Tăng cường năng lực điều tra, nâng cao hiệu quả phòng, chống tác hại của thuốc lá từ cơ sở
Trong hai ngày 10 và 11/9, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Sơn La phối hợp với Trường Đại học Y tế công cộng tổ chức 02 lớp tập huấn điều tra theo dõi tình hình sử dụng thuốc lá và đánh giá kết quả triển khai Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn tỉnh Sơn La năm 2026.

Toàn cảnh lớp tập huấn. Ảnh: THỦY TIÊN - CDC
Công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá muốn đạt hiệu quả bền vững cần phải xuất phát từ việc nắm bắt chính xác, toàn diện thực trạng tại từng địa bàn dân cư. Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Sơn La đã chủ động hợp tác cùng Trường Đại học Y tế công cộng triển khai hoạt động điều tra, theo dõi trên phạm vi rộng.
Chương trình tập huấn có sự tham dự và chỉ đạo của BSCKII Lê Hồng Trường - Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Sơn La. Trực tiếp hướng dẫn và truyền đạt các nội dung chuyên môn là ThS. Phan Văn Cần - Giảng viên Trường Đại học Y tế Công cộng và các cán bộ chuyên trách của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Sơn La.
Lớp tập huấn quy tụ 120 học viên, bao gồm đội ngũ điều tra viên, giám sát viên cấp tỉnh và cán bộ y tế thuộc 75 trạm y tế xã, phường trên địa bàn Sơn La. Trọng tâm của khóa học là thống nhất một quy trình điều tra từ tuyến tỉnh đến cơ sở. Theo đó, các học viên được hướng dẫn kỹ năng rà soát, lập danh sách các tổ dân phố, khu phố, thôn, bản; đồng thời nắm vững phương pháp xác định, lựa chọn hộ gia đình và các đối tượng đại diện tham gia khảo sát một cách khoa học, bảo đảm tính đại diện cao.
Bên cạnh việc thống nhất phương pháp luận, khóa tập huấn còn chú trọng nâng cao kỹ năng thực hành và ứng dụng công nghệ thông tin trong thu thập dữ liệu y tế cộng đồng. Các giảng viên đã trực tiếp hướng dẫn học viên kỹ năng tiếp cận, phỏng vấn từng nhóm đối tượng cụ thể, từ đại diện các cơ quan, đơn vị, hộ gia đình cho đến người dân tại cộng đồng.
Đáng chú ý, toàn bộ quá trình thu thập thông tin trong đợt điều tra này được chuyển đổi số thông qua phần mềm REDCap cài đặt trên điện thoại thông minh. Việc làm chủ công cụ số này giúp các điều tra viên thao tác nhanh chóng, chính xác, đồng thời hỗ trợ công tác giám sát, nhập và xử lý số liệu một cách tự động và liên tục.

ThS. Phan Văn Cần - Giảng viên Trường Đại học Y tế Công cộng hướng dẫn Thực hiện các bước cuộc điều tra. Ảnh: THỦY TIÊN - CDC
Ngay sau khi hoàn thành chương trình tập huấn, lực lượng điều tra viên và giám sát viên sẽ tỏa ra thực địa tại các địa phương để triển khai kế hoạch khảo sát. Đội ngũ sẽ trực tiếp thu thập các dữ liệu chi tiết về thực trạng sử dụng các sản phẩm thuốc lá, cũng như đánh giá mức độ tuân thủ và kết quả thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá tại từng địa bàn dân cư.
Việc tổ chức điều tra và theo dõi hệ thống tình hình sử dụng thuốc lá mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc đối với công tác kiểm soát bệnh tật và quản lý y tế công cộng tại Sơn La. Thông qua chuẩn hóa nghiệp vụ cho lực lượng y tế cơ sở sẽ hạn chế tối đa các sai lệch trong quá trình thu thập, nhập và xử lý thông tin. Nhờ đó, kết quả khảo sát thu được sẽ phản ánh một cách khách quan, toàn diện và trung thực nhất bức tranh thực trạng sử dụng thuốc lá tại địa phương.
Dữ liệu thu thập từ thực địa chính là căn cứ thực tiễn quan trọng nhất để ngành Y tế Sơn La tham mưu cho Cấp ủy và Chính quyền địa phương. Trên cơ sở đó, tỉnh có thể lựa chọn và ban hành các giải pháp can thiệp trúng đích, phù hợp với đặc thù kinh tế - xã hội của từng vùng miền.
Thông qua việc theo dõi sát sao tiến trình thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, công tác kiểm soát bệnh tật sẽ chủ động hơn trong việc xây dựng các chiến lược giảm tỷ lệ người hút thuốc, giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh mãn tính liên quan đến thuốc lá, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân trong giai đoạn tiếp theo.

