Tác tử AI bùng nổ ở Trung Quốc, bị cảnh báo nguy hiểm trong y tế và hàng không vũ trụ

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng những lĩnh vực quan trọng như y tế và hàng không vũ trụ có mức độ rủi ro quá cao để giao cho các tác tử AI tự vận hành.

Nhận định này được đưa ra tại Hội nghị thượng đỉnh CIO của hãng nghiên cứu thị trường IDC ở thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc) mới đây.

Được xem là động lực của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, AI đang chuyển từ chatbot sang tác tử AI, tức hệ thống có thể tự thực hiện công việc trong một quy trình mà không cần con người can thiệp nhiều.

Liu Xiangyang, Giám đốc an ninh thông tin của tập đoàn Midea, cho rằng các lớp phần mềm phía trên, gồm ứng dụng cho người dùng và hệ thống quản lý nội bộ, sẽ “bị thay thế hoàn toàn bởi các tác tử AI”. Lý do vì tác tử AI được thiết kế để hiểu logic vận hành doanh nghiệp và tự thực hiện quy trình làm việc.

“Trong tương lai, 90% giá trị của một tác tử AI sẽ đến từ mức độ hiểu biết chuyên sâu về từng ngành nghề. Cốt lõi của chuỗi giá trị AI công nghiệp giờ không còn là cách viết phần mềm, mà là lượng kiến thức ngành được nhúng vào bên trong nó”, Du Yanze, quản lý nghiên cứu cấp cao tại IDC, cho hay.

Theo ví dụ mà Du Yanze đưa ra, tác tử AI có thể rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng trong chuỗi cung ứng từ hai giờ xuống chỉ còn vài phút nhờ tự động phân tích dữ liệu, lập kế hoạch, nhận diện rủi ro và ra quyết định.

Phần lớn ngành công nghiệp chuyên biệt là lĩnh vực rủi ro cao nếu dùng tác tử AI. Ảnh: Shutterstock.

Thận trọng khi triển khai tác tử AI trong các lĩnh vực rủi ro cao

Xu hướng trên được thúc đẩy bởi chiến lược AI Plus của Trung Quốc, yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng AI trong sản xuất, nông nghiệp và dịch vụ.

Trung Quốc đặt mục tiêu tỉ lệ ứng dụng AI vượt 70% vào năm 2027 và hơn 90% vào năm 2030. Tham vọng này xuất hiện trong bối cảnh phần mềm công nghiệp của Trung Quốc vẫn còn tụt hậu, đặc biệt ở lĩnh vực sản xuất tiên tiến, như phần mềm tự động hóa thiết kế điện tử cho bán dẫn, vốn vẫn phụ thuộc nhiều vào công nghệ nước ngoài.

Tuy nhiên, Zhang Chengqi, Giáo sư AI kiêm Giám đốc Viện Nghiên cứu Thâm Quyến thuộc Đại học Bách khoa Hồng Kông, cảnh báo rằng việc đưa mô hình AI vào các lĩnh vực chuyên ngành sẽ gặp nhiều trở ngại nếu các ngành đó gần như không cho phép sai sót. Điều này khác với các công việc phổ thông hoặc sáng tạo, nơi việc AI đôi khi ác giác (đưa ra thông tin sai y như thật) vẫn có thể được chấp nhận.

Zhang Chengqi cho biết phần lớn các ngành công nghiệp chuyên biệt, tức những lĩnh vực phục vụ nhu cầu chuyên môn hẹp thay vì người dùng đại trà, đều là các lĩnh vực rủi ro cao với AI. Nguyên nhân là do các mô hình ngôn ngữ lớn hiện vẫn gặp khó khăn trong những lĩnh vực chuyên sâu này do thiếu dữ liệu và kiến thức ngành trong quá trình huấn luyện.

“Chúng ta phải cực kỳ thận trọng khi triển khai AI trong các lĩnh vực rủi ro cao”, ông nói thêm.

IDC dự báo chi tiêu cho AI của các doanh nghiệp công nghiệp Trung Quốc sẽ đạt 90 tỉ nhân dân tệ (13,2 tỉ USD) vào năm 2028, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm khoảng 38%.

Theo IDC, số lượng tác tử AI trên toàn cầu dự kiến vượt 2,2 tỉ vào năm 2030. Trong đó, lĩnh vực công nghiệp sẽ là động lực tăng trưởng lớn nhất cho các tác tử AI.

Các doanh nghiệp Trung Quốc đua nhau áp dụng tác tử AI

Trung Quốc hiện xem tác tử AI là bước tiếp theo trong quá trình hiện đại hóa công nghiệp, sau giai đoạn chatbot và AI tạo sinh.

Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã bắt đầu triển khai tác tử AI vào hoạt động thực tế. Trong ngành ô tô, các hãng như BYD, Nio, Xiaomi hay Xpeng tích hợp tác tử AI vào xe điện để hỗ trợ lái xe, quản lý hành vi người dùng và tự động điều phối hệ thống thông minh trong xe.

