu sản xuất dòng máy bay này hồi năm 1972, và thời điểm dừng sản xuất mới từ năm 1984, nhiều máy bay A-10 Warthog đã hơn 50 năm tuổi, những chiếc “trẻ trung” nhất cũng đã hơn 40 năm tuổi.

Kế hoạch của Không quân Mỹ là để tiêm kích F-35 dần thay thế vai trò tấn công mặt đất và yểm trợ tầm gần của A-10.

Dù dòng máy bay F-35 Lightning II hiện đại hơn, nhưng nó không thể bay chậm và lâu trên chiến trường như A-10 Thunderbolt II. Ngoài ra, chi phí sản xuất một chiếc F-35 lên tới 135 triệu USD, trong khi sản xuất một chiếc A-10 chỉ gần 28 triệu USD, rẻ hơn gần 5 lần.

Một số lựa chọn khác trong kho vũ khí của Mỹ hiện nay có thể kể tới UAV tấn công như MQ-9 Reaper, dòng UAV này có thể tấn công từ xa nhưng lại thiếu đi hỏa lực mạnh mẽ và khả năng sống sót trên chiến trường để tung ra những đòn tấn công hiệu quả không thể so được với A-10.

Vì vậy, A-10 Warthog vẫn nhận được sự ủng hộ từ Quốc hội Mỹ, cơ quan này đã yêu cầu Không quân Mỹ tiếp tục duy trì ít nhất 103 chiếc A-10. Quyết định này cho thấy sự lựa chọn đúng đắn của Quốc hội Mỹ bởi hiện tại, A-10 Warthog vẫn đang đóng vai trò quan trọng tại eo biển Hormuz.

An Hòa