Tầm vóc lịch sử của ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập

Ngày 2/9/1945, hàng chục vạn người tập trung tại Quảng trường Ba Đình để chứng kiến một thời khắc chưa từng có trong lịch sử dân tộc. Trên lễ đài, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập trước quốc dân và thế giới.

Sự kiện diễn ra sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám. Chính quyền thuộc về nhân dân được thiết lập trên phạm vi cả nước. Một nhà nước mới ra đời, chấm dứt chế độ thuộc địa kéo dài nhiều thập niên.

Tuyên ngôn Độc lập vì thế không chỉ là một văn kiện chính trị. Đây còn là lời tuyên bố về sự thay đổi căn bản của vị thế dân tộc Việt Nam.

Mở đầu bản tuyên ngôn, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc đến những nguyên lý về quyền con người và quyền dân tộc được khẳng định trong Tuyên ngôn Độc lập của Mỹ năm 1776 và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1789. Từ những nguyên lý ấy, Người đi đến khẳng định quyền độc lập của dân tộc Việt Nam.

Điểm đặc biệt của Tuyên ngôn Độc lập là sự kết hợp giữa lý luận và thực tiễn. Những quyền tự do, bình đẳng được tuyên bố không chỉ là những nguyên tắc phổ quát, mà được đặt trong hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam sau nhiều năm chịu ách thống trị và chiến tranh.

Lời tuyên bố tại Quảng trường Ba Đình cũng mang ý nghĩa đối ngoại rất lớn. Việt Nam không chỉ tuyên bố độc lập với nhân dân trong nước, mà còn công khai xác lập sự tồn tại của một quốc gia độc lập trước cộng đồng quốc tế.

Những hình ảnh tư liệu về buổi lễ vì thế có giá trị đặc biệt. Trong ảnh là một quảng trường đông kín người, một lễ đài đơn sơ và Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng trước micro đọc bản tuyên ngôn. Nhưng phía sau khoảnh khắc ấy là một sự chuyển đổi lớn của lịch sử.

Từ ngày 2/9/1945, độc lập không còn chỉ là khát vọng. Độc lập được tuyên bố thành một thực tế chính trị. Người dân Việt Nam trở thành chủ thể của một nhà nước mới.

Sự kiện cũng đặt nền móng cho quá trình xây dựng và bảo vệ nhà nước Việt Nam độc lập trong những năm tháng đầy thử thách sau đó.

Tuyên ngôn Độc lập trở thành văn kiện có ý nghĩa nền tảng, gắn với những giá trị mà dân tộc Việt Nam tiếp tục theo đuổi: độc lập, tự do và quyền tự quyết.

81 năm đã trôi qua, những hình ảnh về Quảng trường Ba Đình ngày ấy vẫn còn nguyên giá trị.

Chúng không chỉ giúp hậu thế nhìn thấy một sự kiện lịch sử, mà còn gợi nhớ thời khắc một dân tộc bước sang một chương mới.

81 năm trôi qua, nhưng thời khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình vẫn vẹn nguyên giá trị lịch sử.

Đó là khoảnh khắc một dân tộc tuyên bố quyền tự quyết, khẳng định nền độc lập và mở ra một chương mới trong lịch sử Việt Nam.