Tăng khả năng tái chế, giảm lượng chất thải chôn lấp

Nguồn vốn ưu đãi thúc đẩy đầu tư xử lý, tái chế chất thải

Theo số liệu thống kê, Quỹ đã phê duyệt cho vay lũy kế đối với 106 dự án trong lĩnh vực xử lý chất thải và cải thiện môi trường, với tổng số tiền giải ngân vượt 700 tỷ đồng. Nguồn vốn được phân bổ cho nhiều nhóm công trình, từ thu gom, vận chuyển rác thải đến xử lý nước thải, khí thải và đầu tư các dây chuyền phân loại, tái chế chất thải. Trong đó, các dự án tái chế có vai trò quan trọng trong việc đa dạng hóa phương án xử lý, tận dụng nguồn nguyên liệu sau phân loại và giảm lượng chất thải phải xử lý cuối cùng.

Chính quyền và người dân TP. Đồng Nai quan sát quy trình xử lý nước thải tại Khu xử lý chất thải Quang Trung. Ảnh: Công ty CP Dịch vụ Sonadezi

Đối với lĩnh vực xử lý, tái chế chất thải, việc tiếp cận nguồn vốn ưu đãi giúp doanh nghiệp giảm áp lực về chi phí đầu tư ban đầu, nhất là khi triển khai các dây chuyền công nghệ có yêu cầu vốn lớn. Đây cũng là cơ sở để các đơn vị từng bước mở rộng quy mô sản xuất, phát triển các công đoạn tái chế và nâng cao khả năng thu hồi giá trị từ chất thải. Các dự án cần được xem xét trên cơ sở tính khả thi về công nghệ, năng lực tài chính của chủ đầu tư và khả năng vận hành công trình sau khi hoàn thành.

Hoạt động cho vay của Quỹ được thực hiện gắn với yêu cầu bảo toàn và quay vòng nguồn vốn. Quá trình thẩm định, giải ngân và thu hồi nợ là những khâu quan trọng nhằm bảo đảm vốn được sử dụng đúng mục đích, phù hợp với tiến độ đầu tư và khả năng hoàn trả của doanh nghiệp. Việc duy trì nguồn vốn quay vòng tạo điều kiện để Quỹ tiếp tục hỗ trợ các dự án mới, trong đó có những công trình xử lý, tái chế chất thải cần nguồn lực tài chính để mở rộng công suất hoặc đổi mới công nghệ.

Bên cạnh các dự án tái chế, Quỹ còn hỗ trợ đầu tư phương tiện thu gom rác chuyên dụng, nâng cấp hệ thống xử lý nước thải tại các khu vực chăn nuôi và cụm công nghiệp, cũng như các hoạt động trồng và chăm sóc cây xanh. Những lĩnh vực này góp phần hoàn thiện chuỗi quản lý môi trường, từ thu gom, vận chuyển đến xử lý và tái chế chất thải.

Trong thời gian tới, việc ưu tiên nguồn vốn cho các dây chuyền phân loại, tái chế rác thải sinh hoạt và chất thải công nghiệp, cùng các mô hình xử lý chất thải theo hướng tuần hoàn, sẽ mở rộng cơ hội đầu tư cho doanh nghiệp. Đối với chất thải hữu cơ, việc phát triển các công nghệ sản xuất phân bón compost và tận dụng chất thải làm nguyên liệu đầu vào có thể góp phần giảm áp lực lên khâu xử lý cuối cùng. Với chất thải có khả năng thu hồi vật liệu hoặc năng lượng, các công nghệ tái chế phù hợp sẽ giúp khai thác tốt hơn giá trị tài nguyên còn lại.

Tăng công suất xử lý, mở rộng khả năng tái chế

Khu xử lý chất thải Quang Trung tại xã Gia Kiệm, TP. Đồng Nai là một trong những cơ sở tiếp nhận, xử lý khối lượng lớn chất thải sinh hoạt và công nghiệp trên địa bàn. Theo báo cáo do Công ty CP Dịch vụ Sonadezi công bố tháng 12/2025, đơn vị xử lý chất thải công nghiệp cho gần 100 doanh nghiệp, với khối lượng trung bình khoảng 200 tấn/ngày; đồng thời tiếp nhận, xử lý khoảng 1.200 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày từ 37 xã, phường. Với khối lượng chất thải lớn, việc mở rộng năng lực xử lý gắn với tái chế có ý nghĩa quan trọng trong hoàn thiện hạ tầng môi trường tại khu vực.

