Tâm nguyện dang dở của mẹ liệt sĩ có con trai duy nhất hy sinh ở tuổi 17

Sáng 12/11, Công an TPHCM tổ chức lễ triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin (đợt 2 năm 2026), mở thêm hy vọng tìm kiếm, xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ.

Tại buổi lễ, nhiều thân nhân liệt sĩ không giấu được xúc động khi tham gia lấy mẫu ADN, với mong muốn tìm lại hài cốt người thân sau hàng chục năm tìm kiếm trong vô vọng.

Bà Đào Thị Hồ (áo xanh) được các nhân viên y tế tiến hành lấy mẫu ADN

Chia sẻ với PV VietNamNet, bà Đào Thị Hồ (83 tuổi, ngụ phường Sài Gòn) cho biết, em trai bà là liệt sĩ Đào Xuân Tiết lên đường nhập ngũ khi mới 17 tuổi theo diện thanh niên xung phong tình nguyện.

Sau vài tháng, ông Tiết vào chiến trường. Gia đình nghe tin ông chiến đấu tại Quảng Trị, nhưng giấy báo tử lại ghi hy sinh tại mặt trận phía Nam, không nêu địa điểm cụ thể.

Suốt nhiều năm, gia đình bà Hồ đã tìm kiếm ở nhiều nơi tại miền Trung, lần theo những thông tin về nơi em trai hy sinh nhưng vẫn không có kết quả. Khi biết Đảng, Nhà nước triển khai lấy mẫu ADN thân nhân để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, bà tiếp tục nuôi hy vọng tìm được em trai.

Bà Hồ kể, cha hy sinh trong kháng chiến chống Pháp năm 1951, mẹ một mình nuôi ba người con. Dù là con trai duy nhất trong gia đình, liệt sĩ Tiết vẫn tình nguyện ra chiến trường khi mới 17 tuổi.

Mẹ bà, cụ Phạm Thị Mùi (sinh năm 1920), qua đời cách đây 10 năm, mang theo nỗi day dứt vì chưa tìm được người con trai duy nhất. Người chị gái cũng đã mất, nay bà Hồ là người duy nhất còn lại trong gia đình tiếp tục mong ngóng tin em.

"Giờ tôi chỉ hy vọng trong thời gian ngắn có thể tìm thấy em, để chị em được gặp nhau. Sức khỏe tôi hiện vẫn tốt, nếu sớm được gặp lại em thì không gì vui bằng", bà Hồ xúc động chia sẻ.

Bà Đồng Thị Khánh Hòa cùng mẹ ruột đến lấy mẫu ADN sáng 12/11

Tương tự, bà Đồng Thị Khánh Hòa (phường Tân Bình) cho biết, gia đình đã nhiều năm tìm kiếm hài cốt cậu ruột là liệt sĩ Nguyễn Văn Pháp, hy sinh năm 1962 tại chiến trường Tây Ninh nhưng đến nay vẫn chưa tìm thấy hài cốt.

Đợt này, gia đình được hướng dẫn lấy mẫu ADN để phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ. Do con gái ruột của liệt sĩ không thuộc diện lấy mẫu phù hợp, việc lấy mẫu được thực hiện với những người thân khác đủ điều kiện. Bà Hòa cùng mẹ ruột năm nay 96 tuổi đến tham gia lấy mẫu.

Bà Hoà cho biết gia đình rất vui mừng khi thành phố đẩy mạnh triển khai chiến dịch 500 ngày đêm, mở thêm cơ hội tìm được hài cốt người thân sau nhiều năm thất lạc.

“Gia đình đã nhiều lần tìm kiếm nhưng đều không có kết quả. Nghe tin đợt này có nhiều trường hợp tìm được thân nhân nên ai cũng mừng. Hy vọng hài cốt của cậu đang ở đâu đó nhưng chưa xác định được danh tính, qua xét nghiệm ADN sẽ có cơ hội tìm lại”, bà Hòa nói.

