Tăng trách nhiệm của chủ vật nuôi

Người dân xã Nha Bích trao đổi với luật gia Dương Văn Tín, Phó Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đồng Nai (bìa phải) về trách nhiệm bồi thường khi vật nuôi gây hại.

Vấn đề này dù được pháp luật quy định rất rõ tại các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực chăn nuôi, dân sự, hành chính, hình sự nhưng thực tế vẫn còn nhiều người dân chưa nắm bắt, nhất là khi văn bản quy phạm pháp luật có sự thay đổi về quan điểm xử lý trong quá trình sửa đổi, bổ sung.

Đối xử nhân đạo với vật nuôi

Luật sư Nguyễn Đức, Đoàn Luật sư thành phố Đồng Nai cho biết: Điều 69, Luật Chăn nuôi năm 2018 có quy định, đối xử nhân đạo với vật nuôi trong chăn nuôi là việc tổ chức, cá nhân có hoạt động chăn nuôi phải thực hiện đầy đủ các yêu cầu sau: có chuồng trại, không gian chăn nuôi phù hợp với vật nuôi. Cung cấp đủ thức ăn, nước uống bảo đảm vệ sinh. Phòng bệnh và trị bệnh theo quy định của pháp luật về thú y. Không đánh đập, hành hạ vật nuôi.

Tại Điều 71 Luật Chăn nuôi năm 2018 định nghĩa đối xử nhân đạo với vật nuôi trong giết mổ là việc cơ sở giết mổ vật nuôi phải thực hiện các yêu cầu: có nơi lưu giữ vật nuôi bảo đảm vệ sinh; cung cấp nước uống phù hợp với vật nuôi trong thời gian chờ giết mổ. Hạn chế gây sợ hãi, đau đớn cho vật nuôi; không đánh đập, hành hạ vật nuôi. Có biện pháp gây ngất vật nuôi trước khi giết mổ; không để vật nuôi chứng kiến đồng loại bị giết mổ.

Cũng theo luật sư Nguyễn Đức, hành vi đối xử không nhân đạo với vật nuôi được Điều 28 Nghị định số 211/2026/NĐ-CP, ngày 16-6-2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi (có hiệu lực từ ngày 5-8-2026, thay thế Nghị định số 14/2021/NĐ-CP, ngày 1-3-2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về chăn nuôi) như sau: Phạt tiền từ 1-3 triệu đồng đối với hành vi đánh đập, hành hạ tàn nhẫn đối với vật nuôi. Phạt tiền từ 3-5 triệu đồng đối với cơ sở giết mổ tập trung có hành vi đánh đập vật nuôi trước khi giết mổ; không có biện pháp gây ngất vật nuôi trước khi giết mổ. Phạt tiền từ 5-50 triệu đồng đối với hành vi đưa vật thể lạ, bơm nước cưỡng bức hoặc các chất khác vào cơ thể động vật trên cạn trước khi giết mổ...

Xử lý chủ vật nuôi khi để vật nuôi gây hại

Pháp luật về chăn nuôi luôn khuyến khích người chăn nuôi, chủ vật nuôi đối xử nhân đạo, tôn trọng phúc lợi đối với vật nuôi. Đồng thời pháp luật cũng quy định rất rõ về trách nhiệm bồi thường, hành chính, hình sự đối với chủ vật nuôi khi vật nuôi gây hại cho người khác.

Nhờ thường xuyên tham gia các buổi tuyên truyền pháp luật do địa phương, MTTQ và đoàn thể tổ chức, ông Phạm Văn Hữu (ở xã Nha Bích), bà Đào Thị Nguyệt (ở xã Phú Hòa) bộc bạch: Bản thân các ông bà hiểu và nắm được vấn đề, dù vô tình hay cố ý để vật nuôi gây hại cho người khác, pháp luật buộc chủ vật nuôi phải chịu trách nhiệm.

Luật gia Dương Văn Tín, Phó Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đồng Nai hướng dẫn: Tại Điều 603 Bộ luật Dân sự năm 2015 có quy định, chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra cho người khác. Trường hợp súc vật thả rông theo tập quán mà gây thiệt hại thì chủ sở hữu súc vật đó phải bồi thường theo tập quán nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã hội. Bên cạnh đó, tại khoản 4, Điều 66 Luật Chăn nuôi năm 2018 cũng quy định, chủ nuôi chó, mèo phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật trong trường hợp chó, mèo tấn công, gây thiệt hại.

Tại điểm c, khoản 2, Điều 8 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP, ngày 30-10-2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình quy định, phạt tiền từ 2-3 triệu đồng đối với hành vi để vật nuôi gây thương tích hoặc gây thiệt hại tài sản cho tổ chức, cá nhân khác.