Trong định hướng này, Khu xử lý chất thải Quang Trung đang mở rộng công suất trạm sản xuất phân compost và đầu tư các công nghệ tái chế, xử lý chất thải. Đáng chú ý, dự án Xưởng tái chế giai đoạn 2 thuộc Trạm xử lý chất thải làm phân compost đã được Quỹ Nông nghiệp và Môi trường TP. Đồng Nai phê duyệt cho vay trong năm 2026, góp phần bổ sung nguồn lực tài chính để phát triển các hạng mục xử lý, tái chế tại khu xử lý.

Với khối lượng chất thải tiếp nhận lớn, việc đầu tư thêm công suất và công nghệ tái chế có ý nghĩa trực tiếp đối với năng lực xử lý của khu vực. Mục tiêu là tăng lượng chất thải được phân loại, tái sử dụng hoặc chuyển thành sản phẩm có ích, giảm phần phải đưa đi chôn lấp.

Ngày 23/12/2025, UBND tỉnh Đồng Nai (nay là TP. Đồng Nai) chấp thuận nâng công suất Trạm tái chế chất thải làm mùn compost tại Khu xử lý chất thải Quang Trung lên 1.800 tấn/ngày, chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 nâng công suất từ 1.200 lên 1.500 tấn/ngày, triển khai từ quý I/2026. Giai đoạn 2 nâng tiếp từ 1.500 lên 1.800 tấn/ngày, dự kiến triển khai từ quý I/2027.

Theo phương án này, tổng công suất thiết kế của trạm tăng thêm 600 tấn/ngày, tương đương tăng 50%. Giai đoạn 2 bổ sung thêm 300 tấn/ngày, bằng 20% công suất mục tiêu sau giai đoạn 1. Đây là những con số thể hiện quy mô mở rộng năng lực xử lý của dự án.

Để thực hiện kế hoạch, doanh nghiệp dự kiến bổ sung dây chuyền phân loại công suất 200 tấn/ca 8 giờ, mở rộng diện tích xưởng ủ và tăng khả năng tiếp nhận chất thải.

Cùng với việc mở rộng trạm compost, trong năm 2025, Khu xử lý chất thải Quang Trung đã đầu tư khoảng 132 tỷ đồng cho ba hạng mục tái chế mới, đưa vào vận hành từ ngày 4/12/2025. Theo thông tin của doanh nghiệp, hệ thống tái chế nhựa có công suất 1,5 tấn/giờ, dự kiến cung cấp sản phẩm nhựa tái sinh và viên nhiên liệu với sản lượng trung bình hơn 11.000 tấn/năm. Hệ thống xử lý chất thải bằng công nghệ kỵ khí biogas có công suất 100 tấn/ngày; hệ thống sản xuất viên nhiên liệu RDF có công suất 192 tấn/ngày.

Các hạng mục đầu tư tại Khu xử lý chất thải Quang Trung được triển khai theo hướng đa dạng hóa công nghệ và sản phẩm đầu ra. Bên cạnh mở rộng công suất xử lý chất thải hữu cơ để sản xuất phân compost, doanh nghiệp còn đầu tư các hạng mục phân loại, tái chế nhựa, sản xuất nhiên liệu RDF và xử lý chất thải bằng công nghệ biogas. Việc phát triển đồng bộ các hạng mục này góp phần mở rộng khả năng tái chế, tận dụng tài nguyên từ chất thải và đa dạng hóa phương án xử lý tại khu xử lý.

Thông qua cơ chế tín dụng ưu đãi và định hướng lựa chọn các dự án có tính khả thi, Quỹ Nông nghiệp và Môi trường TP. Đồng Nai đang góp phần huy động nguồn lực xã hội cho đầu tư môi trường. Việc kết hợp mở rộng năng lực xử lý với phát triển các công đoạn phân loại, tái chế và tận dụng chất thải sẽ tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp nâng cao hiệu quả đầu tư, từng bước chuyển từ xử lý chất thải đơn thuần sang khai thác giá trị tài nguyên, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn tại địa phương.