Tăng dự phòng, vì sao bộ đệm nợ xấu 19 ngân hàng vẫn suy yếu?

Phân hoá khả năng trích lập dự phòng

Thống kê của VietTimes đối với 28 ngân hàng thương mại cổ phần đang niêm yết cho thấy, trong 9 tháng đầu năm 2026, có tới 23 ngân hàng ghi nhận sự tăng trưởng của giá trị dự phòng rủi ro cho vay khách hàng.

Trong số đó, HDBank có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất, đạt 55%. Xếp ngay sau là NCB (tăng 50,7%), OCB (tăng 42%), ABBank (tăng 38%), MB (tăng 38%), Bac A Bank (tăng 34%).

Các ngân hàng tăng trưởng hai chữ số khác là: SeABank (tăng 27,5%), Vietcombank (tăng 24,7%),VietinBank (tăng 18,7%), VPBank (tăng 17%), LPBank (tăng 16%), PVcomBank (tăng 16%), SHB (tăng 15,8%), VietBank (tăng 14%), VIB (tăng 13%), Techcombank (tăng 12,7%), TPBank (tăng 10,4%).

Nhóm ngân hàng tăng chậm nhất là: ACB (tăng 8%), KienlongBank (tăng 7,3%), PGBank (tăng 6,4%), BVBank (tăng 4,3%), MSB (tăng 4%) và Nam A Bank (tăng 3,5%).

5 ngân hàng suy giảm dự phòng là: VietABank (giảm 31%), Eximbank (giảm 29%), Sacombank (giảm 11%), Saigonbank (giảm 1,9%) và BIDV (giảm 0,2%).

Xét theo giá trị tuyệt đối, VietinBank dẫn đầu về giá trị tăng thêm (tăng 6.542 tỷ đồng). Theo sau là Vietcombank (tăng thêm 6.188 tỷ đồng), MB (tăng thêm 5.032 tỷ đồng), HDBank (tăng thêm 4.034 tỷ đồng), VPBank (tăng thêm 2.077 tỷ đồng), SHB (tăng thêm 1.661 tỷ đồng), OCB (tăng thêm 1.523 tỷ đồng), Techcombank (tăng thêm 1.334 tỷ đồng).

Nhiều ngân hàng khác tăng thêm hàng trăm tỷ đồng, song cũng có không ít ngân hàng chỉ tăng thêm vài chục tỷ đồng, như: KienlongBank (tăng thêm 88 tỷ đồng), Nam A Bank (tăng thêm 81 tỷ đồng), BVBank (tăng thêm 47 tỷ đồng), PGBank (tăng thêm 36 tỷ đồng).

Điều này dẫn tới sự thay đổi đáng kể trong "bảng xếp hạng" các ngân hàng có giá trị dự phòng lớn nhất. Theo đó, sau 9 tháng, VietinBank dẫn đầu với 41.352 tỷ đồng. Kế tiếp là BIDV với 34.871 tỷ đồng, Vietcombank với 31.168 tỷ đồng, VPBank với 20.407 tỷ đồng, MB với 18.182 tỷ đồng, Sacombank với 17.890 tỷ đồng, SHB với 12.159 tỷ đồng, Techcombank với 11.832 tỷ đồng, HDBank với 11.333 tỷ đồng.

Các vị trí tiếp theo lần lượt thuộc về: ACB (8.270 tỷ đồng), LPBank (5.659 tỷ đồng), VIB (5.500 tỷ đồng), OCB (5.097 tỷ đồng), SeABank (4.167 tỷ đồng), TPBank (4.008 tỷ đồng), MSB (2.964 tỷ đồng), PVcomBank (2.445 tỷ đồng), Nam A Bank (2.355 tỷ đồng), Bac A Bank (2.095 tỷ đồng), NCB (1.872 tỷ đồng), VietBank (1.669 tỷ đồng), ABBank (1.657 tỷ đồng), Eximbank (1.644 tỷ đồng). KienlongBank (1.260 tỷ đồng), BVBank (1.134 tỷ đồng).

