Tăng đầu tư hạ tầng, phát triển thương mại biên giới

Tỉnh đang tập trung đầu tư các công trình kết nối, phát triển công nghiệp, thương mại và dịch vụ, tạo nền tảng để khai thác tốt hơn lợi thế cửa khẩu biên giới.

9 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế (CKQT) Lệ Thanh đạt hơn 264,3 triệu USD, tăng 69% so với cùng kỳ năm 2025. Số tờ khai hải quan đạt 4.565, tăng 22%; số thu thuế và khoản thu khác tại cơ quan hải quan đạt hơn 10,5 tỷ đồng, tăng 14%.

Hạ tầng chưa theo kịp đà tăng trưởng

Tuy nhiên, sự tăng trưởng của hoạt động xuất nhập khẩu chưa đi đôi với mức độ hoàn thiện hạ tầng Khu kinh tế CKQT Lệ Thanh. Tại buổi kiểm tra thực tế công tác quy hoạch, chỉnh trang tại Khu kinh tế CKQT Lệ Thanh ngày 4-9-2026, Bí thư Tỉnh ủy Thái Đại Ngọc lưu ý những hạn chế về hạ tầng kỹ thuật, tính đồng bộ của các công trình và diện mạo khu vực trung tâm. Một số khu vực còn thiếu vỉa hè, không gian dịch vụ và các công trình tạo điểm nhấn, chưa tương xứng với vai trò của CKQT.

Xe chở hàng làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam qua Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh. Ảnh: Hà Duy

Đáng chú ý, khu vực được quy hoạch, chỉnh trang chỉ kéo dài khoảng 2,4 km dọc QL 19 với diện tích khoảng 42 ha nhưng lại phải gánh nhiều chức năng quan trọng từ hành chính - hải quan, dân cư, thương mại, kho bãi cho đến sản xuất. Do đó, tổ chức không gian hợp lý, đầu tư hạ tầng kết nối và dịch vụ hỗ trợ là yêu cầu cấp thiết.

Ông Nguyễn Trọng Điểm - Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Quang Sáng Đức Cơ (xã Ia Dom) cho rằng nhu cầu của nhà đầu tư không dừng ở mặt bằng hay hạ tầng giao thông. DN cần hệ thống kho bãi, dịch vụ logistics, cơ sở chế biến sâu và các dịch vụ hỗ trợ sau cửa khẩu để giảm chi phí, nâng cao giá trị hàng hóa và tăng sức cạnh tranh.

Định hướng phát triển dài hạn đến năm 2045 của Khu kinh tế CKQT Lệ Thanh đặt ra yêu cầu hình thành các khu chức năng thuế quan, phi thuế quan, công nghiệp, đô thị, dịch vụ, du lịch và trung tâm logistics.

Một góc Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh. Ảnh: Hà Duy

Bên cạnh đó, việc phối hợp và chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng tại cửa khẩu cũng là vấn đề cần được cải thiện. Ông Nguyễn Như Trình - Phó Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh, Trưởng CKQT Lệ Thanh - nhìn nhận: Hệ thống thông tin của các lực lượng hiện còn vận hành riêng biệt, chưa hình thành cơ sở dữ liệu liên thông. Điều này ảnh hưởng đến việc phối hợp xử lý thủ tục và công tác quản lý, giám sát giữa các cơ quan.

Tập trung nguồn lực, đồng bộ các công trình

Ngày 11-9-2026, UBND tỉnh giao Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh làm chủ đầu tư dự án hạ tầng Khu kinh tế CKQT Lệ Thanh với tổng vốn hơn 182,85 tỷ đồng nhằm kết nối các khu chức năng với mạng lưới giao thông quốc gia. Theo thống kê, Khu kinh tế CKQT Lệ Thanh hiện có 37 dự án với tổng vốn đăng ký 643,9 tỷ đồng, trong đó, 29 dự án đã đi vào hoạt động.

Cùng với hạ tầng dùng chung, việc thu hút đầu tư vào sản xuất, công nghiệp và dịch vụ được kỳ vọng bổ sung năng lực cho khu vực cửa khẩu.

Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp trong Khu kinh tế CKQT Lệ Thanh có quy mô gần 218 ha, do Công ty CP Phú Tài làm nhà đầu tư, tổng vốn 2.249 tỷ đồng, dự kiến triển khai từ quý II/2027 - I/2032.

Ở khu vực trung tâm, Dự án Khu liên hợp dịch vụ thương mại và cửa hàng xăng dầu có diện tích hơn 6,6 ha, tổng vốn dự kiến 130 tỷ đồng, với các hạng mục gồm khách sạn, kho dịch vụ, cửa hàng xăng dầu và bãi đỗ xe. Khi được triển khai đồng bộ và đi vào hoạt động, các hạng mục này có thể bổ sung dịch vụ thiết yếu cho DN, lái xe và người dân, đồng thời tạo thêm không gian thương mại tại khu vực cửa khẩu.

Cải tạo hạ tầng khu liên hợp Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh. Ảnh: Hà Duy

Để các dự án sớm được thực hiện, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư có vai trò quan trọng. Bí thư Đảng ủy xã Ia Dom Trần Ngọc Phận cho biết, địa phương được giao hoàn thiện phương án bồi thường, tái định cư và xây dựng tuyến đường thay thế. Việc thực hiện các nhiệm vụ này cần bảo đảm quyền lợi của người dân, đồng thời đáp ứng yêu cầu tiến độ dự án.

Cùng với đầu tư xây dựng, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh cùng các lực lượng chức năng đang tập trung xây dựng mô hình cửa khẩu số Lệ Thanh, dự kiến vận hành trong tháng 11-2026, hướng đến kết nối dữ liệu giữa BĐBP, hải quan, các cơ quan kiểm dịch và Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và từng bước hiện đại hóa hoạt động cửa khẩu.

Với lợi thế kết nối giao thương với Campuchia, CKQT Lệ Thanh có điều kiện phát triển thành đầu mối thương mại, logistics và dịch vụ của khu vực. Để hiện thực hóa tiềm năng này, cần triển khai các dự án đúng tiến độ, đồng thời bảo đảm sự kết nối giữa hạ tầng giao thông, các khu chức năng, dịch vụ logistics và hệ thống quản lý số.