Tạo nền tảng để người dân chuyển sang giao thông xanh

Định hình hướng đi cho phát triển giao thông xanh

Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh, trong khi lượng phương tiện giao thông cá nhân không ngừng gia tăng, đang tạo thêm áp lực lên chất lượng sống của người dân Thủ đô.

Ô nhiễm không khí và ùn tắc giao thông, đặc biệt tại khu vực lõi nội đô, ngày càng đặt ra yêu cầu cấp thiết về một cách tiếp cận mới trong tổ chức giao thông và kiểm soát phát thải.

Trong bối cảnh đó, việc triển khai Vùng phát thải thấp được kỳ vọng tạo ra chuyển biến quan trọng, từng bước hình thành một không gian đô thị xanh, sạch và bền vững hơn cho Hà Nội.

Dù chủ trương có đúng đắn đến đâu, hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào khả năng tạo được sự đồng thuận trong xã hội và sự ủng hộ của giới chuyên môn.

Thực tế tại Hà Nội cho thấy, những điều kiện để thúc đẩy giao thông xanh đang từng bước được hình thành. Hệ thống vận tải hành khách công cộng ngày càng được mở rộng và đa dạng, từ mạng lưới xe buýt phủ rộng đến các tuyến đường sắt đô thị, cùng dịch vụ xe đạp công cộng đang góp phần tạo thêm lựa chọn di chuyển thân thiện với môi trường cho người dân.

Theo các chuyên gia, Hà Nội đang từng bước hoàn thiện nền tảng giao thông công cộng khi đầu tư mở rộng hạ tầng, nâng cao chất lượng mạng lưới xe buýt và đưa xe đạp công cộng vào khai thác. Những bước chuẩn bị này tạo thêm điều kiện để người dân chuyển sang các phương thức di chuyển ít phát thải hơn.

Là người trực tiếp cảm nhận những thay đổi trong đời sống đô thị, chị Nguyễn Thị Ngọc Dung (trú tại phường Hoàn Kiếm) bày tỏ sự đồng tình với chủ trương của thành phố trong việc hướng tới môi trường sống xanh, sạch và văn minh hơn.

Theo chị Dung, để chính sách phát huy hiệu quả và thuận tiện hơn trong thực tế, Hà Nội cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng giao thông xanh. “Tôi mong muốn thành phố tiếp tục đầu tư, bố trí thêm các trạm trung chuyển để người dân di chuyển dễ dàng hơn, cũng như gia tăng các điểm sạc xe điện nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của cư dân trên địa bàn”, chị Dung chia sẻ.

Từ góc nhìn của chuyên gia đến những kỳ vọng cụ thể của người dân, có thể thấy việc triển khai Vùng phát thải thấp đang đặt ra cùng lúc hai yêu cầu: kiểm soát ô nhiễm và bảo đảm điều kiện đi lại thuận tiện cho cộng đồng.

Khi hạ tầng giao thông công cộng, phương tiện xanh và các dịch vụ hỗ trợ tiếp tục được hoàn thiện, chính sách này sẽ có thêm cơ sở để tạo chuyển biến thực chất, hướng tới một không gian đô thị trong lành và bền vững hơn.

Kết nối hạ tầng, mở lối giao thông xanh

Để chủ trương khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng vận tải hành khách công cộng có thể đi vào thực tế, thay vì dừng ở những lời kêu gọi, Hà Nội đang từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân thay đổi thói quen đi lại.

Hệ thống giao thông công cộng được nâng cao để người dân có thể thay đổi thói quen đi lại

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, phạm vi thí điểm được lựa chọn có một vùng lõi đủ điển hình. Lựa chọn này tạo điều kiện thuận lợi để các cơ quan chuyên môn đánh giá chính xác, toàn diện tác động của chính sách, làm cơ sở thực tiễn vững chắc để nghiên cứu và nhân rộng mô hình ra các khu vực khác trong thời gian tới.

