Tầm vóc Thủ đô và khát vọng vươn mình

Trong kỳ tích đó, Hà Nội đóng vai trò là “ngọn cờ đầu” của đổi mới, sáng tạo và hội nhập, với khát vọng vươn mình cháy bỏng.

Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công dự án Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Phúc Thịnh. Ảnh: Quang Thái

Bốn thập kỷ tạo dựng vị thế ấn tượng

Nhìn lại bối cảnh năm 1986, khi đất nước đứng trước cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội trầm trọng, Hà Nội cũng không ngoại lệ với những khó khăn tưởng chừng không thể vượt qua. Bằng bản lĩnh của một Đảng bộ và nhân dân kiên cường, Hà Nội đã vận dụng sáng tạo đường lối của Trung ương để tạo ra những bước nhảy vọt thần kỳ.

Sau 40 năm, có thể nói, Hà Nội đã lột xác hoàn toàn về diện mạo và cả nội lực bên trong. Từ một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, Hà Nội đã chuyển sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, liên tục tăng trưởng, năng suất lao động ngày càng tăng, đạt bình quân trên 7%/năm. Ngay trong bối cảnh nhiều nước trên thế giới, nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước tăng trưởng âm do tác động của đại dịch Covid-19, Hà Nội vẫn duy trì tăng trưởng dương, khẳng định sức bền nội lực của nền kinh tế, là chỗ dựa vững chắc cho nền kinh tế cả nước.

Chỉ chiếm khoảng 1% diện tích, 8,5% dân số, nhưng Hà Nội đóng góp gần 13% GDP cả nước. Năm 2025, thành phố thu ngân sách đạt trên 700.000 tỷ đồng, đóng góp hơn 26% tổng thu ngân sách nhà nước. Hà Nội là một trong những cực tăng trưởng quan trọng nhất của đất nước.

Đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt. Thu nhập bình quân đầu người tăng hàng chục lần so với những năm đầu Đổi mới. Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 180 triệu đồng/người/năm. Thành phố không còn hộ nghèo theo chuẩn đa chiều (cao hơn chuẩn chung). Các chính sách an sinh xã hội luôn đi trước và cao hơn so với mặt bằng chung của cả nước.

Thành tựu lớn nhất của Hà Nội chính là giữ vững sự ổn định chính trị và xây dựng một Đảng bộ trong sạch, vững mạnh. Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị được triển khai quyết liệt, tích cực đổi mới. Hà Nội là “cái nôi” của các mô hình sáng tạo hiệu quả, luôn đi đầu trong triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối của Trung ương như đánh giá cán bộ, tinh giản biên chế, đổi mới cơ cấu cán bộ, công chức, viên chức, đổi mới tổ chức bộ máy hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cải cách hành chính, chuyển đổi số...

Hà Nội hôm nay còn là “điểm đến” hàng đầu. Mới đây nhất, Diễn đàn du lịch lớn nhất thế giới Tripadvisor chọn Hà Nội ở vị trí thứ tư trong danh sách 25 điểm đến xuất sắc năm 2026 do độc giả bình chọn. Cùng với sức hút về du lịch, thành phố ngày càng chứng tỏ là mảnh “đất lành” của các nhà đầu tư lớn. Các tập đoàn đa quốc gia, các dự án công nghệ cao từ Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và EU đang đổ về Hà Nội không chỉ vì hạ tầng mà còn vì niềm tin vào sự ổn định an ninh chính trị và môi trường kinh doanh ngày càng minh bạch, thông thoáng. Năm 2025, Hà Nội thu hút hơn 4,4 tỷ USD vốn đầu tư FDI, tăng trên 100% so với năm trước.

Chuyển động đột phá

Bước sang năm thứ 40 của công cuộc Đổi mới, Hà Nội không chọn cách “ngủ quên trên chiến thắng”. Với tư duy trách nhiệm cao, đặt yêu cầu tiên phong, gương mẫu, Hà Nội đang thực hiện những bước đi mang tính đột phá tầm nhìn, chuẩn bị những nền tảng căn cơ nhất để dẫn dắt và cùng cả nước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.

