Tăng chất lượng liên kết doanh nghiệp trong nước và FDI
Tại Diễn đàn Nhịp cầu phát triển Việt Nam lần 6 do Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam và Tạp chí Kinh tế Việt Nam tổ chức chiều 13/5, nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để tái định vị vai trò trong chuỗi giá trị toàn cầu; để biến cơ hội thành động lực phát triển dài hạn, bài toán then chốt là nâng chất lượng liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước.
Việt Nam nổi lên trong làn sóng dịch chuyển đầu tư toàn cầu
Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng và các đại biểu tại diễn đàn. Ảnh: Vũ Quang
Phát biểu tại diễn đàn, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam PGS.TS. Hoàng Văn Cường cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế lớn ngày càng gay gắt và chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục tái cấu trúc, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn của dòng vốn quốc tế nhờ môi trường chính sách ổn định, vị trí chiến lược và mạng lưới hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.
Sau gần 40 năm đổi mới, khu vực FDI đã trở thành bộ phận quan trọng của nền kinh tế khi đóng góp khoảng 20% GDP, hơn 70% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hàng triệu lao động. Nhiều tập đoàn công nghệ, công nghiệp lớn trên thế giới đã lựa chọn Việt Nam làm cứ điểm sản xuất chiến lược, góp phần thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
Theo TS. Nguyễn Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, dù kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm và dòng vốn quốc tế có xu hướng suy giảm, Việt Nam vẫn duy trì sức hút mạnh với nhà đầu tư nước ngoài. Năm 2025, tổng vốn FDI thu hút đạt khoảng 38 tỷ USD, tương đương 2,7% tổng dòng vốn đầu tư toàn cầu, đưa Việt Nam vào nhóm 15 nền kinh tế đang phát triển hấp dẫn nhất với nhà đầu tư quốc tế.
Toàn cảnh diễn đàn. Ảnh: Vũ Quang
Tuy nhiên, xu hướng FDI trong giai đoạn tới sẽ khác trước. Các tập đoàn đa quốc gia không còn chỉ tìm kiếm lợi thế lao động giá rẻ mà ưu tiên chiến lược “near-shoring” và “friend-shoring” - tức dịch chuyển sản xuất tới những quốc gia có môi trường chính trị, kinh tế ổn định và gần thị trường tiêu thụ hơn; đồng thời, dòng vốn thế hệ mới sẽ tập trung mạnh vào công nghệ cao, bán dẫn, dữ liệu, chuyển đổi năng lượng và tăng trưởng xanh. Điều này mở ra cơ hội để Việt Nam nâng cấp chất lượng thu hút đầu tư, thay vì chỉ cạnh tranh bằng chi phí nhân công hay ưu đãi thuế.
Dù thu hút FDI liên tục tăng mạnh trong nhiều năm qua, mức độ liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước vẫn được đánh giá là còn hạn chế. Tỷ lệ nội địa hóa ở nhiều ngành còn thấp, số doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu chưa nhiều và hiệu ứng lan tỏa về công nghệ, quản trị chưa đạt như kỳ vọng.
Theo TS. Lê Duy Bình, hiện cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động nhưng chỉ khoảng 5.000 doanh nghiệp có kết nối trực tiếp với các chuỗi cung ứng toàn cầu hoặc các tập đoàn đa quốc gia. Trong số này, chỉ khoảng 300 doanh nghiệp là nhà cung ứng cấp 1 và cấp 2; số doanh nghiệp Việt Nam trực tiếp trở thành nhà cung ứng cấp 1 cho các tập đoàn quốc tế chỉ khoảng 100 doanh nghiệp.
Điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở năng lực nội tại của doanh nghiệp Việt Nam. Năng suất lao động hiện chỉ bằng khoảng một nửa Thái Lan và khoảng một phần tư Malaysia. Khoảng 60 - 70% doanh nghiệp vẫn sử dụng công nghệ cũ hoặc lạc hậu khiến khả năng tham gia chuỗi cung ứng quốc tế còn hạn chế.
Tạo hệ sinh thái liên kết thực chất giữa doanh nghiệp nội và ngoại
Bởi vậy, bài toán hiện nay không chỉ là thu hút thêm nhà đầu tư nước ngoài mà còn phải tạo được hệ sinh thái liên kết thực chất giữa doanh nghiệp nội và khu vực FDI. Đây mới là yếu tố quyết định khả năng nâng sức cạnh tranh và tính tự chủ của nền kinh tế trong dài hạn.
Theo các chuyên gia, nếu không cải thiện được nền tảng công nghệ, năng lực quản trị và chất lượng nguồn nhân lực, doanh nghiệp Việt sẽ khó tận dụng được làn sóng FDI thế hệ mới, dù dòng vốn quốc tế tiếp tục đổ mạnh vào Việt Nam.
Tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng, cạnh tranh chiến lược, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và công nghệ lõi đang làm thay đổi căn bản phương thức cạnh tranh toàn cầu. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để Việt Nam tái định vị vai trò trong chuỗi giá trị khu vực và quốc tế.
Theo Phó Thủ tướng, Việt Nam đã chuyển mạnh tư duy từ thu hút FDI đại trà sang hợp tác đầu tư có chọn lọc, chất lượng, hiệu quả và bền vững hơn; thời gian tới, Chính phủ sẽ tập trung vào 5 định hướng lớn gồm: hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; đổi mới định hướng thu hút FDI; phát triển doanh nghiệp trong nước và công nghiệp hỗ trợ; phát triển hạ tầng chiến lược và nguồn nhân lực chất lượng cao; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với khu vực FDI.
