Tăng cường xác thực thông tin, bảo vệ người dân trước nguy cơ mạo danh

 Công chức ngành Thuế hướng dẫn người nộp thuế thực hiện các thủ tục. Ảnh minh họa: Cục Thuế

Khoảng 4.000 phản ánh của người dân về tình trạng mạo danh

Theo Cục Thuế, trong quá trình triển khai Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế”, thông qua ứng dụng eTax Mobile và đường dây nóng, ngành Thuế đã ghi nhận khoảng 4.000 phản ánh của người dân về việc bị sử dụng thông tin cá nhân để thành lập doanh nghiệp. Hiện, những trường hợp này đang được cơ quan chức năng phối hợp rà soát, xác minh để xem xét, xử lý theo quy định, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Việc sử dụng trái phép thông tin cá nhân có thể phát sinh nghĩa vụ thuế không đúng thực tế của người dân, đồng thời tiềm ẩn rủi ro bị lợi dụng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hóa đơn và các quy định pháp luật có liên quan và kéo theo nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng như bị nợ thuế, bị tạm hoãn xuất cảnh, hoặc liên quan đến các hành vi vi phạm pháp luật.

Xác định bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân trong các trường hợp thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép là nội dung cần được ưu tiên trong quá trình triển khai Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế”. Ngành Thuế đã bổ sung trên ứng dụng eTax Mobile chức năng để cá nhân chủ động tra cứu danh sách doanh nghiệp, hộ kinh doanh mà mình đang được ghi nhận là chủ sở hữu, chủ hộ kinh doanh hoặc người đại diện theo pháp luật; đồng thời gửi phản ánh ngay khi phát hiện thông tin cá nhân có dấu hiệu bị sử dụng trái phép hoặc thông tin về vai trò của cá nhân tại doanh nghiệp không còn phù hợp với thực tế.

Cơ quan Thuế cũng thực hiện rà soát thông tin thuộc phạm vi quản lý, thông tin đầy đủ cho người dân về tình trạng hoạt động và nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp, hộ kinh doanh có liên quan; hướng dẫn người dân liên hệ, cung cấp thông tin tới cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan Công an để xác minh, xử lý theo thẩm quyền; đồng thời chủ động cung cấp, trao đổi thông tin với các cơ quan có liên quan khi cần thiết.

Việc phối hợp xử lý nhằm làm rõ trường hợp thông tin bị sử dụng trái phép, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, đồng thời tách bạch trách nhiệm của người bị sử dụng thông tin trái phép với nghĩa vụ và hành vi của doanh nghiệp, hộ kinh doanh được đăng ký hoặc hoạt động trên cơ sở thông tin đó.

Trong quá trình tiếp nhận, xử lý phản ánh, Cục Thuế yêu cầu cơ quan Thuế các cấp hạn chế tối đa việc yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin, tài liệu mà cơ quan thuế đã có hoặc có thể khai thác, trao đổi với cơ quan nhà nước có liên quan; bảo đảm người dân được thông tin rõ về tình trạng xử lý, các nghĩa vụ thuế có liên quan và đầu mối cần phối hợp. Đồng thời, cơ quan Thuế chủ động phối hợp với cơ quan Đăng ký kinh doanh, cơ quan Công an và cơ quan có thẩm quyền để xác minh, xử lý, cập nhật kịp thời thông tin quản lý thuế theo kết quả giải quyết.

Tăng liên thông dữ liệu, nâng cao hiệu quả xác thực danh tính

Cũng theo Cục Thuế, hiện nay, việc xác thực danh tính người nộp thuế (NNT) được thực hiện đối với cá nhân là người đại diện pháp luật, chủ hộ kinh doanh, cá nhân đăng ký thuế thông qua kết nối với Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, định danh và xác thực điện tử, bao gồm: sử dụng tài khoản định danh điện tử để thực hiện giao dịch thuế điện tử; xác thực thông tin số định danh cá nhân khi đăng ký thuế; xác thực sinh trắc học khi đăng ký/thay đổi thông tin đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.

 Theo Cục Thuế, việc xác thực danh tính NNT nhằm loại bỏ tình trạng trùng lặp trong cấp mã số thuế, hạn chế việc sử dụng thông tin của người khác. Ảnh minh họa: Cục Thuế

Qua đó, loại bỏ được tình trạng trùng lặp trong cấp mã số thuế cá nhân, hạn chế việc sử dụng thông tin của người khác để thành lập doanh nghiệp, đăng ký thuế, kê khai khống thu nhập hoặc thực hiện hành vi gian lận về thuế, hóa đơn.

Hệ thống quản lý thuế cũng được thiết lập cơ chế tự động kiểm tra, đối chiếu dữ liệu của NNT, phát hiện các trường hợp có thông tin trùng lặp, sai sót, không phù hợp hoặc có dấu hiệu bất thường để đánh giá, phân loại rủi ro, đưa ra cảnh báo, phục vụ công tác quản lý thuế của cơ quan thuế.

Khi tiếp nhận thông tin doanh nghiệp mới thành lập do cơ quan Đăng ký kinh doanh chuyển đến, cơ quan Thuế thực hiện xác thực, đối chiếu tự động qua các ứng dụng thuộc hệ thống quản lý của ngành Thuế. Trường hợp cần thiết, cơ quan Thuế có thể làm việc trực tiếp với người đại diện theo pháp luật tại địa bàn đặt trụ sở để xác minh thông tin đăng ký thuế, hạn chế nguy cơ giả mạo thông tin cá nhân

Đối với trường hợp xác định người dân bị mạo danh, cơ quan Thuế địa phương thực hiện rà soát, xác minh các thông tin, hồ sơ và nghĩa vụ thuế phát sinh trên hệ thống; phân biệt rõ nghĩa vụ thực tế của người bị mạo danh với nghĩa vụ phát sinh từ hành vi sử dụng trái phép thông tin của cá nhân đó.

Trường hợp cá nhân phát hiện thông tin của mình bị sử dụng để kê khai thu nhập trong khi thực tế không phát sinh trả thu nhập, cơ quan Thuế hiện đã hỗ trợ cá nhân gửi phản ánh trực tuyến trên ứng dụng eTax Mobile tại chức năng “Tra cứu thông tin quyết toán”, mục “Hỗ trợ quyết toán thuế TNCN”.

Trên cơ sở phản ánh của NNT, cơ quan Thuế sẽ kiểm tra, xác minh, hướng dẫn và xử lý theo quy định, đồng thời cập nhật kết quả để NNT theo dõi. Trường hợp qua xác minh xác định phản ánh của cá nhân là chính xác, cơ quan Thuế sẽ đề nghị tổ chức có liên quan thực hiện kê khai, điều chỉnh lại thông tin thu nhập cho đúng thực tế, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế.

Đối với trường hợp cá nhân bị lộ lọt thông tin cá nhân, dẫn đến bị mạo danh, thành lập doanh nghiệp, rồi doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh, cơ quan Thuế hướng dẫn người nộp thuế trình báo với cơ quan Đăng ký kinh doanh, cơ quan Công an để xác minh điều tra, bảo đảm quyền lợi cho cá nhân.

Tùy tính chất vụ việc, cơ quan Thuế phối hợp với cơ quan Đăng ký kinh doanh, cơ quan Công an và các cơ quan có liên quan để xác minh, xử lý hành vi mạo danh, sử dụng trái phép thông tin cá nhân. Trên cơ sở kết quả xác minh của cơ quan có thẩm quyền và các tài liệu do người dân cung cấp, cơ quan Thuế thực hiện xử lý, điều chỉnh thông tin và nghĩa vụ thuế theo quy định, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị mạo danh.