Trong lĩnh vực sản xuất, các tập đoàn như Midea thử nghiệm tác tử AI để thay thế một phần hệ thống quản lý nội bộ và tối ưu quy trình vận hành.

Trung Quốc cũng đang thúc đẩy tác tử AI trong robot công nghiệp và dịch vụ. Một số công ty, gồm cả AGIBOT, xây dựng mô hình robot dưới dạng dịch vụ (RaaS), cho phép doanh nghiệp thuê robot AI thay vì phải tự đầu tư toàn bộ hệ thống.

Trong y tế, hệ thống như Tairex Agent Hospital sử dụng hàng chục “bác sĩ AI” để hỗ trợ chẩn đoán và tư vấn trực tuyến cho bệnh nhân.

Tairex Agent Hospital là hệ thống “bệnh viện AI” do công ty Tairex phát triển dưới sự hỗ trợ của Viện Nghiên cứu Công nghiệp AI thuộc Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc). Đây không phải bệnh viện vật lý hoàn toàn do robot vận hành, mà là nền tảng y tế ảo sử dụng nhiều tác tử AI để mô phỏng toàn bộ quy trình khám chữa bệnh.

Tairex Agent Hospital hiện hỗ trợ hơn 20 khoa lâm sàng, gồm cả tim mạch, hô hấp, nhi khoa và cấp cứu. Hệ thống được xây dựng dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn và cơ sở dữ liệu bệnh án khổng lồ để giúp AI học cách xử lý tình huống y khoa thực tế.

Một điểm đáng chú ý là các “bác sĩ AI” trong hệ thống có thể tự học thông qua việc tương tác với bệnh nhân AI trong môi trường mô phỏng. Theo nhóm nghiên cứu, điều này cho phép AI tích lũy kinh nghiệm nhanh hơn rất nhiều so với bác sĩ thật trong thế giới thực.

Từ năm 2025 - 2026, Tairex Agent Hospital bắt đầu được thử nghiệm tại một số bệnh viện ở Trung Quốc dưới dạng “phòng khám AI hỗ trợ bác sĩ”. Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn cảnh báo cần giám sát rất chặt vì sai sót trong AI y tế có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người.

Trong ngành thương mại điện tử ở Trung Quốc, hơn 900 triệu người dùng đang tham gia một cuộc thử nghiệm: thay thế việc tìm kiếm cứng nhắc bằng cuộc trò chuyện tự nhiên với tác tử AI.

Trong nhiều năm, mua sắm online ở Trung Quốc tuân theo một quy trình cứng nhắc và tẻ nhạt: gõ đúng các từ khóa, căng mắt xem hàng loạt sản phẩm rồi lạc vào mê cung so sánh giá cả và tính năng.

Với chuyên gia tài chính họ Lưu sống tại Hồng Kông, trải nghiệm đó gần đây đã thay đổi và giống như đang trò chuyện cùng một người tư vấn mua sắm thực sự. Khi trò chuyện với trợ lý AI Qwen của Alibaba, Lưu nhận thấy anh được đề xuất vài lựa chọn được lọc sẵn thay vì cả loạt sản phẩm.

“Điều này giúp giảm áp lực phải tự đưa ra quyết định”, Lưu nói, đồng thời đánh giá cao khả năng của trợ lý AI trong việc “tinh chỉnh đề xuất thông qua cuộc trò chuyện liên tục”.

Lưu là một trong hơn 900 triệu người dùng thương mại điện tử ở Trung Quốc tham gia thử nghiệm bán lẻ quy mô lớn trên toàn quốc. Các hãng công nghệ lớn như Alibaba, Meituan, JD.com đang chạy đua để thay thế thanh tìm kiếm truyền thống bằng tác tử AI có khả năng trò chuyện và hỗ trợ mua sắm như trợ lý cá nhân. Mục tiêu là biến trải nghiệm mua sắm trực tuyến từ việc tự tìm kiếm và nhấp chuột thủ công thành các cuộc trò chuyện tự nhiên hơn.

Bất chấp tiềm năng của mua sắm bằng AI, những trở ngại vẫn còn tồn tại.

Peng Peng cho biết ông thận trọng về việc liệu AI có hành động vì lợi ích tốt nhất của người tiêu dùng không - mối lo ngại mà một số người mua sắm cũng chia sẻ.

Hiện tại, các tác tử AI trong thương mại điện tử chủ yếu vẫn mang tính hỗ trợ và khả năng thực sự giúp tăng doanh số vẫn chưa rõ ràng, theo Jamie Chen - Phó chủ tịch tại công ty tư vấn đầu tư Third Bridge.

Aras Poon, Phó giám đốc tại S&P Global Ratings, cho rằng các sáng kiến AI hiện nay có thể giúp tăng mức độ tương tác của người dùng, nhưng khó làm thay đổi nền tảng cốt lõi của thương mại điện tử. Theo ông, yếu tố quyết định của ngành này vẫn là hệ thống logistics, quản lý hàng tồn kho và dịch vụ hậu mãi.