Những ngân hàng xếp cuối bảng là: VietABank (731 tỷ đồng), PGBank (595 tỷ đồng), Saigonbank (231 tỷ đồng).

Tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm trên diện rộng

Dù giá trị dự phòng của đa số ngân hàng tăng lên, nhưng do tốc độ gia tăng nợ xấu quá nhanh, tỷ lệ bao phủ nợ xấu có xu hướng giảm trên diện rộng.

Thống kê của VietTimes cho thấy có tới 19/28 ngân hàng suy giảm tỷ lệ bao phủ nợ xấu. Trong đó, giảm mạnh nhất là VietABank (giảm 36,6 điểm %), kế tiếp là: TPBank (giảm 35 điểm %), ABBank (giảm 33,6 điểm %), BIDV (giảm 26,4 điểm %), Techcombank (giảm 24 điểm %), ACB (giảm 23,4 điểm %), PGBank (giảm 20,7 điểm %), Sacombank (giảm 15,1 điểm %), Vietcombank (giảm 14 điểm %), LPBank (giảm 11,5 điểm %)…

Các ngân hàng giảm thấp nhất là: BVBank (giảm 0,2 điểm %), VIB (giảm 1,1 điểm %), VPBank (giảm 1,5 điểm %), Saigonbank (giảm 1,6 điểm %), Eximbank (giảm 2,4 điểm %).

Kết quả là có những ngân hàng từng ở trong nhóm dẫn đầu về tỷ lệ bao phủ nợ xấu (trên 100%) đã bị "hất văng" ra ngoài, điển hình là: ACB (từ 114,3% cuối năm 2025 xuống chỉ còn 90,9%), ABBank (từ 120,3% cuối năm 2025 xuống chỉ còn 86,7%). Trường hợp đáng kể khác là BIDV (từ 99,9% cuối năm 2025 xuống còn 73,5%).

Ngay cả những ngân hàng duy trì được vị thế trong nhóm dẫn đầu cũng chịu sự suy giảm về tỷ lệ bao phủ nợ xấu. Điển hình như Vietcombank giảm từ 257% cuối năm 2025 xuống còn 243%, Techcombank giảm từ 128% xuống 104% trong cùng giai đoạn.

Ở chiều ngược lại, có những đơn vị nhảy vọt về tỷ lệ bao phủ nợ xấu để đứng trong nhóm dẫn đầu, tiêu biểu là Bac A Bank từ 107% cuối năm 2025 lên 127%.

Vì thế, cho đến cuối tháng 9/2026, thứ tự các ngân hàng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu cao nhất đã thay đổi mạnh mẽ. Top đầu gồm: Vietcombank (243%), VietinBank (160%), Bac A Bank (127%), Techcombank (107,1%).

Đứng ngay sau là: ACB (90,9%) ABBank (86,7%), MB (84,6%), SHB (81,6%), KienlongBank (80,8%), BIDV (73,5%), SeABank (70,8%).

Nhóm ngân hàng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu ở mức trung bình là: Nam A Bank (66,9%), LPBank (62,8%), VietBank (62,3%), OCB (58,1%), TPBank (57%), VietABank (54,6%), VPBank (53,9%), PVcomBank (50%).

Nhóm "báo động" về bộ đệm dự phòng gồm: MSB (47,1%), BVBank (46,2%), HDBank (45,9%), VIB (41,7%), Eximbank (41,4%).

Bốn cái tên xếp cuối cùng là: Sacombank (34,8%), Saigonbank (34,7%), PGBank (30,5%) và NCB (25,5%).

Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động duy trì ở mức cao, biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng chịu sức ép thu hẹp. Điều này đặt ra bài toán cân đối giữa mục tiêu lợi nhuận và yêu cầu kiểm soát rủi ro tín dụng, trong đó chi phí trích lập dự phòng là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh.