Tăng cường chất lượng, tính hợp pháp và bền vững cho thị trường gỗ nội địa

Đại diện các doanh nghiệp tham gia chia sẻ kinh nghiệm và ý kiến tại hội thảo. (Ảnh: HOÀNG LIÊM)

Tại hội thảo, các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp đã chia sẻ kinh nghiệm kinh doanh, đánh giá thị trường, nhu cầu mua sắm qua thương mại điện tử; trao đổi sáng kiến thúc đẩy mua sắm công đối với đồ gỗ và nội thất hợp pháp, an toàn, ưu tiên gỗ rừng trồng trong nước…

Ông Nguyễn Hoài Bảo, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HAWA cho biết: Ngành gỗ Việt Nam đã khẳng định được năng lực sản xuất và vị thế trên thị trường quốc tế. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt khoảng 17,2 tỷ USD. Trong đó, riêng thị trường Mỹ đạt gần 9,5 tỷ USD, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành.

Bước sang năm 2026, đà xuất khẩu tiếp tục được duy trì. Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của nước ta đạt gần 11,7 tỷ USD. Những con số này cho thấy doanh nghiệp gỗ và nội thất Việt Nam đã có năng lực sản xuất, quản trị và khả năng đáp ứng những thị trường quốc tế có yêu cầu cao.

Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HAWA Nguyễn Hoài Bảo phát biểu ý kiến tại hội thảo. (Ảnh: HOÀNG LIÊM)

Với quy mô dân số hơn 100 triệu người, quá trình đô thị hóa và nhu cầu ngày càng cao đối với nhà ở, xây dựng và không gian sống, thị trường nội địa là dư địa mà ngành gỗ cần nhìn nhận nghiêm túc và có chiến lược dài hạn.

Tuy nhiên, để phát triển bền vững, thị trường không chỉ cần sản phẩm tốt, mà còn cần những chuẩn mực rõ ràng về nguồn gốc gỗ, tính hợp pháp, chất lượng và độ an toàn của sản phẩm.

Đồng quan điểm, ông Ngô Sỹ Hoài, Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, cho rằng: Thị trường gỗ nội địa có dư địa lớn để trở thành động lực tăng trưởng của ngành gỗ.

Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam Ngô Sỹ Hoài chia sẻ ý kiến tại hội thảo. (Ảnh: HOÀNG LIÊM)

Theo ông Hoài, mức chi tiêu bình quân của người Việt Nam cho sản phẩm gỗ và nội thất hiện khoảng 50 USD/người/năm. Nhu cầu đối với sản phẩm gỗ còn rất lớn khi dân số tiếp tục tăng và nền kinh tế hướng tới tốc độ tăng trưởng hai con số. Nếu thị trường đồ gỗ và nội thất nội địa duy trì mức tăng trưởng khoảng 7-9%/năm, quy mô thị trường đến năm 2030 có thể đạt khoảng 7,7-8 tỷ USD/năm.

Do vậy, thị trường nội địa cần được nhìn nhận là động lực tăng trưởng thật sự, như một không gian phát triển lâu dài. Thị trường không chỉ gói gọn ở các mặt hàng bàn, ghế, giường, tủ, mà còn gồm nội thất, ngoại thất, vật liệu xây dựng, giấy và bao bì, năng lượng sinh khối và các sản phẩm vật liệu từ gỗ. Nội thất gia đình vẫn là nhóm có nhu cầu lớn.

Tuy nhiên, theo ông Hoài, thị trường nội địa đang đối mặt với một số hạn chế như chuỗi cung ứng phân tán, thiếu minh bạch về nguồn gốc, chất lượng, độ bền và phát thải; thương hiệu và dữ liệu thị trường chưa được quan tâm đúng mức.

Còn ông Nguyễn Minh Cương, Chủ nhiệm Câu lạc bộ HAWA miền bắc, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Gỗ Minh Long, cho rằng: Doanh nghiệp Việt Nam cần dựa trên bản sắc, văn hóa, trí tuệ và con người Việt Nam để tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Từ việc phục vụ tốt người Việt, doanh nghiệp có thể phát triển sản phẩm để phục vụ thị trường quốc tế.

Theo ông Cương, ngành gỗ nội địa cần chú trọng hơn đến quy chuẩn, tiêu chuẩn và tư duy đầu tư cho không gian sống. Nếu làm chủ được các vật liệu và áp dụng được các tiêu chuẩn phù hợp với điều kiện khí hậu khắc nghiệt của Việt Nam, sản phẩm trong nước không chỉ đáp ứng thị trường nội địa mà còn có thể xuất khẩu được sang các thị trường khác.

Khách tham quan một gian hàng sản phẩm gỗ tại Triển lãm Nội thất và Xây dựng Việt Nam năm 2026, diễn ra từ ngày 30/9 đến 3/10 tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: HOÀNG LIÊM)

Ông Ngô Sỹ Hoài cho rằng: Khi thị trường nội địa được tổ chức tốt, ngành gỗ không chỉ bán được nhiều sản phẩm hơn mà còn có điều kiện hình thành chuẩn gỗ hợp pháp, thúc đẩy tiêu dùng bền vững và nâng cao giá trị sử dụng gỗ Việt.

Trong đó, mua sắm công có thể tạo đòn bẩy và một động lực quan trọng đối với thị trường nội địa. Mỗi gói mua sắm công đồ gỗ, nội thất cần được xem xét gắn với yêu cầu về nguồn gốc hợp pháp và quản lý rừng bền vững; cần được coi như một “phiếu bầu” cho việc sử dụng gỗ hợp pháp và quản lý rừng bền vững.

Từ đó, ông Hoài khuyến nghị: Gỗ hợp pháp cần trở thành chuẩn tối thiểu của thị trường nội địa. Doanh nghiệp cần xây dựng mô hình phù hợp với từng phân khúc, thiết lập nhiều kênh bán hàng, đẩy mạnh số hóa, cạnh tranh bằng chất lượng, dịch vụ hậu mãi và công bố nguồn gốc sản phẩm.

“Thị trường nội địa không phải là kênh tiêu thụ dự phòng hay “phao cứu sinh” khi xuất khẩu gặp khó, đó là nơi doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, thiết kế Việt và dịch vụ Việt”, ông Hoài nhấn mạnh.

Còn theo ông Võ Quang Hà, Chủ tịch Hội Gỗ xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh (SAWA), tiềm năng của thị trường nội địa còn rất lớn. Do vậy, chúng ta cần tạo điều kiện để người Việt sử dụng các sản phẩm gỗ do doanh nghiệp Việt Nam sản xuất; đồng thời, từng bước thay đổi nguồn nguyên liệu.

Để thay đổi thói quen sản xuất, kinh doanh truyền thống, các làng nghề cần có sự hỗ trợ từ Nhà nước và địa phương trong việc chuyển đổi không gian, mặt bằng, công nghệ, thiết bị sản xuất phù hợp với hoạt động chế biến gỗ.