Tác dụng 'thần kỳ' của việc nấu cơm 1 lần ăn cả tuần có đúng không: Bác sĩ cảnh báo 'nóng'

Cơm để lâu trong tủ lạnh sẽ không tốt. Ảnh: Bùi Thủy

Báo Sức khỏe và Đời sống cho hay, một tài khoản trên mạng xã hội chia sẻ bản thân có thói quen nấu sẵn cơm cho cả tuần, xong bỏ ra từng phần cất tủ lạnh, khi nào ăn thì chỉ cần lấy ra làm nóng lại thôi. Cách này giúp chị tiết kiệm được khá nhiều thời gian, cơm để nguội sẽ sinh ra tinh bột kháng, rất tốt cho sức khỏe.

Trên báo VietNamNet, Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang - Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 cho hay, cơm sau khi nấu nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu có thể trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, đặc biệt là Bacillus cereus.

Đây là loại vi khuẩn có thể tồn tại dưới dạng bào tử trong gạo, không bị tiêu diệt hoàn toàn khi nấu chín. Khi gặp điều kiện thuận lợi, chúng phát triển và sinh độc tố gây ngộ độc thực phẩm. Triệu chứng có thể xuất hiện nhanh chóng: Từ 1-6 giờ với biểu hiện nôn hoặc từ 6-15 giờ với tiêu chảy.

Điều đáng lưu ý là độc tố của vi khuẩn này không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng cơm lại. Vì vậy, nếu cơm đã nhiễm khuẩn từ trước, việc quay lò vi sóng hay đun lại cũng không giúp đảm bảo an toàn.

Thực tế, nhiều người đang mắc những sai lầm phổ biến như để cơm ngoài nhiệt độ phòng nhiều giờ rồi mới cho vào tủ lạnh, để nguyên cả nồi cơm lớn khiến cơm nguội chậm, hoặc hâm lại nhiều lần. Một số người còn rã đông cơm ở nhiệt độ phòng. Tất cả những thói quen này đều làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Trên báo Sức khỏe và Đời sống, TS.BS Trần Thị Minh Nguyệt, Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, việc cơm sau khi nấu chín rồi để nguội, đặc biệt là làm lạnh trong tủ lạnh, có thể tạo ra một lượng nhỏ "tinh bột kháng". Đây là kết quả của quá trình tinh bột đã gelatin hóa khi nấu, sau đó tái kết tinh khi được làm lạnh.

TS.BS Trần Thị Minh Nguyệt cho biết, tinh bột kháng là loại tinh bột không bị tiêu hóa ở ruột non, hoạt động tương tự như chất xơ. Nhờ đó, nó có thể góp phần nuôi lợi khuẩn đường ruột và giúp giảm nhẹ mức tăng đường huyết sau ăn.

Tuy nhiên, TS.BS Trần Thị Minh Nguyệt nhấn mạnh: hiệu quả này là có thật nhưng không lớn như nhiều thông tin lan truyền. Việc ăn cơm để lạnh không thể thay thế các biện pháp kiểm soát đường huyết đã được chứng minh như điều chỉnh khẩu phần, cân bằng dinh dưỡng hay tăng cường vận động.

Theo TS.BS Trần Thị Minh Nguyệt, việc sử dụng cơm để lạnh có thể mang lại một số lợi ích nhất định, đặc biệt với những người cần kiểm soát chuyển hóa như tiền đái tháo đường, đề kháng insulin hoặc đang giảm cân.

Tuy nhiên, điều quan trọng là không nên hiểu sai rằng đây là "chiêu" giúp ăn cơm thoải mái mà không ảnh hưởng đến sức khỏe. Lượng tinh bột nạp vào vẫn là yếu tố quyết định, và nếu ăn quá nhiều, nguy cơ tăng đường huyết hay tăng cân vẫn xảy ra như bình thường. Nói cách khác, cơm để lạnh chỉ có thể hỗ trợ một phần nhỏ, chứ không phải giải pháp thay thế cho chế độ ăn uống khoa học.

TS.BS Trần Thị Minh Nguyệt khẳng định, việc nấu cơm rồi để tủ lạnh có cơ sở khoa học và mang lại một số lợi ích nhất định cho chuyển hóa, nhưng hiệu quả ở mức vừa phải, không phải "thần kỳ" như nhiều người lầm tưởng.

Do vậy, thay vì tập trung vào một mẹo nhỏ, người dân nên chú trọng đến tổng thể chế độ ăn uống: kiểm soát lượng tinh bột, cân bằng các nhóm chất và duy trì vận động hợp lý. Đây mới là yếu tố quyết định lâu dài đối với sức khỏe.