Theo tính toán của các chuyên gia, để duy trì mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững đến năm 2030, Việt Nam cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư phát triển; trong đó, khu vực tư nhân và vốn đầu tư nước ngoài dự kiến chiếm khoảng 80% tổng nguồn lực; mỗi năm, Việt Nam cần thu hút khoảng 45 - 50 tỷ USD vốn FDI đăng ký và 35 - 40 tỷ USD vốn giải ngân.
Theo các chuyên gia, làn sóng FDI thế hệ mới sẽ chỉ thực sự tạo sức bật cho nền kinh tế nếu đi cùng quá trình nâng cấp năng lực doanh nghiệp trong nước. Khi doanh nghiệp Việt đủ khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, dòng vốn ngoại mới có thể trở thành “đòn bẩy” giúp nền kinh tế tăng trưởng nhanh hơn, bền vững hơn và tự chủ hơn trong giai đoạn phát triển mới.
Tin nóng
VIETRISA đã cấp chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu 'Gạo Việt xanh phát thải thấp' cho 8 doanh nghiệp, với tổng diện tích được chứng nhận là 18.048 ha.
Dưới áp lực của các tiêu chuẩn an toàn vốn Basel II và Basel III, cuộc đua củng cố 'bệ đỡ' tài chính của các nhà băng Việt đang trở nên nóng hơn bao giờ hết.
Từ món ăn quen thuộc nơi rừng ngập mặn Cà Mau, HTX Ba Khía Đầm Dơi đang nâng tầm Ba Khía thành những sản phẩm OCOP mang thương hiệu quốc gia, từng bước chinh phục thị trường bằng hướng đi bài bản và khát vọng làm giàu từ đặc sản quê hương.
Giá vàng hôm nay (14-5): Giá vàng miếng giảm 500 nghìn đồng/lượng, niêm yết ở ngưỡng 162 - 165 triệu đồng/lượng mua vào - bán ra; giá vàng nhẫn cũng đồng loạt sụt giảm 500 nghìn đồng/lượng, giao dịch ở mốc cao nhất là 165 triệu đồng/lượng bán ra.
Không chỉ chờ du khách tìm đến, Gia Lai chủ động đưa hình ảnh vùng đất này ra thế giới bằng những bước đi bài bản, chuyên nghiệp và mới mẻ. Năm Du lịch Quốc gia 2026 với chủ đề 'Đại ngàn chạm biển xanh', tỉnh Gia Lai đang chuyển mình mạnh mẽ trong cách tiếp cận thị trường quốc tế.
Chia sẻ tại Diễn đàn 'Digital Trust in Finance 2026' với chủ đề 'Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI', Thượng tướng Phạm Thế Tùng khẳng định, Bộ Công an xác định vai trò nòng cốt trong việc bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng, trong đó có an ninh tài chính số.
Tin mới
Những năm gần đây, vùng ven sông Hồng ở xã Phú Xuyên đã không ngừng mở rộng diện tích trồng chuối cao sản. Nhờ đất đai màu mỡ và việc áp dụng hiệu quả các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, cây chuối không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn tạo việc làm ổn định cho người lao động.
Nghiên cứu mới cho thấy các doanh nghiệp đạt hiệu quả đầu tư AI cao nhất không phải là những doanh nghiệp sa thải nhiều nhân sự, mà là những doanh nghiệp sử dụng AI để hỗ trợ con người làm việc hiệu quả hơn thay vì thay thế họ hoàn toàn...
Giá cà phê hôm nay tăng mạnh, Robusta có lúc tăng hơn 100 USD/tấn
Quỹ KIM Việt Nam vừa thông báo 4 quỹ thành viên của Quỹ này đã bán tổng cộng 950.000 cổ phiếu CTD, trong phiên 08/05.
Mã QR đang được xem như 'lá chắn công nghệ' cho thị trường nông sản, nhưng phía sau những con tem truy xuất là bài toán chi phí đè nặng lên HTX và nguy cơ hàng kém chất lượng trà trộn vào hàng chuẩn. Khi đầu vào vật tư nông nghiệp còn lỏng quản lý, việc dán tem QR nhiều lúc chỉ như 'khoác áo sạch' cho sản phẩm chưa thực sự sạch.
Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam trở thành quốc gia có ngành công nghiệp công nghệ số phát triển, là trung tâm công nghiệp công nghệ số hàng đầu khu vực và vươn lên nhóm dẫn đầu thế giới...
Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô năm 2026 còn nhiều biến động, yêu cầu tái cấu trúc nguồn vốn theo hướng đa dạng, linh hoạt trở thành điều kiện mang tính quyết định để Việt Nam nâng cao sức chống chịu, đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số và hướng tới phát triển bền vững.
Chưa đầy nửa năm 2026, Việt Nam đã chi tới 70,3 tỷ USD nhập hàng hóa từ Trung Quốc, tăng hơn 32% so với cùng kỳ năm trước và chiếm gần 40% tổng kim ngạch nhập khẩu. Sức ép lên hàng Việt ngày càng lớn và bài toán tự chủ nguyên liệu sản xuất cần lời giải gấp.