Tìm câu trả lời cho yêu cầu bức thiết đặt ra làm sao để vừa khắc phục được các điểm nghẽn, vừa phát triển bứt phá và định hình được bản sắc và mô hình phát triển trong bối cảnh mới, Hà Nội đã xác định phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, lấy khoa học công nghệ, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực tăng trưởng chủ yếu. Thành phố đang bắt tay vào tổ chức lại không gian đô thị, chuyển dịch sang mô hình đa trung tâm, đa cực, đa tầng, đa lớp, xanh, hài hòa, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao chất lượng sống của Nhân dân. Hà Nội tập trung đưa văn hóa thực sự trở thành sức mạnh mềm, trọng tâm là bảo tồn và phát huy truyền thống văn hiến ngàn năm, lấy con người Hà Nội làm trung tâm cùng với văn hóa Thăng Long - Hà Nội tạo lợi thế cạnh tranh khác biệt. Đó còn là định hướng kết nối toàn cầu, xây dựng Hà Nội thành Thành phố quốc tế, nơi hội tụ nhân tài, nguồn vốn và tri thức quốc tế. Thành phố còn rất mạnh dạn khi khẳng định phải phát huy vai trò dẫn dắt. Mọi mô hình phát triển của Hà Nội phải vừa bảo đảm hiệu quả, vừa phải mang giá trị thử nghiệm, lan tỏa và đi trước một bước để Trung ương tổng kết thực tiễn.

Chỉ rõ những hạn chế, Hà Nội xác định phải cởi nút thắt về phương thức lãnh đạo và tổ chức thực thi, chuyển từ lãnh đạo bằng mệnh lệnh hành chính sang mô hình lãnh đạo hiện đại, đó là: “Đảng bộ số - Chính quyền kiến tạo - Doanh nghiệp tiên phong - Xã hội đồng thuận”.

Mô hình lãnh đạo hiện đại nêu trên không phải là lý thuyết, không còn nằm trên giấy mà đã biến thành hành động thực chất, có thể đong đếm được ngay bằng sản phẩm. Chỉ trong vòng 3 tháng qua, toàn thành phố đã chuyển động mạnh mẽ, triển khai một khối lượng công việc khổng lồ vừa giải quyết những đòi hỏi bức thiết từ đời sống như 5 “điểm nghẽn” (ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập lụt, trật tự đô thị, vệ sinh an toàn thực phẩm), vừa định hình tương lai với tầm nhìn 100 năm với bộ ba trụ cột chiến lược, “kiềng ba chân” cho Hà Nội phát triển: Quy hoạch - Thể chế - Mô hình phát triển.

Những dự án Hà Nội đã khởi công và đang triển khai hiện nay nếu so với khối lượng và quy mô, tính chất quan trọng có thể nói ngang bằng với cả 40 năm qua cộng lại. Đó là 8 dự án áp dụng cơ chế đặc thù của Nghị quyết 258/2025/QH15 của Quốc hội, trong đó có 2 siêu dự án: Khu đô thị thể thao Olympic và Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, cùng những dự án chưa có tiền lệ đem lại kỳ vọng lớn lao về một Hà Nội đổi mới như 2 khu đô thị đa mục tiêu, công viên hai bên sông Tô Lịch, Khu Công viên công nghệ số và hỗn hợp, Khu phức hợp y tế - Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, trục không gian quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang, tái thiết đô thị... Đó còn là 7 cầu vượt sông Hồng, các tuyến đường vành đai, các tuyến đường sắt, các dự án cải tạo nâng cấp trục hướng tâm như quốc lộ 6, Đại lộ Thăng Long...

Mục tiêu của Hà Nội trong kỷ nguyên mới rất rõ ràng: Xây dựng một Thủ đô xã hội chủ nghĩa không chỉ giàu có về vật chất mà còn giàu có về văn hóa. Văn hóa Thăng Long - Hà Nội được xác định là nguồn lực nội sinh, là động lực để phát triển bền vững.

Với tâm thế mới, Hà Nội đang tự tin, tự lực, tự cường để trở thành trung tâm kiến tạo quốc gia. Đó là nơi những ý tưởng sáng tạo nhất được ươm mầm, nơi những chính sách thử nghiệm (sandbox) về kinh tế số, xã hội số được triển khai đầu tiên, từ đó lan tỏa ra khắp cả nước.

40 năm đổi mới là một hành trình vĩ đại. Với những gì đã đạt được và những bước chuẩn bị bài bản, Hà Nội hoàn toàn có quyền tự tin về một tương lai rạng rỡ. Thành phố của chúng ta không chỉ là Thủ đô, mà phải là biểu tượng của một dân tộc đang vươn mình mạnh mẽ, một thành phố vì hòa bình, sáng tạo và hạnh phúc.

Minh Nguyệt