Tạo động lực để phụ nữ vùng biên vươn lên trong cuộc sống

Hội viên Câu lạc bộ “Phụ nữ tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới” xã Thông Thụ tham gia tuần tra biên giới cùng cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Thông Thụ, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An. Ảnh: Lê Thạch

Trao “cần câu” để phụ nữ tự vươn lên

Nhiều năm trước, gia đình chị Và Thị Pó, ở bản Pà Khốm, xã Tri Lễ, luôn phải chật vật với bài toán sinh kế. Thuộc diện hộ phụ nữ nghèo, nguồn thu của gia đình chị Và Thị Pó chủ yếu trông chờ vào sản xuất nhỏ lẻ, trong khi điều kiện đầu tư cho chăn nuôi, phát triển kinh tế còn hạn chế. Mong muốn có thêm một nguồn sinh kế để ổn định cuộc sống luôn thường trực nhưng vượt quá khả năng của gia đình chị. Thế rồi, gia đình chị Và Thị Pó may mắn được Chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” trao tặng một con bò sinh sản. Trong quá trình chăn nuôi, cán bộ Đồn Biên phòng Tri Lễ thường xuyên đến nhà chị hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, phòng, chống dịch bệnh. Bò sinh trưởng tốt, sinh bê con, từ một con giống ban đầu, gia đình chị từng bước có thêm tài sản, thêm nguồn thu và điều kiện cải thiện cuộc sống.

Từ trường hợp của chị Và Thị Pó, có thể thấy rõ nguồn lực hỗ trợ của chương trình được lựa chọn sát với nhu cầu, điều kiện sản xuất của từng hộ, chú trọng tạo sinh kế thay vì chỉ hỗ trợ trước mắt. Khi người dân có tư liệu sản xuất, được hướng dẫn cách làm ăn, sự trợ giúp ban đầu có thể trở thành điểm tựa để họ chủ động vươn lên.

Trong giai đoạn 2021-2025, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh vận động nguồn lực khoảng 13,2 tỷ đồng, triển khai 153 mô hình sinh kế dành cho phụ nữ khu vực biên giới. Tại các xã Tri Lễ, Mỹ Lý, Tam Quang, Châu Khê, chương trình đã trao 30 con bò giống, với tổng trị giá hơn 300 triệu đồng cho những gia đình phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Bên cạnh mô hình nuôi bò, nhiều hộ được hỗ trợ lợn, dê, gà cùng các hình thức sản xuất phù hợp với đặc điểm khí hậu, tập quán canh tác và điều kiện thực tế của từng địa bàn.

Việc chăm lo cũng không dừng lại ở hỗ trợ sinh kế. Trong 5 năm, các đơn vị đã trao 3.157 phần quà, hỗ trợ xây dựng 26 “Mái ấm tình thương”, giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn và mở các lớp xóa mù chữ cho phụ nữ. Những hoạt động ấy góp phần giải quyết từng khó khăn cụ thể, từ nơi ở, việc học của trẻ em đến khả năng tiếp cận kiến thức của phụ nữ ở các bản vùng sâu, vùng xa.

Hiệu quả lâu dài của chương trình được thể hiện ở sự chuyển biến trong mỗi gia đình. Khi có thêm nguồn thu nhập, người phụ nữ bớt đi gánh nặng mưu sinh, có điều kiện chăm sóc con cái, đầu tư cho sản xuất và chủ động hơn trong các công việc chung của bản. Từ chỗ là đối tượng nhận hỗ trợ, nhiều phụ nữ đã trở thành những người trực tiếp gây dựng sinh kế, vun vén gia đình và tích cực tham gia các phong trào ở địa phương.

Gắn sinh kế với trách nhiệm bảo vệ biên cương

Ở các xã biên giới, phụ nữ vừa giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế gia đình, vừa là lực lượng có sức ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đồng. Từ mỗi gia đình, họ vận động chồng, con, người thân chấp hành pháp luật, giữ gìn an ninh trật tự, tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An tham gia tham gia một buổi sinh hoạt của Câu lạc bộ “Phụ nữ tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới”. Ảnh: Lê Thạch

Tại xã Thông Thụ, Câu lạc bộ “Phụ nữ tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới” đã trở thành một kênh tập hợp hội viên tham gia các hoạt động hướng về biên giới. Các thành viên phối hợp với cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tuần tra đường biên, cột mốc; tuyên truyền cho gia đình và nhân dân chấp hành pháp luật; tích cực phòng, chống tội phạm, giữ gìn an ninh, trật tự ở bản làng. Từ hiệu quả thực tế, cách làm này đã được triển khai tại nhiều địa bàn trên tuyến biên giới Nghệ An. Cùng với xây dựng các mô hình tự quản, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh bằng nhiều hình thức.

Trong 5 năm, chương trình đã tổ chức 684 buổi tuyên truyền tập trung, thu hút hơn 85.500 lượt người; tổ chức 594 buổi tuyên truyền quy mô nhỏ; thực hiện 2.339 giờ tuyên truyền qua “Tiếng loa Biên phòng”; dựng 67 pa nô, áp phích và cấp phát 3.000 tờ rơi. Nhờ đó, 100% hội viên phụ nữ tại các địa bàn biên giới được tiếp cận các nội dung tuyên truyền liên quan đến pháp luật, chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới và trách nhiệm của người dân trong tham gia quản lý, bảo vệ biên giới.

Những kết quả đạt được trong giai đoạn 2021-2025 tiếp tục tạo cơ sở để chương trình được triển khai với quy mô và nguồn lực mới. Ngày 9/9/2026, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hà Nội, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Nghệ An và Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An đã ký kết kế hoạch phối hợp thực hiện chương trình giai đoạn 2026-2030. Ngay sau lễ ký kết, hơn 360 triệu đồng đã được dành hỗ trợ phụ nữ và nhân dân hai xã Bắc Lý, Keng Đu, tập trung vào các mô hình sinh kế, hỗ trợ học sinh khó khăn, xây dựng công trình dân sinh và chăm lo đời sống cho cán bộ, chiến sĩ.

Cũng trong năm 2026, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Nghệ An và Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hồ Chí Minh và Bộ đội Biên phòng thành phố Hồ Chí Minh hỗ trợ phụ nữ tại hai xã Tam Quang, Tam Thái, với tổng kinh phí 337,5 triệu đồng. Nguồn lực được sử dụng để xây dựng các mô hình chăn nuôi bò, lợn, dê; trao học bổng cho trẻ em và tặng quà cho phụ nữ, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Đại tá Trần Quang Trung, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An cho biết: “Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục huy động nguồn lực, lựa chọn những mô hình phù hợp, hiệu quả, hướng đến tạo sinh kế bền vững, phát huy nội lực của người dân, góp phần xây dựng địa bàn biên giới vững mạnh”.

Bằng việc trao sinh kế, bổ sung kiến thức, khơi dậy tinh thần tự lực và gắn kết trách nhiệm cộng đồng, Chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” đã góp phần củng cố “thế trận lòng dân”, tạo nền tảng xã hội vững chắc cho nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.