Tám tháng 2026, dù gặp khó, kinh tế vĩ mô vẫn duy trì ổn định

Tám tháng năm 2026, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát trong tầm kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm. (Ảnh có yếu tố AI)

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho hay, 8 tháng qua, kinh tế thế giới và trong nước tiếp tục gặp nhiều khó khăn, thách thức. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, tình hình kinh tế tháng 8 và 8 tháng năm 2026 của nước ta tiếp tục chuyển biến tích cực.

Điểm lại một số nét sáng trong bức tranh kinh tế-xã hội tháng 8 và 8 tháng năm 2026

Số liệu thống kê cho thấy, về nông, lâm nghiệp và thủy sản, trong tháng 8, các địa phương tập trung gieo trồng, chăm sóc lúa, hoa màu vụ mùa và vụ hè thu; chăn nuôi lợn, gia cầm ổn định; khai thác gỗ được duy trì, đáp ứng nhu cầu gỗ nguyên liệu phục vụ chế biến; nuôi trồng thủy sản tiếp tục phát triển nhờ đẩy mạnh thâm canh, ứng dụng công nghệ, thị trường tiêu thụ ổn định.

Tính đến ngày 20/8/2026, cả nước gieo trồng được 1.870 nghìn héc-ta lúa hè thu, trong đó diện tích lúa hè thu đã cho thu hoạch đạt 723,7 nghìn héc-ta, chiếm 38,7% diện tích gieo cấy. Tổng đàn lợn cả nước đến cuối tháng 8 ước tăng 4,2% so với cùng thời điểm năm trước; đàn gia cầm tăng 2,8%, trong đó đàn gà tăng 3,4% nhờ chu kỳ chăn nuôi ngắn, nhu cầu tiêu dùng ổn định.

Số cây lâm nghiệp trồng phân tán 8 tháng năm 2026 ước đạt 63,9 triệu cây, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm trước; sản lượng gỗ khai thác ước đạt 16,7 triệu m3, tăng 6,5%.

Sản lượng thủy sản tháng 8 ước đạt 991,3 nghìn tấn, tăng 4,4% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 8 tháng năm 2026, sản lượng thủy sản ước đạt 6.949,4 nghìn tấn, tăng 3,8%. Trong đó, sản lượng nuôi trồng đạt 4.253,9 nghìn tấn, tăng 6,0%; riêng tôm đạt 1.097,4 nghìn tấn, tăng 7,9%. Sản lượng khai thác đạt 2.695,5 nghìn tấn, tăng 0,7%.

Tuy nhiên, Cục Thống kê cũng lưu ý, đến ngày 20/8/2026, diện tích gieo cấy lúa hè thu giảm 29,1 nghìn héc-ta so với vụ hè thu năm trước, diện tích gieo cấy lúa mùa giảm 50,7 nghìn héc-ta do chuyển đổi một phần diện tích sang cây trồng khác có giá trị kinh tế cao hơn hoặc thu hồi đất phục vụ công trình công cộng, nắng nóng kéo dài ở một số địa phương gây thiếu hụt nguồn nước tưới; diện tích gieo cấy lúa thu đông bằng 64,2% cùng kỳ năm trước do vụ lúa hè thu năm nay thu hoạch muộn. Ngoài ra, diện tích gieo trồng một số cây hằng năm giảm do điều kiện thời tiết không thuận lợi. Chăn nuôi trâu, bò tiếp tục giảm do hiệu quả kinh tế thấp, chi phí chăn nuôi cao và chu kỳ nuôi dài.

Về sản xuất công nghiệp, Cục Thống kê đánh giá, lĩnh vực này tăng trưởng tích cực ở mức hai con số nhờ nhiều năng lực sản xuất mới với quy mô lớn được đưa vào vận hành.

Nổi bật phải kể đến là chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 8 ước tăng 14,4% so với cùng kỳ năm trước, tính chung 8 tháng năm 2026 tăng 11,9%, là mức tăng cao nhất của 8 tháng so với cùng kỳ năm trước trong nhiều năm qua. Chỉ số IIP tăng ở cả 34 địa phương trên cả nước; trong đó, 12 địa phương có chỉ số IIP tăng hơn 14%.

Tuy nhiên, Cục Thống kê cũng cảnh báo, chỉ số IIP 8 tháng năm 2026 thấp hơn mục tiêu đặt ra trong Nghị quyết số 01/2026/NQ-CP cùng với đó IIP của 21 địa phương tăng dưới 13%. Một số ngành công nghiệp truyền thống tăng thấp hoặc giảm, ảnh hưởng đến mục tiêu tăng IIP toàn ngành công nghiệp. Tại một số địa phương, các ngành công nghiệp trọng điểm tăng trưởng thấp hoặc suy giảm, làm giảm tốc độ tăng trưởng công nghiệp của địa phương và ảnh hưởng đến tăng trưởng chung của cả nước.

Một điểm sáng nữa là hoạt động thương mại, dịch vụ 8 tháng năm 2026 tiếp tục xu hướng tăng trưởng tích cực; vận tải đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa và đi lại của người dân; du lịch khởi sắc, kích thích tiêu dùng và tạo động lực tăng trưởng khu vực dịch vụ.

