Tạo hành lang pháp lý chủ động phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Quốc hội Khóa XVI

Trước khi biểu quyết, Quốc hội nghe Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (ảnh QH).

Theo đó, đa số đại biểu Quốc hội nhất trí sự cần thiết ban hành Luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; hoàn thiện cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất cho công tác phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; khắc phục khoảng trống, bất cập của pháp luật hiện hành; bảo đảm thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế của Việt Nam. Qua đó, nâng cao năng lực chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn các hành vi phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh và môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.

Dự thảo Luật đã được rà soát, chỉnh lý về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, về giải thích từ ngữ và nguyên tắc áp dụng Luật, bảo đảm tính hợp hiến, thống nhất với hệ thống pháp luật, tương thích với điều ước quốc tế và phù hợp với thực tiễn.

Trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát tổng thể dự án Luật, nhất là các quy định tại Mục 2, Chương II và các nội dung tác động đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân được quy định theo hướng xác định rõ căn cứ, điều kiện, đối tượng, phạm vi, thẩm quyền, thời hạn áp dụng, cơ chế rà soát, chấm dứt biện pháp, khiếu nại, khởi kiện và bồi thường thiệt hại.

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh điều hành nội dung phiên làm việc (ảnh QH).

Dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng quy định nguyên tắc kế thừa pháp luật chuyên ngành, không đặt ra thủ tục quản lý, cấp phép, khai báo, báo cáo, kiểm tra, thanh tra, giám sát trùng lặp; thông tin, dữ liệu đã có được kế thừa, sử dụng và chỉ yêu cầu bổ sung khi chưa đầy đủ, không chính xác hoặc cần xác minh. Các yêu cầu về thể chế hóa đầy đủ nghĩa vụ của điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã được thể hiện tại các Điều của dự thảo Luật.

Đối với Mục 2 Chương II, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật được rà soát, chỉnh lý theo hướng kế thừa cơ chế nhận biết khách hàng, giám sát giao dịch, báo cáo và lưu giữ hồ sơ theo pháp luật về phòng, chống rửa tiền; Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là đầu mối tiếp nhận báo cáo giao dịch đáng ngờ và thực hiện chia sẻ thông tin với Cơ quan đầu mối quốc gia về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và cơ quan có liên quan.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (ảnh QH).

Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, các quy định về quản lý, kiểm soát, phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt được hoàn thiện theo hướng quản lý trên cơ sở rủi ro, xác định rõ căn cứ, thẩm quyền và trách nhiệm của các chủ thể, không chồng chéo với pháp luật chuyên ngành, đồng thời bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các cơ quan, tổ chức và cá nhân.

Bên cạnh đó, các quy định về tổ chức thực hiện, cơ chế phối hợp liên ngành, chia sẻ dữ liệu, lực lượng và nguồn lực đã được rà soát, chỉnh lý, bảo đảm phân công rõ ràng, không làm phát sinh về tổ chức, biên chế. Các quy định về điều khoản chuyển tiếp, về việc thi hành và ngôn ngữ cũng như kỹ thuật lập pháp đã được rà soát, chỉnh lý bảo đảm rõ ràng, chặt chẽ.

Toàn cảnh phiên họp Quốc hội chiều 23/8 (ảnh QH).

Nhấn mạnh ý nghĩa của việc ban hành Luật, Đại tướng Phan Văn Giang nêu rõ, phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt là nhiệm vụ cấp thiết, có tính liên ngành, liên lĩnh vực và quốc tế sâu rộng. Việc ban hành Luật sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý vững chắc nhằm chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ, góp phần bảo vệ độc lập, chủ quyền, an ninh quốc gia, tính mạng và sức khỏe của nhân dân; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, phục vụ phát triển đất nước nhanh và bền vững; khẳng định trách nhiệm và cam kết nhất quán của Việt Nam trong thực hiện các điều ước quốc tế và nghị quyết có liên quan của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc; tạo môi trường an toàn, minh bạch cho hợp tác đầu tư và thương mại, khoa học công nghệ, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Với 473/474 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 94,6% tổng số đại biểu Quốc hội), Quốc hội đã thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Sau khi được thông qua, Luật sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.