Tân sinh viên bước vào giảng đường: 'Cân đong' chi phí sao cho hợp lý?

Trần Khánh Huyền hiện đang theo học chuyên ngành Thanh nhạc tại trường CĐ Văn hóa Nghệ thuật TP. Hồ Chí Minh. Huyền vào TP. HCM học tập từ khi học lớp 9 và tiếp tục học lên THPT. Qua thời gian sinh sống và học tập, Huyền nhận thấy chi phí đi lại, học tập, ăn uống và các khoản sinh hoạt tại thành phố khá cao, nên áp lực về chi phí cũng lớn hơn so với nhiều tỉnh, thành khác.

Trần Khánh Huyền.

“Mỗi tháng, gia đình chu cấp cho mình khoảng 7 triệu đồng. Trong đó, mình dành khoảng 2 triệu đồng cho việc ăn uống, 1 triệu đồng cho chi phí đi lại và khoảng 1,5 triệu đồng cho các khoản học tập, sinh hoạt cá nhân. Số tiền còn lại, mình tiết kiệm dự phòng cho những khoản phát sinh”, Huyền chia sẻ.

Trong năm thứ nhất, Khánh Huyền ưu tiên việc học. Tuy nhiên, nếu sắp xếp thời gian hợp lý, cô mong muốn tìm một công việc phù hợp để có thêm kinh nghiệm thực tế, đồng thời rèn luyện các kỹ năng cần thiết.

Lưu Tuấn Hoằng (tân sinh viên trường ĐH Giao thông Vận tải TP. HCM) đang chờ nhập học vào cuối tháng 9/2026. Hiện, Hoằng chủ động làm công việc bán thời gian tại nhà hàng. Việc làm thêm ở thời điểm này giúp anh có thêm thu nhập, rèn tính tự lập trước khi bước vào giảng đường đại học.

Lưu Tuấn Hoằng.

Tuấn Hoằng sống cùng gia đình tại TP. HCM nên anh không chịu áp lực về tiền thuê trọ hay chi phí ăn uống. “Với công việc làm thêm, mình có thêm 6 triệu đồng/tháng, để mua đồ dùng cá nhân, giáo trình, in ấn tài liệu học tập. Phần còn lại để giao lưu bạn bè, ăn uống, hoặc thuê sân đá bóng. Và khoản tiền tự thưởng bản thân là cách mình lấy lại năng lượng sau thời gian học và làm thêm”, Hoằng chia sẻ.

Học phí một học kỳ của Hoằng dao động khoảng 16 - 17 triệu đồng. Tiền ăn uống từ 2,5 - 3 triệu đồng, tiền xăng xe đi lại khoảng 400.000 đồng. Để giảm bớt sự phụ thuộc gia đình, nam sinh luôn dành một phần thu nhập tiết kiệm để tự trang trải chi phí học tập. Khoản tiền này không cố định, tùy từng tháng nhiều hay ít, nhưng Hoằng đặt nguyên tắc phải tiết kiệm và gần như không sử dụng khi chưa cần thiết. Đây là cách để Hoằng học quản lý tài chính và kiểm soát chi tiêu.

Còn Nguyễn Hoài Phong (tân sinh viên chuyên ngành Thanh nhạc, trường CĐ Văn hóa Nghệ thuật TP. HCM) từ phường Bà Rịa lên phố học tập nên không tránh khỏi áp lực về chi phí sinh hoạt. Từ tiền trọ, tiền ăn uống, xăng xe đến những khoản phát sinh như tiền thuốc mỗi khi ốm đau. Là sinh viên năm thứ nhất, Phong được gia đình hỗ trợ phần chi phí sinh hoạt. Bên cạnh đó, nam sinh cũng chủ động đi làm thêm để có thêm thu nhập, nhưng luôn xác định việc học phải được ưu tiên hàng đầu.

Nguyễn Hoài Phong.

Với khoản tiền từ gia đình và thu nhập từ công việc làm thêm, mỗi tháng Phong dành khoảng 1 triệu đồng cho tiền ăn uống và những buổi đi chơi cùng bạn bè, 2 triệu đồng tiền trọ và khoảng 500.000 đồng cho xăng xe. Số tiền còn lại được Phong giữ tiết kiệm hoặc sử dụng cho những nhu cầu thực sự cần thiết. Học phí của Phong không cố định, khoảng 12 - 15 triệu đồng/học kỳ, có những học kỳ cần đăng ký thêm môn, chi phí học tập sẽ tăng so với dự kiến.

“Nếu phát sinh thêm học phí, mình sẽ xin gia đình hỗ trợ một phần và tăng ca làm thêm để có đủ tiền trang trải. Bên cạnh đó, mình cũng lập kế hoạch để chi tiêu sao cho hợp lý”, Phong chia sẻ.

Phan Minh Thanh (tân sinh viên ngành Quản lý Đất đai, Trường ĐH Nông Lâm TP. HCM) lần đầu rời quê từ Tây Ninh lên TP. HCM học tập. Thanh xác định, cần tính toán kỹ lưỡng các khoản chi để có thể vượt qua giai đoạn năm đầu đại học. Với 5 triệu đồng mà gia đình hỗ trợ hằng tháng, Thanh dự kiến dành 1,8 triệu đồng để đóng tiền trọ, 1,5 triệu đồng được dùng cho ăn uống trong tháng đầu tiên. Để tiết kiệm, Thanh cũng tận dụng một số đồ dùng, thực phẩm từ quê mang lên để tự nấu ăn cho tiết kiệm.

Phan Minh Thanh.

“Mình dùng tiếp 1 triệu đồng để mua những vật dụng học tập thiết yếu. Khoảng 400.000 đồng dành cho việc đi lại và gói cước 5G. Mình sử dụng các phương tiện công cộng để giảm bớt chi phí. Phần 400.000 đồng còn lại được giữ lại để phòng những khoản phát sinh bất ngờ. Nếu phát sinh thêm chi phí, mình sẽ xin gia đình hỗ trợ một phần và tăng ca làm thêm để có đủ tiền trang trải. Bên cạnh đó, mình lập kế hoạch chi tiêu sao cho hợp lý”, Thanh chia sẻ.

Việc ở trọ gần trường giúp Thanh dễ dàng tìm được những quán ăn bình dân, phù hợp khả năng chi tiêu của sinh viên. Tuy nhiên khó khăn khi sống xa nhà là chi phí sinh hoạt đắt đỏ, cao hơn hẳn ở quê khiến anh khá bất ngờ. "Nếu mình không biết quản lý chi tiêu thì rất dễ bị ‘ngợp’ và chi tiêu quá tay. Bên cạnh áp lực tài chính, mình học cách sống tự lập và làm quen mọi thứ", Thanh cho biết.

Gợi ý chi tiêu tham khảo của 4 bạn sinh viên mỗi tháng khi cầm trong tay 5 - 7 triệu đồng.

Với sinh viên năm thứ nhất, những tháng đầu bước vào môi trường đại học thường phát sinh thêm nhiều khoản chi phí mới. Vì vậy, việc chủ động lập kế hoạch chi tiêu ngay từ đầu năm học sẽ giúp tân sinh viên cân đối tài chính, tránh tình trạng phải xoay xở một khoản tiền lớn trong thời gian ngắn.

Tân sinh viên đăng ký nhập học. Ảnh: Sỹ Luân