Tăng lực đẩy phát triển công nghệ tài chính:Đi trước một bước

Đại diện giải pháp Basal Pay chia sẻ tại hội thảo về tài chính số. Ảnh: MINH LÊ

Thử nghiệm trong “vùng an toàn”

TS. Nguyễn Trần Trí, Giám đốc dự án Mimo của Công ty CP Dragon Lab thông tin, theo Hiệp hội Blockchain và tài sản số, năm 2024 Trung tâm Khiếu nại tội phạm mạng (IC3) ghi nhận thiệt hại toàn cầu từ lừa đảo tài sản số lên đến hơn 9,3 tỷ USD, tăng gần 70% so với năm trước. Tại Việt Nam, số tiền thiệt hại do hoạt động lừa đảo trên không gian mạng năm 2024 là 4.200 tỷ đồng. Điều này khiến người dân phần nào mất niềm tin vào công nghệ, và khi niềm tin không còn thì công nghệ dù tốt đến đâu cũng rất khó để đi vào cuộc sống.

“Do vậy, chúng tôi triển khai dự án Mimo trên cơ sở người dùng sử dụng tài sản mã hóa cho những chi tiêu hằng ngày một cách an toàn, minh bạch và tuân thủ pháp luật.

Khác với các sàn giao dịch tiền số lớn trên thế giới, nơi người dùng phải nạp tiền vào ví của sàn, Mimo chỉ đứng giữa xác thực, không giữ tài sản, kết nối và điều phối chuyển đổi một cách minh bạch, còn tài sản vẫn luôn nằm trong quyền kiểm soát của người dùng. Người dùng khi tham gia phải thực hiện đăng ký và xác thực danh tính điện tử (eKYC) thông qua các nhà mạng được Nhà nước cấp phép, bảo đảm tính hợp pháp và an toàn thông tin”, ông Trí nói.

Theo Quyết định số 2895/QĐ-UBND của UBND thành phố Đà Nẵng, Mimo là giải pháp triển khai theo mô hình thử nghiệm được cấp phép đối với hoạt động trung gian chuyển đổi USDT sang Việt Nam đồng và ngược lại theo cơ chế không lưu giữ tiền hay tài sản của người dùng (USDT tức Tether USD, một trong những đồng tiền điện tử phổ biến nhất hiện nay).

UBND thành phố cho phép Công ty CP Dragon Lab thử nghiệm giải pháp Mimo dưới sự hướng dẫn, kiểm soát của Sở Khoa học và Công nghệ, thực hiện tại 3 địa điểm gồm: Công viên phần mềm số 1 (đường Quang Trung), Công viên phần mềm số 2 (đường Như Nguyệt) và Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng (đường Nguyễn Chí Thanh) trong 3 năm, từ ngày 18/12/2025 đến 17/12/2028.

Tương tự, vào tháng 8/2025, giải pháp Basal Pay của Công ty CP Alphatrue Solutions cũng được cấp phép thí điểm trong 3 năm tại 3 địa điểm trên. Basal Pay tập trung vào xây dựng một hệ thống kết hợp giữa công nghệ chuỗi khối blockchain và tài chính truyền thống, nhằm hỗ trợ việc trao đổi tài sản mã hóa với tiền pháp định một cách minh bạch, tự động, tuân thủ đầy đủ các quy định quốc tế về phòng, chống rửa tiền (AML) và tài trợ khủng bố (CFT).

Hoạt động trải nghiệm mô hình chuyển đổi tài sản mã hóa sang tiền pháp định tại gian hàng mô phỏng của Basal Pay. Ảnh: MINH LÊ

“Phòng thí nghiệm” các mô hình tài chính mới

Đến nay, Đà Nẵng là địa phương duy nhất trên cả nước ghi nhận 2 mô hình được cơ quan quản lý cho phép thử nghiệm có kiểm soát đối với hoạt động chuyển đổi tài sản mã hóa.

Điều này khá phù hợp vì Đà Nẵng cùng với Thành phố Hồ Chí Minh đã được Trung ương lựa chọn để đặt Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam. Với lợi thế về hạ tầng số, nguồn nhân lực công nghệ, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cùng môi trường sống hấp dẫn, Đà Nẵng xác định Trung tâm tài chính quốc tế là không gian tài chính truyền thống và cũng là “phòng thí nghiệm”, kiến tạo các mô hình tài chính mới của Việt Nam.

Theo TS. Nguyễn Trần Trí, thí điểm giải pháp Mimo không chỉ giúp kiểm soát rủi ro, bảo vệ người dùng, mà còn cung cấp dữ liệu thực tiễn quan trọng phục vụ việc hoàn thiện khung pháp lý, quy trình quản trị và mô hình giám sát tài sản số, phù hợp với yêu cầu của một trung tâm tài chính quốc tế.

Mimo cũng góp phần tạo việc làm chất lượng cao, thu hút nhân tài fintech, đóng góp ngân sách, thuế, phí, và giúp định vị Đà Nẵng trở thành trung tâm fintech. Đối với Công ty Dragon Labs sẽ hướng đến trở thành đơn vị tiên phong về thanh toán tài sản số tại Đà Nẵng, xây dựng hệ sinh thái fintech an toàn, minh bạch.

Hơn nửa năm triển khai, giải pháp Basal Pay đang trong giai đoạn tập trung kiểm chứng công nghệ và mức độ an toàn của hệ thống, bao gồm quy trình đăng ký tài khoản, xác minh danh tính (KYC), đánh giá rủi ro và tuân thủ.

Ông Trần Huyền Dinh, Giám đốc dự án Basal Pay của Công ty CP AlphaTrue Solutions cho biết, khi hệ thống vận hành ổn định, Basal Pay sẽ mở rộng nhóm người dùng thử nghiệm, ưu tiên du khách quốc tế đến Đà Nẵng - nhóm có nhu cầu thực tế cao trong chuyển đổi tài sản mã hóa sang Việt Nam đồng để chi tiêu cho du lịch, dịch vụ. Các giai đoạn tiếp theo sẽ tích hợp ngân hàng và các trung gian thanh toán, từng bước mở rộng quy mô thử nghiệm, bao phủ nhiều lĩnh vực tiêu dùng khác nhau.

Ông Nguyễn Viết Toàn, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng (Sở Khoa học và Công nghệ) cho biết, hiện Việt Nam chưa có khung pháp lý hoàn chỉnh cho việc vận hành các mô hình chuyển đổi tài sản mã hóa sang tiền pháp định. Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, các cơ quan quản lý đang tham khảo và áp dụng các khuyến nghị của Nhóm Đặc nhiệm Tài chính quốc tế về phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố, được quy định trong Luật Phòng chống rửa tiền năm 2022 và Nghị định số 19/2023/NĐ-CP của Chính phủ.

Theo ông Toàn, việc thử nghiệm mô hình trong môi trường có kiểm soát giúp cơ quan quản lý có cơ sở đánh giá rủi ro, hoàn thiện hành lang pháp lý, đồng thời nâng cao tính minh bạch và an toàn cho thị trường tài sản số. Đây cũng là bước chuẩn bị cần thiết để Việt Nam từng bước hội nhập với các chuẩn mực tài chính quốc tế trong lĩnh vực công nghệ tài chính và tài sản mã hóa.

TRẦN MAI