Tăng hạn mức chỉ định thầu: Cơ hội đi đôi với trách nhiệm

Nghị định số 349/2026/NĐ-CP của Chính phủ (có hiệu lực từ ngày 9/9/2026) điều chỉnh hạn mức chỉ định thầu và bổ sung một số quy định về lựa chọn nhà thầu. Những thay đổi này được kỳ vọng góp phần rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, đẩy nhanh tiến độ dự án, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, yêu cầu bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả sử dụng vốn phải được đặt lên hàng đầu.

Tuyến đường giao thông nông thôn La Thông, do Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đồng Hỷ làm chủ đầu tư vừa hoàn thành thi công và đưa vào sử dụng.

Rút ngắn thủ tục, đẩy nhanh tiến độ dự án

Theo Nghị định số 349/2026/NĐ-CP, hạn mức áp dụng chỉ định thầu được điều chỉnh tăng so với quy định trước đây. Cụ thể, đối với gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án, hạn mức tăng từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng; gói thầu dịch vụ tư vấn thuộc dự án tăng từ 800 triệu đồng lên 3 tỷ đồng; gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp và hỗn hợp thuộc dự án tăng từ 2 tỷ đồng lên 5 tỷ đồng. 

Việc điều chỉnh hạn mức tạo thêm dư địa áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. Qua đó, chủ đầu tư có thể giảm thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu so với quy trình đấu thầu rộng rãi trong những trường hợp pháp luật cho phép, góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình xây dựng cơ bản, sửa chữa, cải tạo và các dự án cần sớm hoàn thành.

Ông Đặng Triệu Dũng, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đồng Hỷ cho rằng, quy định mới tạo thuận lợi hơn cho chủ đầu tư trong quá trình triển khai dự án, nhất là về thời gian lựa chọn nhà thầu. Tuy nhiên, để bảo đảm hiệu quả, việc lựa chọn vẫn cần chú trọng năng lực thực tế, uy tín và chất lượng công trình mà nhà thầu đã thực hiện, đồng thời đáp ứng yêu cầu về tiến độ.

Bên cạnh việc nâng hạn mức chỉ định thầu, Nghị định số 349/2026/NĐ-CP còn bổ sung một số trường hợp được áp dụng hình thức này. Trong đó, có các gói thầu đã đăng tải thông báo mời thầu, mời quan tâm hoặc mời sơ tuyển nhưng không có nhà thầu nộp hồ sơ, hoặc các hồ sơ dự thầu không đáp ứng yêu cầu theo quy định. Một số quy định về thu thập báo giá để xác định giá gói thầu cũng được điều chỉnh, theo hướng tăng tính công khai và rút ngắn thời gian thực hiện.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp xây dựng quy mô nhỏ và vừa tại địa phương, việc điều chỉnh hạn mức chỉ định thầu được kỳ vọng mở ra thêm cơ hội tham gia thực hiện những gói thầu phù hợp với năng lực tài chính, nhân lực và thiết bị.

So với việc tham gia các cuộc đấu thầu có quy trình phức tạp, việc áp dụng quy trình chỉ định thầu trong trường hợp đủ điều kiện có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí chuẩn bị hồ sơ, tiết kiệm thời gian và chủ động hơn trong kế hoạch huy động nhân công, máy móc, vật tư. Qua đó, doanh nghiệp có thêm điều kiện duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và tích lũy kinh nghiệm thực hiện các công trình.

Ông Nguyễn Văn Chất, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Thương mại Thành Bảo, xã Điềm Thụy, nhận định: Việc điều chỉnh hạn mức chỉ định thầu sẽ tạo thêm cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ tại địa phương tiếp cận công việc, nâng cao năng lực thi công và tích lũy kinh nghiệm thực tế. Quá trình tham gia thực hiện các gói thầu phù hợp cũng giúp doanh nghiệp từng bước hoàn thiện hồ sơ năng lực, tạo cơ sở để hướng tới những công trình có quy mô lớn hơn trong tương lai.

Tuy nhiên, cơ hội từ chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu về năng lực chuyên môn, nhân lực, thiết bị, kinh nghiệm và khả năng tổ chức thi công. Việc nâng hạn mức không đồng nghĩa mọi doanh nghiệp đều đương nhiên được tham gia hoặc được lựa chọn thực hiện các gói thầu thuộc phạm vi này.

Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Giao thông Thái Nguyên thi công dự án cải tạo, nâng cấp tỉnh lộ 270

Công khai, minh bạch trong lựa chọn nhà thầu

Bên cạnh những thuận lợi, việc nâng hạn mức chỉ định thầu cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với trách nhiệm của chủ đầu tư trong quá trình tổ chức thực hiện. Nếu không kiểm soát chặt chẽ, việc lựa chọn nhà thầu có thể phát sinh nguy cơ thiếu cạnh tranh, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn và chất lượng công trình.

Vì vậy, chủ đầu tư cần thực hiện đầy đủ các điều kiện, căn cứ và quy trình theo quy định của pháp luật về đấu thầu; đánh giá khách quan năng lực nhà thầu, kiểm soát giá gói thầu, chất lượng và tiến độ thực hiện hợp đồng. Đồng thời, việc quản lý, giám sát cần được tăng cường nhằm phòng ngừa thất thoát, lãng phí và bảo đảm trách nhiệm giải trình trong quá trình sử dụng nguồn vốn nhà nước.

Ông Nguyễn Minh Tân, Chủ tịch UBND phường Phổ Yên cho rằng, việc nâng hạn mức chỉ định thầu tạo thuận lợi hơn cho địa phương trong triển khai các dự án, nhất là khi áp lực giải ngân vốn đầu tư công gia tăng vào những tháng cuối năm. Tuy nhiên, địa phương vẫn phải kiểm soát chặt chẽ quá trình lựa chọn nhà thầu, ưu tiên những đơn vị có uy tín, năng lực thực sự và khả năng bảo đảm tiến độ, chất lượng công trình.

Đây cũng là yêu cầu quan trọng để các cơ chế mới được triển khai đúng mục đích, vừa tạo thuận lợi về thủ tục, vừa bảo đảm hiệu quả đầu tư. Việc rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu cần đi đôi với nâng cao chất lượng quản lý dự án, kiểm soát chặt chẽ quá trình thực hiện và xử lý kịp thời những sai phạm nếu phát sinh.

Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư phát triển hạ tầng tiếp tục gia tăng, việc hoàn thiện cơ chế lựa chọn nhà thầu có ý nghĩa thiết thực đối với cả cơ quan quản lý, chủ đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp. Khi được thực hiện đúng quy định, chính sách nâng hạn mức chỉ định thầu có thể góp phần giảm bớt thời gian, chi phí thủ tục, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp và hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ các dự án. 

Phi Hùng

Nguồn Thái Nguyên: https://baothainguyen.vn/tang-han-muc-chi-dinh-thau-co-hoi-di-doi-voi-trach-nhiem