Tăng sinh viên Trung Quốc ở Đại học Harvard

Đại học Harvard ghi nhận số sinh viên quốc tế tăng. Ảnh: Harvard.

SCMP cho biết số lượng sinh viên Trung Quốc theo học tại Đại học Harvard tăng trong kỳ nhập học mùa thu năm 2025 dù chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đẩy mạnh siết chặt thị thực đối với nhóm sinh viên quốc tế, đồng thời hạn chế tuyển sinh và nguồn tài trợ nước ngoài tại ngôi trường Ivy League danh giá.

Sinh viên tăng dù đang căng thẳng

Dữ liệu do Đại học Harvard công bố hôm 9/1 cho thấy số sinh viên đến từ Trung Quốc tăng từ 1.390 người vào mùa thu năm 2024 lên 1.452 người vào mùa thu năm 2025, tương đương mức tăng 4,5%.

Cùng giai đoạn, số sinh viên Hong Kong (Trung Quốc) theo học tại Harvard tăng từ 68 lên 73, trong khi số sinh viên đến từ Macau (Trung Quốc) lại giảm.

Sinh viên Trung Quốc vẫn chọn Harvard làm điểm đến học tập. Ảnh: Telegraph.

Đà tăng của sinh viên Trung Quốc được xem là điểm đáng chú ý trong bối cảnh cộng đồng sinh viên quốc tế của Harvard phải chịu sự giám sát chặt chẽ kể từ khi ông Trump tái đắc cử. Thậm chí, vào tháng 5/2025, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio còn tuyên bố Bộ Ngoại giao và Bộ An ninh Nội địa Mỹ sẽ phối hợp để mạnh tay thu hồi visa của sinh viên Trung Quốc theo học trong các “lĩnh vực then chốt”, đồng thời thắt chặt quy trình thẩm tra đối với người nộp đơn từ Trung Quốc đại lục và Hong Kong.

Trong khi đó, các nghị sĩ Đảng Cộng hòa cũng đề xuất nhiều biện pháp nhằm hạn chế sinh viên Trung Quốc tiếp cận giáo dục Mỹ với lý do lo ngại nguy cơ gián điệp.

Ở chiều ngược lại, Bắc Kinh đã phát đi các cảnh báo du học, khuyến cáo sinh viên tránh tới những bang của Mỹ áp đặt hạn chế trong quan hệ với Trung Quốc, đồng thời cáo buộc Washington giám sát công dân Trung Quốc quá mức.

Dù lọt vào tầm ngắm của ông Trump trong kế hoạch tái định hình giáo dục đại học, Đại học Harvard vẫn công khai ủng hộ sinh viên quốc tế và tiếp tục theo đuổi hai vụ kiện liên quan việc cắt giảm tài trợ và các hạn chế tuyển sinh sinh viên nước ngoài. Các vụ việc này hiện vẫn chờ phán quyết cuối cùng.

Đáng chú ý, dù nhiều lần chỉ trích Harvard, Tổng thống Trump lại bày tỏ sự ủng hộ đối với sinh viên Trung Quốc và sinh viên quốc tế nói chung. Ông coi tuyển sinh nước ngoài là vấn đề kinh doanh và tuyên bố sẵn sàng tiếp nhận 600.000 sinh viên Trung Quốc.

Sinh viên Trung Quốc hiện vẫn là nhóm sinh viên quốc tế đông nhất tại Harvard. Trên phạm vi toàn nước Mỹ, nhóm sinh viên quốc tịch Trung Quốc vẫn đứng thứ hai với khoảng 266.000 người, chỉ sau nhóm sinh viên Ấn Độ.

Đi ngược bức tranh chung

Không riêng du học sinh Trung Quốc, Harvard cho biết nhà trường vẫn ghi nhận mức tăng nhẹ ở số lượng sinh viên quốc tế so với kỳ học mùa thu năm 2024. Tỷ lệ sinh viên quốc tế tại trường trong mùa thu năm 2025 tăng 28,1%, tức tăng khoảng 1%.

Ông Trump siết chặt số lượng du học sinh quốc tế kể từ khi tái đắc cử. Ảnh: Reuters.

Dù mức tăng không lớn, xu hướng này vẫn đi ngược lại bức tranh chung trên toàn nước Mỹ. Theo dữ liệu sơ bộ từ báo cáo Open Doors của Viện Giáo dục Quốc tế, tổng số sinh viên quốc tế tại các trường đại học Mỹ giảm khoảng 1% trong cùng giai đoạn, trong khi số sinh viên quốc tế mới nhập học giảm tới 17%.

Mức sụt giảm này chính là hậu quả của việc chính phủ Mỹ triển khai hàng loạt biện pháp nhằm hạn chế sinh viên quốc tế, bao gồm áp dụng quy trình thẩm tra mạng xã hội mới khi cấp thị thực, lệnh cấm đi lại, đe dọa trục xuất người nước ngoài vì bày tỏ quan điểm chính trị và thậm chí là đề xuất thay đổi visa H-1B - loại visa thường được sinh viên quốc tế hướng đến sau khi tốt nghiệp.

Bàn về hiện tượng số du học sinh Trung Quốc tăng tại Harvard, ông David Weeks, đồng sáng lập kiêm Giám đốc vận hành của công ty tư vấn tuyển du học sinh Trung Quốc Sunrise International, nhận định mức tăng này là một tín hiệu có ý nghĩa đối với Harvard và có thể là có ý nghĩa đối với giáo dục đại học Mỹ.

Theo ông Weeks, các thương hiệu giáo dục tinh hoa của Mỹ vẫn có sức hút mạnh mẽ, đặc biệt tại Trung Quốc. Hơn nữa, đây cũng không phải lần đầu tiên sinh viên Trung Quốc trở thành mục tiêu. Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump từng ban hành tuyên bố nhằm hạn chế sinh viên có liên hệ với một số trường đại học nhất định tại Trung Quốc nhập cảnh vào Mỹ.

Còn trong nhiệm kỳ thứ hai, khi ông Trump tiếp tục có phát ngôn nhằm vào sinh viên Trung Quốc, nhiều người vẫn cho biết kế hoạch của họ không thay đổi, trong khi những người khác tìm kiếm điểm đến thay thế. Không ít ý kiến cho rằng khó có thể coi các thông báo cụ thể từ chính quyền ông Trump là điều nghiêm túc do chính sách thay đổi quá thường xuyên.

Thái An