Tăng cường hợp tác dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Liên bang Nga

Diễn đàn Kinh tế Việt Nam-Liên bang Nga 2026 (VREF 2026) với chủ đề “Phát huy nội lực trong bối cảnh mới” diễn ra ngày 8/4 tại Hà Nội.

Hợp tác Việt Nam-Nga cần được đặt trong một cách tiếp cận mới

Ngày 8/4/2026 tại Hà Nội, Trường đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội đã phối hợp với Trường đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Liên bang Nga và Hội Hữu nghị Việt Nam-Liên bang Nga (VIRUFA) tổ chức Diễn đàn Kinh tế Việt Nam-Liên bang Nga 2026 (VREF 2026) với chủ đề “Phát huy nội lực trong bối cảnh mới”.

Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh rằng trong bối cảnh thế giới đang biến động sâu sắc, hợp tác Việt Nam-Liên bang Nga cần được đặt trong một cách tiếp cận mới, chuyển từ hợp tác truyền thống sang hợp tác dựa trên đổi mới sáng tạo, khoa học-công nghệ và phát triển bền vững.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ phát biểu tại Diễn đàn.

Theo Thứ trưởng, giáo dục và khoa học không chỉ là lĩnh vực hợp tác quan trọng mà còn là trụ cột chiến lược giúp hai quốc gia nâng cao năng lực nội sinh, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế toàn cầu. Đồng thời, ông cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường các cơ chế hợp tác thực chất, có khả năng triển khai, gắn kết chặt chẽ giữa chính sách-nghiên cứu-thị trường để tạo ra giá trị dài hạn cho cả hai bên.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thanh Trường, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, trong bối cảnh triển khai các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về khoa học-công nghệ và giáo dục, việc tổ chức các diễn đàn chính là cầu nối quan trọng giữa Nhà nước-nhà trường-doanh nghiệp, góp phần chuyển hóa tri thức thành các giải pháp phát triển cụ thể.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thanh Trường, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng diễn đàn góp phần chuyển hóa tri thức thành các giải pháp phát triển cụ thể

Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko cũng khẳng định sự coi trọng của phía Nga đối với việc tăng cường hợp tác toàn diện với Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực có tính nền tảng như khoa học, giáo dục, năng lượng và tài chính.

Ông chỉ rõ, trong bối cảnh thế giới đang chuyển dịch theo hướng đa cực và cạnh tranh ngày càng gia tăng, việc tăng cường hợp tác dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ là chìa khóa để hai quốc gia nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong dài hạn.

Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko.

Nâng tầm quan hệ Việt-Nga thông qua mô hình Hệ sinh thái hợp tác đa tầng

Tại diễn đàn các học giả Việt Nam và Liên bang Nga đã trình bày các nghiên cứu và phân tích chuyên sâu, tập trung vào các vấn đề cốt lõi của tăng trưởng và hợp tác song phương.

Trong bối cảnh kinh tế đa cực và nhiều bất định hiện nay, thể chế không còn đơn thuần là công cụ điều tiết mà trở thành một yếu tố tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia. Việc xây dựng các cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox), thúc đẩy quản trị nhà nước dựa trên dữ liệu và công nghệ số, cũng như thiết lập các cơ chế điều phối song phương hiệu quả giữa Việt Nam và Liên bang Nga được xem là những giải pháp quan trọng nhằm tháo gỡ các rào cản thể chế, tạo không gian linh hoạt cho hợp tác kinh tế phát triển.

Trong lĩnh vực tài chính và thanh toán, diễn đàn đặt ra một vấn đề có tính chiến lược là làm thế nào để nâng cao tính tự chủ tài chính trong bối cảnh hệ thống tài chính toàn cầu đang có nhiều biến động. Các chuyên gia đề xuất thúc đẩy thanh toán song phương bằng đồng nội tệ (VND – RUB), xây dựng các trung tâm bù trừ tài chính và phát triển các công cụ tài trợ chuyên biệt cho các dự án hợp tác lớn.

Quang cảnh Diễn đàn.

Đối với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đây là trụ cột cốt lõi của tăng trưởng nội sinh. Một điểm nhấn quan trọng là sự chuyển dịch từ mô hình hợp tác dựa trên tài nguyên sang mô hình hợp tác dựa trên tri thức và công nghệ. Đáng chú ý, cách tiếp cận “đồng sáng tạo công nghệ” giữa Việt Nam và Liên bang Nga được xem là hướng đi chiến lược, giúp hai bên không chỉ tiếp nhận mà còn cùng phát triển các công nghệ mới có giá trị gia tăng cao.

Trong lĩnh vực năng lượng và chuyển đổi xanh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Konstantin Simonov, Liên bang Nga đã trình bày nội dung cân bằng giữa khai thác các nguồn năng lượng truyền thống và phát triển các nguồn năng lượng sạch, đề xuất thúc đẩy hợp tác trong các dự án năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời, đồng thời xây dựng các chuỗi giá trị xanh và thương hiệu quốc gia gắn với phát triển bền vững. Tiến sĩ Nguyễn Thị Ánh Tuyết, Đại học Quốc gia Hà Nội đã đề cập đến việc chuyển dịch năng lượng và cơ hội hợp tác Việt Nam-Nga trong việc hình thành một “hành lang năng lượng bền vững” giữa hai quốc để bảo đảm an ninh năng lượng.

Đông đảo khách mời tham dự diễn đàn.

Bên cạnh đó, vấn đề logistics và kết nối hạ tầng cũng được đặt ra như một điều kiện tiên quyết để thúc đẩy thương mại song phương. Cuối cùng, phát triển nguồn nhân lực được xác định là yếu tố quyết định đối với tính bền vững của hợp tác dài hạn. Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới công nghệ diễn ra nhanh chóng, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực STEM và kỹ năng số, ngày càng trở nên cấp thiết. Diễn đàn đề xuất tăng cường hợp tác đào tạo, công nhận bằng cấp lẫn nhau và phát triển các chương trình giáo dục chung giữa hai quốc gia, qua đó tạo nền tảng cho việc hình thành một lực lượng lao động có khả năng thích ứng với các yêu cầu của nền kinh tế tri thức.