Tạo lập không gian có ý nghĩa biểu tượng cho khu vực hồ Hoàn Kiếm
Hà Nội đang lấy ý kiến nhân dân về điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận.
Người dân tìm hiểu hồ sơ phương án điều chỉnh quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận tại Trung tâm Thông tin Triển lãm Hà Nội (số 93 Đinh Tiên Hoàng). Ảnh: Viết Thành
Đồ án điều chỉnh quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận đang nhận được sự quan tâm của đông đảo nhân dân, trí thức, nhà khoa học và các chuyên gia quy hoạch, kiến trúc, quản lý đô thị. Các ý kiến tâm huyết, sát thực tiễn là cơ sở quan trọng để thành phố nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, giải trình và hoàn thiện đồ án.
Bảo tồn không gian và “hồn cốt” hồ Hoàn Kiếm
Đồ án quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận có quy mô gần 66ha, với ý tưởng tổng thể hình thành một không gian quảng trường lớn, kết hợp với không gian quảng trường Cách mạng Tháng Tám, Nhà hát Lớn, tạo thành một không gian “Lịch sử - Văn hóa - Nghệ thuật” tiêu biểu của Thủ đô.
Từ góc nhìn của người từng trực tiếp phụ trách lĩnh vực văn hóa Hà Nội, TS Nguyễn Viết Chức, Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng, muốn có tầm nhìn cho 100 năm tới, trước hết, phải nhìn lại chiều sâu lịch sử.
TS Nguyễn Viết Chức, Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chia sẻ. Ảnh: Văn Hoàn
Theo TS Nguyễn Viết Chức, hồ Hoàn Kiếm có vị trí đặc biệt trong tâm thức người Hà Nội và người Việt Nam. Ông gọi đây là “trái tim của trái tim”, bởi Thủ đô là trái tim của cả nước, còn hồ Hoàn Kiếm là trái tim của Thủ đô. Nơi đây hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa và tinh thần, nổi bật là thông điệp về tinh thần yêu chuộng hòa bình của dân tộc.
Theo ông, hồ Hoàn Kiếm và không gian xung quanh hồ được gìn giữ qua nhiều thế hệ bằng ý thức và tình cảm của cả lãnh đạo và nhân dân. “Có thể nói, hồ Hoàn Kiếm và không gian xung quanh hồ mãi mãi nằm trong trái tim của người Hà Nội, người Việt Nam và bạn bè, du khách khắp nơi trên thế giới”, TS Nguyễn Viết Chức nhấn mạnh.
Đề cập định hướng quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm, TS Nguyễn Viết Chức cho rằng, muốn có tầm nhìn tương lai 100 năm, cần nhìn lại quá khứ 1.000 năm để hiểu đầy đủ giá trị của khu vực này. Ông đồng tình với chủ trương hạ giải những công trình không còn phù hợp, dù đây là việc khó khăn, tốn kém và tác động đến cuộc sống của người dân. Theo ông, đây là quyết tâm lớn nhưng cần thiết vì hồ Hoàn Kiếm và tương lai của Thủ đô.
“Quan điểm của tôi là chỉ nên mở rộng, làm cho không gian ấy đẹp hơn, yên tĩnh hơn, tĩnh lặng hơn để mỗi người có thể lắng nghe được nhịp đập trái tim Hà Nội”, TS Nguyễn Viết Chức nói.
Các phương án tổ chức không gian, cảnh quan khu vực hồ Hoàn Kiếm được giới thiệu để lấy ý kiến cộng đồng. Ảnh: Viết Thành
Theo TS Nguyễn Viết Chức, mọi tác động đến khu vực hồ Hoàn Kiếm cần được cân nhắc kỹ để giữ gìn giá trị đặc biệt của không gian này.
Về việc tổ chức không gian đô thị trong tương lai, TS Nguyễn Viết Chức cho rằng năng lực kiến trúc và công nghệ hiện nay cho phép khai thác đồng thời không gian ngầm, mặt đất và trên cao. Tuy nhiên, điều quan trọng là sự can thiệp không phá vỡ cấu trúc của hồ Hoàn Kiếm. Cấu trúc ở đây không chỉ là cấu trúc vật chất, mà còn là một cấu trúc tinh thần mang thông điệp Việt Nam. Đó là hòa bình, yên bình, là sự thủy chung, chân thành, sự phát triển trong tình hữu nghị, trong tình yêu mến lẫn nhau...
Đồ án của thành phố xác định 4 mục tiêu gồm: Mở rộng không gian; kết nối, tái thiết, tái cấu trúc; cải tạo, chỉnh trang và tạo lập không gian đa dạng khu vực hồ Hoàn Kiếm. Theo các chuyên gia, đây đều là những mục tiêu cần thiết, song, vấn đề bảo tồn cần được đặt lên hàng đầu. Cùng với đó, quy hoạch cần hướng tới việc tạo lập một không gian mang ý nghĩa biểu tượng, có giá trị tinh thần đối với khu vực hồ Hoàn Kiếm.
