Tại sao cổ phiếu công nghệ bị bán tháo trên toàn cầu sau bầu cử giữa kỳ ở Mỹ?

Cổ phiếu công nghệ đồng loạt lao dốc

Giao dịch viên làm việc tại sàn chứng khoán New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo truyền thông Mỹ, chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm gần 9% ngay khi mở cửa phiên giao dịch ngày 6/11, buộc sở giao dịch chứng khoán nước này phải tạm ngừng giao dịch trong 20 phút. Diễn biến này xảy ra sau khi chỉ số Nasdaq giảm 5,52% và chính thức bước vào vùng điều chỉnh trong phiên giao dịch ngày 5/11, khi mức giảm hơn 10% so với đỉnh lịch sử thiết lập ngày 6/10.

Chỉ số Nasdaq, vốn tập trung nhiều cổ phiếu công nghệ, ghi nhận phiên giảm mạnh nhất kể từ tháng 4/2025, thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố các biện pháp áp thuế trên diện rộng đối với hàng hóa toàn cầu. Đà bán tháo trong ngày 5/11 cũng lan rộng sang các chỉ số khác, khiến S&P 500 và Dow Jones đều ghi nhận phiên giao dịch tồi tệ nhất kể từ tháng 4/2025.

Cổ phiếu Nvidia giảm 9,3% trong phiên 5/11, xóa sạch mức tăng từ đầu năm đến nay. Một chỉ số được theo dõi sát sao về các nhà sản xuất chip bán dẫn giảm 12,3%, ghi nhận phiên giảm mạnh nhất trong khoảng 6 năm rưỡi. Cổ phiếu Tesla và SpaceX của tỷ phú Elon Musk lần lượt giảm 11% và 9%.

Trong khi các chỉ số chủ chốt tăng điểm trong ngày 4/11, cổ phiếu của các nhà sản xuất chip bán dẫn và doanh nghiệp tham gia xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ AI lại đi xuống. Áp lực bán gia tăng trong phiên 5/11, kéo các chỉ số chứng khoán giảm mạnh.

Cổ phiếu CoreWeave và Nebius, hai doanh nghiệp cung cấp dịch vụ điện toán đám mây chuyên biệt cho AI thông qua hình thức cho thuê năng lực tính toán, lần lượt lao dốc khoảng 10% và 15%. Cổ phiếu CoreWeave hiện giảm 76% so với mức đỉnh hồi tháng 6/2025, không lâu sau khi công ty lên sàn. Trong khi đó, cổ phiếu Nebius giảm 58% so với mức đỉnh hồi tháng 6 năm nay.

Giới đầu tư cũng đang bán tháo cổ phiếu của những doanh nghiệp không đạt kết quả kinh doanh hoặc dự báo triển vọng như kỳ vọng. Ngày 4/11, Qualcomm công bố kết quả kinh doanh thấp hơn dự báo và cho biết chi phí chip nhớ tăng cao đang ảnh hưởng đến doanh số bán hàng, tương tự cảnh báo triển vọng mà Intel đưa ra tuần trước. Cổ phiếu Qualcomm giảm 9,5% trong phiên 5/11.

Chỉ số VIX, thường được gọi là thước đo nỗi sợ hãi của Phố Wall, phản ánh kỳ vọng của giới đầu tư về mức độ biến động của thị trường, tăng khoảng 70%. Đây là mức tăng mạnh nhất trong một phiên của chỉ số này trong gần 2 năm qua, đồng thời đưa VIX lên mức cao nhất trong 7 tháng. Đà bán tháo diễn ra trên diện rộng, với cả 11 nhóm ngành thuộc chỉ số S&P 500 đều đóng cửa trong sắc đỏ.

Đây là đợt đảo chiều mạnh mẽ so với đợt tăng lịch sử sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 4/11, khi chỉ số Dow Jones tăng vọt 1.569 điểm và Nasdaq tăng 1,44%. Tuy nhiên, đến cuối phiên 5/11, Dow Jones giảm 1.833 điểm, xóa sạch toàn bộ mức tăng của phiên trước đó.

Nhìn chung, nhóm cổ phiếu công nghệ đã trải qua một năm đầy biến động và nhiều khả năng sẽ tiếp tục đối mặt với những đợt lên xuống mạnh, trong bối cảnh Anthropic chuẩn bị phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và OpenAI dự kiến thực hiện IPO vào năm tới.

Chỉ số Nasdaq, vốn có tỷ trọng lớn các doanh nghiệp công nghệ, từng bước vào vùng điều chỉnh hồi tháng 3, sau đó phục hồi lên mức cao kỷ lục vào đầu tháng 6, chững lại và suýt rơi vào vùng điều chỉnh vào cuối tháng 7, trước khi lập lại các mức đỉnh lịch sử trong tháng 9 và tháng 10. Tuy nhiên, đến phiên giao dịch ngày 5/11, chỉ số này một lần nữa rơi vào vùng điều chỉnh.

