Tận dụng dòng vốn FDI thế hệ mới đưa kinh tế Thủ đô phát triển bền vững

Dòng vốn FDI dịch chuyển đúng theo mục tiêu

Giai đoạn 2021 - 2025, Hà Nội đạt tổng vốn đăng ký khoảng 11,5 tỷ USD. Đặc biệt, năm 2025 là một cột mốc đáng nhớ khi Hà Nội thu hút được 4,43 tỷ USD, vươn lên vị trí thứ 3 cả nước và gấp hơn 3 lần so với năm 2021.

Theo thống kê, 6 tháng đầu năm, Hà Nội tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư nước ngoài khi thu hút hơn 3,23 tỷ USD FDI, vượt chỉ tiêu cả năm. Trong đó, 72% dòng vốn FDI tập trung vào các lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cho thấy xu hướng thu hút đầu tư chất lượng cao của Thủ đô.

Hà Nội đang tiếp tục được đánh giá là điểm đến an toàn, hấp dẫn và tiềm năng đối với các doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài. Ảnh: Minh Anh

Điều này cho thấy dòng vốn đang dần dịch chuyển đúng hướng theo mục tiêu của thành phố. Tuy nhiên, dư địa để thu hút các dự án công nghệ chiến lược gắn với chuyển giao công nghệ cao vẫn còn rất lớn và cần được tập trung khai thác quyết liệt hơn trong nửa cuối năm.

Hà Nội hiện đang đặt mục tiêu thu hút 25 tỷ USD FDI cho giai đoạn 2026 – 2030, Phó Giám đốc Sở Tài chính đánh giá đây thực sự là một chỉ tiêu đầy thách thức.

Để đạt 25 tỷ USD, quy mô vốn của Hà Nội phải tăng khoảng 117% so với giai đoạn trước, và chúng ta phải gia tăng thị phần FDI toàn quốc từ 6,23% lên khoảng 10%. Trong khi đó, các địa phương lân cận như Hải Phòng, Bắc Ninh, Quảng Ninh đang cạnh tranh rất gay gắt về quỹ đất công nghiệp và logistics. Phó Giám đốc Sở Tài chính đánh giá, Hà Nội không đặt ra con số này một cách cảm tính.

Ông Lê Trung Hiếu cho rằng có 4 khó khăn cốt lõi khiến các "đại bàng" công nghệ còn e dè với Hà Nội. Thứ nhất, hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là nguồn điện ổn định công suất lớn và hạ tầng số cho các trung tâm dữ liệu chưa theo kịp yêu cầu; Thứ hai, thủ tục hành chính về đất đai, xây dựng vẫn còn phức tạp; Thứ ba, đặc thù "đất chật, giá cao" của một đô thị đặc biệt khiến chúng ta kém cạnh tranh ở những dự án cần diện tích lớn; Thứ tư, mối liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội địa còn lỏng lẻo, khiến hiệu ứng lan tỏa công nghệ chưa như kỳ vọng.

Đáng chú ý, điểm nghẽn không hẳn nằm ở thiếu quỹ đất. Chúng ta có hơn 7.600ha đất khu công nghiệp, riêng Hòa Lạc còn hơn 700ha đất sạch. Vấn đề nằm ở tiến độ giải phóng mặt bằng và thủ tục vận hành các khu này còn chậm.

Tạo mọi điều kiện cần thiết để giữ chân các tập đoàn lớn

Các nhà đầu tư nước ngoài tại Hà Nội cũng đang gặp phải một số khó khăn về thủ tục hành chính và quy định pháp lý khiến thời gian triển khai dự án kéo dài. Một số nhà đầu tư cũng chỉ ra những khó khăn cốt lõi: Đó là tầng kỹ thuật, đặc biệt là nguồn điện ổn định công suất lớn và hạ tầng số cho các trung tâm dữ liệu chưa theo kịp yêu cầu. Đặc thù "đất chật, giá cao" của một đô thị đặc biệt cũng khiến nhà đầu tư e ngại. Bên cạnh đó, các nhà đầu tư còn mong muốn tiếp tục đột phá về thủ tục hành chính về đất đai, giải phóng mặt bằng, xây dựng…

Ngoài ra, Hà Nội cũng đang phải cạnh tranh thu hút vốn FDI không chỉ với các địa phương trong nước mà với cả các thủ đô khác trong khu vực. Nhiều quốc gia Đông Nam Á đang thúc đẩy đầu tư hạ tầng công nghiệp, cải thiện chính sách ưu đãi và triển khai các chương trình cải cách nhằm thu hút các tập đoàn đa quốc gia. Để duy trì lợi thế cạnh tranh, Hà Nội cần tiếp tục thúc đẩy cải cách và xử lý hiệu quả những điểm nghẽn mang tính cấu trúc của nền kinh tế.

Về vấn đề nguồn nhân lực chất lượng cao, Phó Giám đốc Sở Tài chính đánh giá đây là thách thức thực tế và là áp lực rất lớn của thành phố. Khi Hà Nội chuyển dịch sang thu hút FDI công nghệ cao như chip bán dẫn, AI, thành phố đang thiếu hụt cục bộ nguồn nhân lực chất lượng có thể vào làm được ngay. Khoảng cách giữa đào tạo lý thuyết trong nước và tiêu chuẩn quốc tế khắt khe của các tập đoàn lớn vẫn là khoảng trống lớn mà thành phố phải khỏa lấp.

Chính quyền thành phố Hà Nội và cộng đồng doanh nghiệp đang chung tay kiến tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, hiệu quả… Ảnh: Nhật Minh

Tuy nhiên, Hà Nội không chọn cách ngồi chờ mà đang giải bài toán này bằng những hành động rất quyết liệt.

Thứ nhất, thành phố sử dụng đòn bẩy tài chính từ nguồn ngân sách chi cho khoa học công nghệ khoảng 9.000 tỷ đồng/năm để chủ động phối hợp với các trường đại học lớn và doanh nghiệp FDI, mở các khóa đào tạo chuyển đổi ngắn hạn nhằm “may đo” nhân lực theo đúng đơn đặt hàng.

Thứ hai, tận dụng Luật Thủ đô năm 2026 vừa có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, Hà Nội kích hoạt ngay các cơ chế đặc thù về đãi ngộ vượt trội để thu hút khẩn cấp đội ngũ chuyên gia, 'kỹ sư trưởng' quốc tế và kiều bào về dẫn dắt các dự án công nghệ lõi.

Thứ ba, thành phố đẩy nhanh hoàn thiện hạ tầng Khu công nghệ cao Hòa Lạc để các tập đoàn đặt trung tâm R&D, phòng thí nghiệm, giúp lực lượng lao động được thực hành trực tiếp và sẵn sàng bàn giao đúng tiến độ.

Hà Nội không giấu khó khăn về nhân lực công nghệ cao. Nhưng với quyết tâm chính trị và bệ đỡ pháp lý mới, thành phố cam kết đồng hành, chia sẻ chi phí đào tạo và chịu trách nhiệm chuẩn bị nguồn lực con người tốt nhất để bảo đảm dòng vốn của các bạn sinh lời hiệu quả.

"Giai đoạn 2026 - 2030, Hà Nội không còn chạy theo số lượng dòng vốn FDI bằng mọi giá. Mục tiêu của chúng tôi là dòng vốn FDI thế hệ mới, sạch hơn, công nghệ cao hơn, dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo, tận dụng triệt để đòn bẩy từ Luật Thủ đô 2026 để đưa kinh tế Thủ đô phát triển bền vững", ông Hiếu cho biết.