Tạo dấu ấn bằng sản phẩm có bản sắc, thương hiệu

Theo các chuyên gia, để festival thực sự trở thành một mắt xích của hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, cần chuyển từ “tư duy tổ chức sự kiện” sang “kiến tạo chuỗi giá trị văn hóa”. Phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã ghi nhận những góc nhìn về cách tạo nên sự kết nối này.

Nghệ sĩ Ưu tú Quyền Văn Minh:

Bồi đắp công chúng, mở đường cho Jazz Việt phát triển

Gần như cả cuộc đời tôi đã dành để cống hiến, duy trì và phát triển nhạc Jazz tại Việt Nam. Khi tham gia những sự kiện lớn như Hanoi Jazztival 2026 với vai trò Đại sứ thương hiệu, tôi thấy đây là cơ hội quý để đưa Jazz đến gần hơn với đông đảo công chúng trong nước và bạn bè quốc tế.

Theo tôi, để Jazz thực sự trở thành một bộ phận của công nghiệp văn hóa, chúng ta không thể chỉ dựa vào từng sự kiện riêng lẻ. Điều cần thiết là những festival được tổ chức thường kỳ, có quy mô, qua đó tạo môi trường biểu diễn ổn định, bồi đắp công chúng, thu hút du khách quốc tế và tăng cường kết nối giữa nghệ sĩ, doanh nghiệp với cơ quan quản lý nhà nước. Khi có một không gian gặp gỡ thường xuyên giữa nghệ thuật và công chúng, sản phẩm sáng tạo mới có cơ hội hình thành đời sống lâu dài thay vì chỉ xuất hiện trong một sự kiện.

Hiện tại, nhạc Jazz vẫn là một loại hình nghệ thuật tương đối mới mẻ tại Việt Nam, nhưng tôi đặt nhiều kỳ vọng vào việc ban hành Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Nếu có sự hỗ trợ từ ngành Văn hóa cũng như toàn xã hội thông qua bộ luật này, Jazz Việt sẽ có thêm động lực để phát triển vững chắc, mở rộng công chúng và vươn xa hơn trong đời sống đương đại.

TS Lư Thị Thanh Lê, giảng viên khoa Công nghiệp văn hóa và Di sản, Trường Khoa học liên ngành và nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội:

Cú hích cho hệ sinh thái công nghiệp văn hóa

Các festival văn hóa nghệ thuật tại Hà Nội là không gian quan trọng để hội tụ nguồn lực sáng tạo, thúc đẩy khởi nghiệp và phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô. Đây là những cú hích giúp kết nối cộng đồng với nghệ sĩ, nghệ nhân; đồng thời tôn vinh nét đặc sắc của di sản truyền thống trong sự kết hợp với công nghệ đương đại. Qua đó, festival không chỉ nuôi dưỡng tình yêu văn hóa, thúc đẩy du lịch mà còn có thể tạo động lực tăng trưởng kinh tế thông qua các sản phẩm thủ công, ẩm thực và dịch vụ sáng tạo.

Tuy nhiên, để những giá trị sáng tạo từ festival không chỉ dừng lại ở bề nổi mà có thể tiếp nối thành sản phẩm, thương hiệu dài hạn, cần một cách tổ chức bài bản hơn. Trước hết, cần quy hoạch hệ thống festival mang tính thương hiệu, tổ chức thường niên thay vì chỉ là những sự kiện ngắn ngày, đơn lẻ; qua đó tạo dấu ấn đủ mạnh và hình thành lý do để du khách quay trở lại thành phố.

Cùng với đó, cần chuyển hóa các hoạt động trong khuôn khổ festival thành những mô hình sinh kế bền vững, đưa giá trị sáng tạo vào đời sống thường nhật để tạo việc làm và giá trị kinh tế thực chất. Xa hơn, festival cần được đặt trong một hệ sinh thái sáng tạo, có sự đầu tư đồng bộ về hạ tầng, truyền thông và cơ chế kết nối giữa văn hóa với du lịch, kinh tế đô thị. Đây cũng là những điều kiện quan trọng để các chính sách mới về công nghiệp văn hóa thực sự tạo được sức bật cho thị trường.

Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Tấn Phát:

Festival phải là điểm khởi đầu của chuỗi giá trị

Với tôi, festival chính là một “cánh cửa” đưa di sản tới công chúng. Từ thực tế tham gia các hoạt động tại Hà Nội, tôi nhận thấy festival còn tạo động lực để nghệ nhân thay đổi tư duy. Chúng tôi không chỉ giữ nghề theo cách truyền thống mà phải suy nghĩ làm thế nào để đưa chất liệu truyền thống vào đời sống đương đại, làm sao để sản phẩm đẹp hơn, gần gũi hơn với giới trẻ và phù hợp với nhu cầu của du khách.

Festival cũng là nơi để nghệ nhân thử nghiệm những ý tưởng mới. Qua phản hồi trực tiếp của công chúng, chúng tôi biết sản phẩm nào được yêu thích, câu chuyện nào tạo được cảm xúc và nhu cầu thị trường đang thay đổi ra sao. Đó là những thông tin quý giá để tiếp tục hoàn thiện sản phẩm.

Nếu biết tận dụng tốt, festival có thể kết nối nghệ nhân với nhà thiết kế, doanh nghiệp, đơn vị du lịch, truyền thông và các nhà đầu tư, từ đó hình thành một hệ sinh thái để sản phẩm văn hóa - sáng tạo có thể đi xa hơn.

Vì vậy, điều quan trọng nhất là phải thay đổi tư duy từ “tổ chức sự kiện” sang “xây dựng chuỗi giá trị sau sự kiện”. Festival chỉ nên là điểm khởi đầu, nơi giới thiệu và thử nghiệm sản phẩm, chứ không phải điểm kết thúc. Sau festival, những sản phẩm có tiềm năng cần được tiếp tục đầu tư để trở thành thương hiệu.

Một sản phẩm văn hóa muốn sống lâu dài phải có ít nhất ba yếu tố: Có bản sắc, có câu chuyện và có thị trường. Nghệ nhân có thể tạo ra bản sắc và câu chuyện, nhưng để đi đến thị trường cần sự đồng hành của doanh nghiệp, nhà thiết kế, ngành du lịch, truyền thông và chính sách.

Tôi kỳ vọng Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa khi được thông qua sẽ tạo ra một hành lang thuận lợi hơn để những ý tưởng sáng tạo từ di sản có thể trở thành sản phẩm và thương hiệu thực sự. Luật cần quan tâm đến việc hỗ trợ nghệ nhân, làng nghề và các chủ thể sáng tạo trong việc tiếp cận vốn, đào tạo, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, ứng dụng công nghệ, xây dựng thương hiệu và kết nối với thị trường.

Đặc biệt, tôi mong có những cơ chế để khuyến khích việc biến tài nguyên văn hóa địa phương thành sản phẩm của công nghiệp văn hóa. Mỗi địa phương đều có di sản, câu chuyện và bản sắc riêng. Nếu biết tổ chức, thiết kế và phát triển đúng cách, những giá trị đó có thể trở thành quà tặng du lịch, sản phẩm sáng tạo, không gian trải nghiệm và thương hiệu văn hóa.

Theo tôi, thành công lớn nhất của một festival là chúng ta đã tạo ra được bao nhiêu sản phẩm mới, bao nhiêu thương hiệu có thể tiếp tục tồn tại và bao nhiêu người dân có thể sống được bằng chính giá trị văn hóa của quê hương mình. Đó cũng chính là hướng đi mà tôi mong muốn: Phát huy nguồn lực di sản để sáng tạo ra sản phẩm, xây dựng sản phẩm thành thương hiệu và khiến thương hiệu trở thành giá trị kinh tế bền vững cho cộng đồng.