Liệt sĩ Đinh Nguyên Hà là anh ruột của bà Đinh Thị Hạnh

Trong khi đó, bà Đinh Thị Hạnh (82 tuổi, ngụ phường Tân Hưng) cũng mong mỏi tìm được hài cốt người anh ruột là liệt sĩ Đinh Nguyên Hà, sinh năm 1942, hy sinh tại chiến trường Kon Tum (nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi).

Liệt sĩ Hà nhập ngũ năm 1962, vào chiến trường miền Nam năm 1965 và hy sinh ngày 10/10/1966. Tuy nhiên, đến năm 1972, gia đình mới nhận được giấy báo tử.

Sau năm 1975, gia đình chuyển vào TPHCM và tiếp tục hành trình tìm kiếm. Nhiều lần, người thân tìm đến các khu rừng, nghĩa trang ở Kon Tum nhưng vẫn không có kết quả.

Bà Đinh Thị Hạnh tiến hành lấy mẫu ADN

Hiện tại, những người thân của bà Hạnh từng miệt mài tìm kiếm lần lượt qua đời. Đến nay, bà là người duy nhất còn lại tiếp tục hành trình tìm kiếm người anh.

"Bây giờ tôi chỉ biết đặt hy vọng vào khoa học. Cả gia đình đều mong đợt lấy mẫu ADN sớm có kết quả để tìm được anh", bà Hạnh xúc động chia sẻ.

Phấn đấu thu mẫu ADN ít nhất 70% thân nhân liệt sĩ đủ điều kiện

Phát biểu tại buổi lễ, Đại tá Trần Hồng Minh, Phó Giám đốc Công an TPHCM cho biết, trong đợt 2, thành phố đã rà soát, vận động 6.927 thân nhân liệt sĩ đăng ký lấy mẫu ADN. Hoạt động nhằm ứng dụng công nghệ giám định ADN kết hợp Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Đề án 06 để xác định danh tính các liệt sĩ chưa rõ thông tin.

Phó Giám đốc Công an TPHCM Trần Hồng Minh phát biểu tại buổi lễ sáng 12/11

Đại tá Minh nhấn mạnh, mỗi phần mộ liệt sĩ chưa có tên là một nỗi đau chưa nguôi của gia đình, đồng thời là trách nhiệm mà các thế hệ hôm nay phải nỗ lực thực hiện.

Lãnh đạo Công an TPHCM yêu cầu các đơn vị thu nhận mẫu đúng người, đúng diện, đúng quy trình; ưu tiên thân nhân dòng ngoại theo 6 nhóm, mỗi liệt sĩ tối đa 2 thân nhân. Thành phố phấn đấu thu mẫu ít nhất 70% số thân nhân đủ điều kiện.

Việc lấy mẫu phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, có sự đồng ý của thân nhân về tích hợp dữ liệu; mẫu sinh phẩm được bảo quản, bàn giao an toàn và thông tin cá nhân của các gia đình được bảo mật.

Đối với thân nhân cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc ở xa, các tổ công tác cơ động sẽ đến tận nhà lấy mẫu. Các địa phương có trách nhiệm thông báo lịch, địa điểm đến từng gia đình, hướng dẫn chuẩn bị giấy tờ và tổ chức đưa đón, không để bỏ sót người đã đăng ký.

Công an TPHCM cũng đề nghị các sở, ngành, địa phương phối hợp rà soát, đối chiếu thông tin liệt sĩ và thân nhân; đẩy mạnh tuyên truyền, huy động lực lượng hỗ trợ các gia đình. Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06) được giao theo dõi tiến độ hằng ngày, kịp thời tháo gỡ khó khăn và tổng hợp kết quả báo cáo UBND TPHCM.

"Mỗi mẫu ADN được thu nhận hôm nay là thêm một cơ hội để một liệt sĩ được gọi đúng tên, được trở về với quê hương, gia đình", ông Minh nhấn mạnh.