T-34: Chiếc xe tăng đầu tiên trong lực lượng tăng thiết giáp Việt Nam

Sau năm 1954, Quân đội nhân dân Việt Nam bắt đầu có điều kiện xây dựng các lực lượng chính quy, hiện đại.

Trong quá trình đó, việc hình thành lực lượng xe tăng được đặt ra. Cuối năm 1959, các học viên Việt Nam được tiếp nhận, học tập và huấn luyện trên những chiếc T-34 do Liên Xô viện trợ.

Cùng thời gian này, Trung đoàn Xe tăng 202 được thành lập ngày 5/10/1959, trở thành trung đoàn xe tăng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ngày 13/7/1960, đoàn tàu chở xe tăng và khí tài về đến ga Vĩnh Yên. Chiếc T-34 mang số hiệu 114 do Trung sĩ Đào Văn Bàn điều khiển đã đặt những vết xích đầu tiên tại Việt Nam.

Cùng với chiếc xe này là gần 100 xe tăng T-34 và pháo tự hành CY-76 được đưa về nước, đánh dấu sự ra đời trên thực tế của lực lượng tăng thiết giáp Việt Nam.

Mẫu xe được trang bị chủ yếu là T-34-85, phiên bản phát triển của dòng T-34 với tháp pháo lớn hơn và pháo 85 mm.

So với những phương tiện bọc thép mà quân đội Việt Nam từng sử dụng trước đó, đây là một hệ thống chiến đấu hoàn toàn mới, đòi hỏi kíp xe phải làm chủ đồng thời động cơ, hệ thống truyền động, vũ khí, thông tin liên lạc và quy trình bảo dưỡng.

Pháo 85 mm là điểm nổi bật của T-34-85. Vũ khí này cho phép xe thực hiện nhiệm vụ chống tăng và chi viện hỏa lực cho bộ binh.

T-34-85 cũng sử dụng động cơ diesel, giúp xe có tầm hoạt động và khả năng cơ động phù hợp với nhiệm vụ chiến đấu.

Thiết kế bánh xích và hệ thống treo cho phép xe hoạt động trên nhiều loại địa hình, tạo nền tảng cho lực lượng tăng thiết giáp thực hiện các nhiệm vụ cơ động và đột kích.

Tuy nhiên, sở hữu xe tăng hiện đại chỉ là bước đầu. Quân đội Việt Nam phải nhanh chóng xây dựng đội ngũ trưởng xe, lái xe, pháo thủ và kỹ thuật viên có khả năng vận hành, bảo quản và sửa chữa phương tiện.

Kíp xe 114 sau khi về nước còn trực tiếp tham gia đào tạo những kíp xe tăng đầu tiên, góp phần xây dựng lực lượng mới.

T-34 vì thế không chỉ là một loại xe tăng được viện trợ. Nó mở đầu cho quá trình hình thành một lực lượng chiến đấu hoàn toàn mới trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Từ những chiếc T-34 đầu tiên, bộ đội tăng thiết giáp từng bước tích lũy kinh nghiệm tổ chức, huấn luyện và tác chiến, tạo tiền đề cho những loại xe tăng và phương tiện bọc thép xuất hiện trên chiến trường Việt Nam sau này.