Trong đó, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 8 ước đạt 679,8 nghìn tỷ đồng, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 8 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 5.235,5 nghìn tỷ đồng, tăng 13,3%. Với kết quả này, để đạt mục tiêu tăng 13-15% trong năm 2026 theo Nghị quyết số 01/2026/NQ-CP, hoạt động thương mại và dịch vụ cần tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ trong những tháng cuối năm.

Song song, vận chuyển hành khách tháng 8 ước tăng 17,9% và luân chuyển tăng 16% so với cùng kỳ năm trước; vận chuyển hàng hóa tăng 17,6% và luân chuyển tăng 17,3%. Tính chung 8 tháng năm 2026, vận chuyển hành khách tăng 18,6% và luân chuyển tăng 13,1%; vận chuyển hàng hóa tăng 16,7% và luân chuyển tăng 12,9%.

Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa 8 tháng năm 2026 ước đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 22,4%; nhập khẩu tăng 35,3%. Với kết quả đạt được trong 8 tháng qua, tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa năm 2026 có khả năng vượt mục tiêu đặt ra trong Nghị quyết.

Tin vui là khách quốc tế đến Việt Nam 8 tháng năm 2026 ước đạt 15,9 triệu lượt khách, tăng 14,4% so với cùng kỳ năm trước và là số lượt khách đến nước ta cao nhất của 8 tháng các năm trong nhiều năm qua.

Bên cạnh các điểm tích cực, Cục Thống kê nêu ra một số vấn đề cần lưu ý, trong đó, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tám tháng năm 2026 tiếp tục duy trì mức tăng hai con số, nhưng loại trừ yếu tố giá tăng 7,6%, chỉ cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước, cho thấy sức mua thực của nền kinh tế chưa cải thiện mạnh. Bán lẻ hàng hóa tăng 12,8% và thấp hơn mức tăng của dịch vụ lưu trú và ăn uống (16,4%), cho thấy sức mua hàng hóa, nhất là hàng tiêu dùng lâu bền, chưa thật sự bứt phá. Ngoài ra, 10 địa phương (trong đó có Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh) có tốc độ tăng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng thấp hơn tốc độ tăng chung (13,3%), ảnh hưởng đến mục tiêu tăng từ 13-15% năm 2026 của cả nước.

Kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của khu vực kinh tế trong nước tháng 8 ước đạt 12,82 tỷ USD, tính chung 8 tháng đạt 105,07 tỷ USD, tăng 23,7% so với cùng kỳ năm trước. Cán cân thương mại hàng hóa tháng 8 nhập siêu 0,12 tỷ USD, là tháng thứ chín liên tiếp nhập siêu kể từ tháng 12/2025; tính chung 8 tháng năm 2026 nhập siêu 20,46 tỷ USD khiến nguy cơ cán cân thương mại hàng hóa năm 2026 nhập siêu ngày càng rõ nét và tạo áp lực lớn lên thị trường ngoại hối, tỷ giá.

Khách quốc tế đến Việt Nam trong 8 tháng năm 2026 đạt khoảng 64% mục tiêu chung là đón 25 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026. Do đó, áp lực trong các tháng còn lại là khá lớn, trung bình mỗi tháng trong 4 tháng cuối năm, khách quốc tế đến nước ta phải đạt gần 2,3 triệu lượt người, đòi hỏi ngành du lịch cần có các giải pháp mang tính đột phá để bảo đảm hoàn thành mục tiêu đề ra.

Về vốn đầu tư, việc thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước tiếp tục tăng khá, phản ánh nỗ lực đẩy mạnh đầu tư công của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Cụ thể, vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách Nhà nước tháng 8 ước đạt 105,7 nghìn tỷ đồng, bằng 9,8% kế hoạch năm và tăng 24,1% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 8 tháng năm 2026, vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách Nhà nước ước đạt 546,8 nghìn tỷ đồng, bằng 50,5% kế hoạch năm và tăng 18,5% so với cùng kỳ năm trước.

Tính đến ngày 31/8/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam ước đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vốn đăng ký mới đạt 21,71 tỷ USD, tăng 96,8%; vốn đăng ký điều chỉnh đạt 12,21 tỷ USD, tăng 14,7%.

Mặc dù vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách Nhà nước 8 tháng năm 2026 tăng 18,5% so với cùng kỳ năm trước nhưng lại thấp hơn mức tăng 26,4% của 8 tháng năm 2025. Tỷ lệ vốn thực hiện mới đạt 50,5% kế hoạch năm, cho thấy áp lực thực hiện vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước trong các tháng còn lại là rất lớn với khoảng 50% kế hoạch vốn phải thực hiện trong 4 tháng cuối năm 2026.

Hoạt động đăng ký doanh nghiệp 8 tháng năm 2026 tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực, nổi bật là số doanh nghiệp thành lập mới tăng 7,7% so với cùng kỳ năm trước; số doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể giảm 40,3%; vốn đăng ký đạt 1.708,3 nghìn tỷ đồng, tăng 36,2%; vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới đạt 12,4 tỷ đồng, tăng 26,4%, cho thấy quy mô vốn của doanh nghiệp thành lập mới được cải thiện rõ rệt.

