Một thời, giữa mây mù biên giới, con chữ được giữ lại trong những túp lều ghép tạm. Có những bước chân thầy cô băng rừng đi 'xin trò'; hay nỗ lực 'cõng đá' dựng trường... Đó là quãng thời gian giáo dục vùng cao xứ Thanh chông chênh, khi mỗi lớp học được dựng lên từ thiếu thốn, mỗi học trò đến lớp là một nỗ lực vượt lên nghịch cảnh. Dấu ấn của một thời gian khó ấy, đến nay vẫn in hằn trong ký ức của lớp thầy cô tóc đã điểm bạc.
Những ngày giáp Tết, khi sương mù còn bảng lảng phủ kín các triền núi, đồng bào ở các bản Son, Bá, Mười, xã Pù Luông (Thanh Hóa) đã tất bật dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị mâm cỗ, hoàn thành những công việc cuối cùng để đón năm mới. Trên đỉnh núi cao gần 1.200m so với mực nước biển, mùa Xuân về trong cái se lạnh đặc trưng, nhưng không khí lại rộn ràng, ấm áp tình người.
Cuối năm, trên đỉnh Cao Sơn mây phủ, những vườn cam chín vàng rực mở ra mùa thu hoạch nhộn nhịp. Từ vùng 'ốc đảo' nghèo khó, cây cam đã giúp đồng bào Thái Đen đổi thay sinh kế, đón Tết đủ đầy hơn.
Với cảnh sắc thiên nhiên hoang sơ, khí hậu mát mẻ quanh năm cùng những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số địa phương, xã Lũng Cao (Bá Thước) 'ôm trong mình' tiềm năng lớn về du lịch. Nhờ biết khai thác hiệu quả tiềm năng ấy để phát triển du lịch cộng đồng, Lũng Cao đã và đang 'thay da đổi thịt từng ngày'.
Từ lúc thành lập (năm 2008) đến nay, trường Phổ thông Cao Sơn nằm trên đỉnh núi Phà Hé (xã Lũng Cao, huyện Bá Thước, Thanh Hóa), chưa từng có giáo viên nữ.
Từ ngày thành lập đến nay (năm 2008) Trường phổ thông Cao Sơn (gồm cấp tiểu học và THCS) nằm trên đỉnh núi Phà Hé, xã Lũng Cao, huyện Bá Thước (Thanh Hóa) chưa từng có giáo viên nữ. Suốt nhiều năm qua, những người thầy miệt mài, vượt nhiều gian khó đưa con chữ, kiến thức đến với trò nghèo.
Xung quanh Trường Phổ thông Cao Sơn và khu lẻ của Trường Mầm non Lũng Cao là một màu xanh mát của rau quả và sắc vàng của hoa cải đơm bông. Những khuôn mặt vui tươi với những nụ cười rạng rỡ làm bừng lên sức sống cho một vùng sơn cước nơi đây. Các em được yêu thương, được vui chơi, được học hành, được gieo những ước mơ để ươm mầm cho một tương lai tươi sáng.
Con đường cheo leo, xẻ núi băng rừng để lên với 3 bản vùng Cao Sơn (Son, Bá, Mười), xã Lũng Cao (Bá Thước) giờ đây được thay thế bằng con đường tỉnh 521B. Cảnh tượng những em nhỏ với đôi chân trần băng rừng sang tận Hòa Bình xin học, các cô gái Thái phải lầm lũi gùi măng bằng đầu, xuyên rừng, xuống chợ cũng đã lùi sâu vào ký ức. Cao Sơn ngày tôi trở lại đã có nhiều đổi thay...