Tăng trưởng kinh tế Ấn Độ đối mặt phép thử lớn

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi - Ảnh: Reuters

Theo các chuyên gia, Ấn Độ đang chịu sức ép từ nhiều phía. Nước này chưa cho thấy vị thế rõ ràng trong làn sóng đầu tư gắn với trí tuệ nhân tạo (AI), trong khi cuộc xung đột kéo dài ở Trung Đông làm gia tăng rủi ro đối với nền kinh tế. Những yếu tố này đang góp phần thúc đẩy làn sóng rút vốn kỷ lục của nhà đầu tư nước ngoài khỏi thị trường Ấn Độ.

Từ đầu năm đến nay, các nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng 29,5 tỷ USD cổ phiếu Ấn Độ. Con số này cao hơn nhiều so với mức bán ròng 18,9 tỷ USD trong cả năm ngoái.

Về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Ấn Độ vẫn thu hút hơn 90 tỷ USD vốn FDI chảy vào trong 12 tháng tính tới tháng 1/2026, tăng 13% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, dòng vốn này bị bù trừ bởi lượng vốn mà các doanh nghiệp nước ngoài chuyển về nước, cùng với việc các công ty Ấn Độ tăng đầu tư ra nước ngoài. Kết quả là FDI ròng vào Ấn Độ giảm xuống gần mức thấp nhất mọi thời đại.

Áp lực rút vốn cũng khiến đồng rupee Ấn Độ suy yếu đáng kể so với USD, đúng vào thời điểm giá dầu toàn cầu tăng. Đây là diễn biến bất lợi với Ấn Độ, bởi nước này phải nhập khẩu hơn 85% lượng dầu thô tiêu thụ trong nước.

Thứ Sáu tuần trước (5/6), Ngân hàng Trung ương Ấn Độ (RBI) nâng dự báo lạm phát cho năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2027 lên 5,1%, đồng thời hạ dự báo tăng trưởng kinh tế xuống 6,6%, từ mức 6,9% trước đó.

TRIỂN VỌNG CẢI CÁCH

Nhằm hạn chế dòng vốn tiếp tục rút khỏi thị trường, cũng trong thứ Sáu tuần trước, Chính phủ Ấn Độ công bố một loạt biện pháp mới, trong đó có miễn thuế đối với lợi nhuận mà nhà đầu tư nước ngoài thu được khi mua bán trái phiếu Ấn Độ. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng những động thái này là cần thiết nhưng chưa đủ. Để kéo nhà đầu tư toàn cầu trở lại, Ấn Độ cần thúc đẩy các cải cách có quy mô lớn hơn.

“Tôi cho rằng các biện pháp mới giúp cải thiện bầu không khí chung nhưng chưa đủ để làm thay đổi cục diện. Ấn Độ cần có thêm các chính sách thân thiện hơn với thị trường”, ông Stephen Davies, CEO kiêm nhà sáng lập hãng quản lý tài sản Javelin Wealth Management, phát biểu trong chương trình Inside India của CNBC đầu tuần này.

Theo bảng điểm cải cách Ấn Độ của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), công cụ theo dõi 30 cải cách lớn trong các nhiệm kỳ của ông Modi, chính phủ nước này mới hoàn tất 2 cải cách trong 2 năm qua. Đây là giai đoạn đầu nhiệm kỳ thứ ba của ông Modi, với tốc độ cải cách chậm hơn nhiều so với nhiệm kỳ đầu tiên và thứ hai.

“Quy trình thu hồi đất và cơ chế pháp lý để xử lý tranh chấp chưa có cải thiện đáng kể”, ông Richard Rossow, cố vấn cấp cao kiêm chủ tịch chương trình kinh tế Ấn Độ và châu Á mới nổi tại CSIS, nói với CNBC.

Theo ông Rossow, các quy định về lao động chỉ cải thiện nhẹ, trong khi việc bảo đảm nguồn điện và nước ổn định với chi phí hợp lý vẫn là thách thức lớn đối với mục tiêu công nghiệp hóa của Ấn Độ.

SỨC ÉP GIA TĂNG

Một số chuyên gia cho rằng New Delhi cần đẩy nhanh cải cách, trong khi những người khác cảnh báo Ấn Độ đang tụt lại trong cuộc đua AI toàn cầu.

Tháng trước, nhà kinh tế học Ấn Độ Surjit Bhalla, cựu thành viên Hội đồng Cố vấn Kinh tế của Thủ tướng Ấn Độ, cho rằng đảng của ông Modi nên tận dụng sức ép kinh tế từ cuộc khủng hoảng Trung Đông để thúc đẩy cải cách. Tuy nhiên, đến nay, chưa có bước đi lớn nào được công bố theo hướng này.

Trong một bức thư ngỏ gửi ông Modi hồi tháng 4, công ty nghiên cứu chứng khoán toàn cầu Bernstein cảnh báo rằng sự phát triển của AI có thể đe dọa thị trường việc làm chất lượng cao trong ngành công nghệ thông tin của Ấn Độ, qua đó ảnh hưởng tới tiêu dùng trong nước.

Bernstein cũng cho rằng Ấn Độ có nguy cơ chỉ đóng vai trò là bên tiêu thụ trong nền kinh tế AI, bởi không giống Trung Quốc và Mỹ, nước này không sở hữu mô hình AI riêng.

“Ấn Độ đã lỡ nhịp trong làn sóng AI. Cách duy nhất theo hướng gián tiếp để nước này tham gia xu hướng AI là phát triển các trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, lĩnh vực này không thể bù đắp những việc làm chất lượng cao có nguy cơ mất đi trong ngành công nghệ thông tin”, ông Venugopal Garre, CEO kiêm trưởng bộ phận nghiên cứu Ấn Độ tại Bernstein, nói với CNBC tuần trước.