GS.TS.KTS Doãn Minh Khôi, nguyên Viện trưởng Viện Quy hoạch và Kiến trúc đô thị, Đại học Xây dựng Hà Nội chia sẻ. Ảnh: Văn Hoàn
GS.TS.KTS Doãn Minh Khôi, nguyên Viện trưởng Viện Quy hoạch và Kiến trúc đô thị, Đại học Xây dựng Hà Nội cho biết ông hoàn toàn nhất trí với 4 mục tiêu mà đồ án đặt ra.
Tuy nhiên, theo ông, các mục tiêu hiện vẫn thiên về những hành động vật thể, như mở rộng, cải tạo, hạ giải, mà thiếu đi mục tiêu cốt lõi: Tạo lập một không gian văn hóa mang ý nghĩa biểu tượng về tinh thần.
Nếu quy hoạch, chúng ta nhất thiết phải bổ sung mục tiêu xây dựng một không gian thân thiện, đậm đà ý nghĩa văn hóa - lịch sử”, GS.TS.KTS Doãn Minh Khôi nói.
Huy động trí tuệ để hoàn thiện đồ án
Ở một góc nhìn khác, KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng, trong lần điều chỉnh này, việc tạo lập một không gian đa dạng là hướng tiếp cận phù hợp, mở ra khả năng tổ chức lại không gian hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận theo yêu cầu phát triển của Thủ đô hiện nay.
Theo ông, việc điều chỉnh quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận cũng đặt ra yêu cầu cân bằng giữa bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa, cảnh quan với tổ chức không gian đô thị phù hợp định hướng phát triển của Hà Nội.
Tiến sĩ, Kiến trúc sư Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam trả lời phỏng vấn. Ảnh: Văn Hoàng
Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Hà Nội Nguyễn Bá Nguyên, một trong các yêu cầu đối với đồ án quy hoạch phân khu là cần có nội dung về thiết kế đô thị (giải pháp quy hoạch kiến trúc) để xác định chỉ tiêu khống chế về khoảng lùi, cảnh quan đô thị dọc các trục đường chính, khu trung tâm; các khu vực không gian mở, các công trình điểm nhấn và từng ô phố cho khu vực thiết kế.
Song song với quá trình lấy ý kiến nhân dân, thành phố cũng tổ chức lấy ý kiến Hội đồng kiến trúc thành phố với thành viên là chuyên gia, nhà khoa học thuộc các Hội nghề nghiệp (Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Hội Kiến trúc sư Hà Nội, Hội quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, Hội quy hoạch phát triển đô thị Hà Nội); Viện nghiên cứu, trường đào tạo (Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Trường Đại học xây dựng Hà Nội) và các chuyên gia độc lập để có được những ý kiến góp ý chuyên sâu cho đồ án quy hoạch. Các ý kiến đóng góp cũng sẽ được tổng hợp đầy đủ và báo cáo cấp thẩm quyền theo quy định.
Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Bá Nguyên trao đổi với báo chí. Ảnh: Đình Hiệp
Đây cũng là giai đoạn để cơ quan lập quy hoạch tiếp nhận thêm các góc nhìn, đánh giá và đề xuất từ thực tiễn, qua đó, có cơ sở hoàn thiện đồ án trước khi trình cấp có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt”, ông Nguyễn Bá Nguyên nhấn mạnh.
Sau khi kết thúc thời gian lấy ý kiến, cơ quan tổ chức lập quy hoạch sẽ tổng hợp đầy đủ các ý kiến; nghiên cứu, tiếp thu những nội dung phù hợp và giải trình đối với những nội dung chưa thể tiếp thu theo quy định, trên cơ sở đó, hoàn chỉnh hồ sơ đồ án quy hoạch để thực hiện các bước thẩm định, phê duyệt.
Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt mới là cơ sở để triển khai các bước Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500. Ở bước quy hoạch chi tiết, các yêu cầu về tổ chức không gian, kiến trúc cảnh quan, chỉ tiêu cụ thể và giải pháp đối với từng khu vực, từng công trình sẽ tiếp tục được nghiên cứu, cụ thể hóa theo quy định của pháp luật.
Vì vậy, Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho rằng, không nên đồng nhất những hình ảnh công trình trong hồ sơ lấy ý kiến với phương án kiến trúc đã được quyết định. Đây là công cụ để thể hiện trực quan hơn định hướng quy hoạch, giúp người dân và các chuyên gia có cơ sở cụ thể để góp ý. Phương án cuối cùng vẫn phải trải qua đầy đủ các bước nghiên cứu lập, thẩm định và phê duyệt theo quy định.
Đề xuất điều chỉnh cục bộ khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận nhằm cụ thể hóa định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được UBND thành phố phê duyệt. Việc lấy ý kiến nhân dân và giới chuyên gia được thực hiện đồng thời bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến, trong thời gian từ ngày 7 đến ngày 26-9.