Tính chung, Nasdaq và S&P 500 lần lượt giảm khoảng 12% và 6% so với mức đỉnh thiết lập ngày 6/10. Trong khi đó, Dow Jones giảm khoảng 5% so với mức đỉnh ghi nhận ngày 5/8.

Nguyên nhân bán tháo

Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ toàn cầu diễn ra trong bối cảnh xuất hiện lo ngại những chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ có thể kìm hãm đà phát triển của lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo truyền thông Mỹ, một trong những nguyên nhân chính của đợt bán tháo là chiến thắng của ứng cử viên đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử thống đốc bang Texas. Bang này đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy những tiến bộ của AI, khi các tập đoàn như Google, Meta, Oracle và OpenAI đã đầu tư hàng chục tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu tại đây.

Bà Gina Hinojosa, người vừa đắc cử thống đốc bang Texas, từng vận động tranh cử với cam kết tạm thời đình chỉ hoạt động xây dựng các trung tâm dữ liệu và xóa bỏ một số ưu đãi thuế dành cho doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này tại bang Texas.

Lo ngại về cổ phiếu AI và khả năng tốc độ xây dựng các trung tâm dữ liệu chậm lại đã thúc đẩy nhu cầu đối với trái phiếu chính phủ Mỹ. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm xuống 4,84%, mức thấp nhất trong 2 tháng.

Ông Keith Lerner, Giám đốc đầu tư tại Công ty Truist Advisory Services, nhận định những biến động mạnh trên thị trường trong tuần này chủ yếu là phản ứng tức thời của giới đầu tư, thay vì phản ánh thực chất triển vọng của thị trường chứng khoán (đặc biệt là nhóm cổ phiếu công nghệ) dưới sự kiểm soát của đảng Dân chủ tại Quốc hội Mỹ.

Giới đầu tư nhìn chung vẫn gặp khó khăn khi đánh giá liệu việc kiềm chế tốc độ phát triển của AI sẽ tạo ra những cơ hội đầu tư đặc thù hay dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng hơn.

Trong phiên giao dịch ngày 4/11, cổ phiếu Amazon, Meta và Google (những tập đoàn thường được gọi là các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây quy mô siêu lớn trong lĩnh vực AI) đồng loạt tăng mạnh. Diễn biến này xuất phát từ kỳ vọng các quy định hạn chế mới sẽ giúp những doanh nghiệp này giải phóng nguồn tiền vốn trước đó dành cho đầu tư vào trung tâm dữ liệu, qua đó cải thiện lợi nhuận. Tuy nhiên, đến phiên 5/11, giới đầu tư lại quay lưng với các cổ phiếu này, nhiều khả năng do lo ngại những quy định mới sẽ gây tác động tiêu cực nhiều hơn là mang lại lợi ích.

Trong bối cảnh các trung tâm dữ liệu ngày càng trở nên thiết yếu đối với hoạt động của mọi lĩnh vực, từ AI đến Internet nói chung, tốc độ xây dựng quá nhanh trong thời gian qua đã làm dấy lên câu hỏi liệu các doanh nghiệp có đang đầu tư vượt quá nhu cầu thực tế, cam kết xây dựng năng lực tính toán lớn hơn mức thị trường có thể cần đến hay không.

Ông Ed Yardeni, Chủ tịch Công ty nghiên cứu thị trường Yardeni Research, cho rằng sự thoái lui của các cổ phiếu liên quan đến AI và những trở ngại đối với việc xây dựng trung tâm dữ liệu có thể mang lại một khía cạnh tích cực.

Ông Yardeni nhận định: "Chúng ta cần tốc độ phát triển AI chậm lại. Lĩnh vực này đã phát triển quá nóng và mang nặng tính đầu cơ. Hiện nay, chúng ta đang để hơi nóng trong bong bóng AI thoát dần ra ngoài. Để bong bóng AI xì hơi sẽ tốt hơn là để nó vỡ tung".

Trong khi đó, đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ cũng tạo ra cơ hội hiếm có khi nhóm ngành này đang có mức sinh lời kém xa chỉ số S&P 500. Theo ông Lerner thuộc Truist, đến một thời điểm nhất định, mức giá cổ phiếu giảm sâu như vậy có thể trở nên hấp dẫn hơn đối với giới đầu tư, thúc đẩy họ mua vào.

Ông Lerner cho biết: "Theo quan điểm của chúng tôi, tương quan giữa rủi ro và lợi nhuận đang được cải thiện đối với các nhà đầu tư dài hạn".