Tuy nhiên, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể 8 tháng năm 2026 là hơn 40,8 nghìn doanh nghiệp, tăng 125,5% so với cùng kỳ năm trước và là mức giải thể cao nhất từ trước đến nay. Điều này cho thấy một bộ phận doanh nghiệp vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, sức chống chịu còn hạn chế, nhất là đối với các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và năng lực tài chính yếu.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 tăng 0,47% so với tháng trước và tăng 4,89% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 8 tháng năm 2026, CPI tăng 4,45% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cũng cho thấy áp lực lạm phát đối với các tháng còn lại của năm là thách thức lớn để hoàn thành mục tiêu tăng khoảng 4,5% đặt ra trong Nghị quyết số 01/2026/NQ-CP.

Tiếp tục triển khai đồng bộ, quyết liệt giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô

Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê. (Ảnh: HNV)

Theo Cục trưởng Nguyễn Thị Hương, trên cơ sở những kết quả đạt được và các khó khăn, thách thức, trong thời gian tới, Cục Thống kê khuyến nghị, cần tiếp tục triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh và tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng những tháng cuối năm.

Một là, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, kiểm soát giá cả và thị trường. Theo dõi sát diễn biến kinh tế, chính trị thế giới, kịp thời cập nhật kịch bản tăng trưởng cả nước và địa phương, kịch bản lạm phát. Điều hành giá xăng dầu linh hoạt, hiệu quả; phối hợp đồng bộ chính sách tài khóa, tiền tệ; định hướng tín dụng vào sản xuất, xuất khẩu, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, đổi mới sáng tạo.

Hai là, tiếp tục cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; đẩy mạnh liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản, phát triển chuỗi giá trị bền vững. Đồng thời, tăng cường kiểm soát dịch bệnh, phát triển chăn nuôi an toàn sinh học, quy mô tập trung và chuỗi giá trị gắn với ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số.

Ba là, thúc đẩy sản xuất công nghiệp theo hướng nâng cao năng lực cạnh tranh; chủ động quản trị rủi ro chuỗi cung ứng, đa dạng hóa nguồn cung và kiểm soát chi phí logistics; kịp thời tháo gỡ khó khăn về thủ tục, mặt bằng và các điều kiện sản xuất, kinh doanh để đưa nhanh các năng lực sản xuất mới vào hoạt động; đẩy mạnh phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược, ưu tiên các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ lõi; bảo đảm an ninh năng lượng và đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI nhằm nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp.

Bốn là, tiếp tục triển khai hiệu quả các chương trình kích cầu tiêu dùng, khuyến mại và kết nối cung cầu nhằm thúc đẩy sức mua trong nước. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử, mở rộng hệ thống phân phối hiện đại và bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, góp phần ổn định thị trường và thúc đẩy tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng.

Năm là, hỗ trợ và nâng cao năng lực xuất khẩu của khu vực kinh tế trong nước, thúc đẩy xuất khẩu bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và đa dạng hóa thị trường, sản phẩm, chuỗi cung ứng. Tận dụng hiệu quả các FTA, mở rộng thị trường xuất khẩu; nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Phát triển logistics, giảm chi phí; hỗ trợ tiêu thụ hàng hóa nông, lâm, thủy sản; kiểm soát nhập khẩu các mặt hàng trong nước đã sản xuất được.

Sáu là, tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công gắn với hạch toán kinh tế-xã hội, đánh giá hiệu quả đầu tư. Đẩy nhanh tiến độ và bảo đảm chất lượng các dự án, công trình quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải, hạ tầng chiến lược, các công trình có sức lan tỏa cao, nhất là đường sắt, đường bộ, hàng không, năng lượng, nông nghiệp, hạ tầng số quốc gia, các chương trình mục tiêu quốc gia. Thu hút có chọn lọc các dự án đầu tư, ưu tiên công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số; đồng thời nâng cao hiệu quả liên kết giữa khu vực đầu tư nước ngoài với doanh nghiệp trong nước nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh và sức chống chịu của nền kinh tế.

Bảy là, tiếp tục thúc đẩy phát triển du lịch và các ngành dịch vụ, khai thác hiệu quả tiềm năng thị trường trong nước và quốc tế. Tăng cường xúc tiến, quảng bá, đa dạng hóa và đổi mới sản phẩm du lịch, mở rộng thị trường khách quốc tế; nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường kết nối giao thông và hàng không, tạo thuận lợi cho khách du lịch, góp phần hoàn thành mục tiêu đón khách quốc tế năm 2026.

Tám là, tăng cường phòng, chống dịch bệnh và chủ động ứng phó thiên tai. Triển khai hiệu quả các biện pháp phòng, chống dịch, bệnh; chủ động ứng phó mưa lũ, hạn hán, xâm nhập mặn; bảo đảm sản xuất nông nghiệp, phòng, chống cháy rừng và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai. Thực hiện có hiệu quả các chính sách an sinh xã hội, bảo đảm ổn định và nâng cao đời sống của nhân dân.