Theo đó, Sở Xây dựng đã chủ động phối hợp với chính quyền các phường rà soát, bố trí 220 bãi, điểm trông giữ phương tiện nằm ngay trong và lân cận khu vực Vành đai 1. Thành phố cũng đã hoạch định và bố trí 10 bãi đỗ xe trung chuyển lớn đặt tại các cửa ngõ quan trọng như Yên Phụ, Trần Khát Chân, Cầu Giấy, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải và khu vực Công viên Thủ Lệ.

Cùng với bãi đỗ xe, bài toán kết nối "chặng đầu - chặng cuối"cũng được tính toán rất chi tiết. Tại các địa bàn có mật độ giao thông và di sản cao như phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, 44 trạm xe đạp công cộng với 456 đầu xe đã được đưa vào vận hành. Sự xuất hiện của những chiếc xe đạp màu xanh không chỉ tăng cường khả năng kết nối linh hoạt giữa các điểm dừng xe buýt, bãi đỗ xe với các ngõ ngách, cơ quan, công sở mà còn tạo nên một nét văn hóa di chuyển mới vô cùng nhã nhặn, văn minh giữa lòng Thủ đô.

Bên cạnh giao thông công cộng truyền thống, xu hướng chuyển đổi sang phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch cũng nhận được sự đòn bẩy mạnh mẽ từ hạ tầng. Thành phố đã chấp thuận chủ trương triển khai 89 vị trí trạm sạc tích hợp tủ đổi pin tại các điểm công cộng.

Tính đến nay, toàn địa bàn Hà Nội đã có hơn 2.300 vị trí trạm sạc với trên 10.200 cổng sạc và khoảng 1.650 tủ đổi pin. Đánh giá từ ngành chức năng cho thấy, mạng lưới hạ tầng năng lượng này về cơ bản đã đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng hiện tại và sẽ tiếp tục được đầu tư, mở rộng bổ sung linh hoạt dựa trên diễn biến thực tế của tiến trình chuyển đổi phương tiện từ phía người dân.

Một điểm sáng rất rõ trong tư duy quản lý của thành phố Hà Nội khi thực hiện thí điểm Vùng phát thải thấp chính là sự chủ động, linh hoạt và không rập khuôn, máy móc.

Trong suốt quá trình thí điểm, các ngành chức năng sẽ cử lực lượng theo dõi sát sao nhu cầu đi lại thực tế của người dân. Khi các điều kiện phục vụ của hệ thống vận tải công cộng từng bước được cải thiện và nâng cao chất lượng, thói quen đi lại của người dân sẽ dần chuyển dịch, kéo theo sự thay đổi về quy mô và lưu lượng hành khách trên từng trục đường, từng khu vực.

Trên cơ sở dữ liệu giám sát thực tế đó, cơ quan quản lý sẽ tiến hành phân tích, đánh giá nhu cầu theo từng tuyến, từng điểm dừng và từng khung giờ cao điểm hay thấp điểm để kịp thời điều chỉnh tần suất chuyến, linh hoạt thay đổi sức chứa của xe buýt sao cho tối ưu và phù hợp nhất.

HĐND thành phố đã ban hành các nghị quyết về hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch, khuyến khích sử dụng giao thông công cộng và phát triển vận tải, hạn chế phương tiện cá nhân vào khu vực trung tâm. Đây là cơ sở quan trọng để từng bước kiểm soát phương tiện phát thải cao trong Vùng phát thải thấp.

Trong thời gian tới, Hà Nội sẽ tiếp tục hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ, phát triển hạ tầng phục vụ phương tiện xanh, tăng cường quan trắc chất lượng không khí, hoàn thiện hệ thống quản lý thông minh và tiếp tục công khai thông tin về phạm vi, lộ trình, chính sách hỗ trợ để người dân, doanh nghiệp chủ động thực hiện.

Thành phố khẳng định việc xây dựng Vùng phát thải thấp được triển khai từng bước, có lộ trình, có đánh giá tác động và lấy hỗ trợ, tạo điều kiện cho người dân chuyển đổi làm nguyên tắc xuyên suốt, hướng tới mục tiêu cải thiện chất lượng môi trường không khí, phát triển giao thông công cộng hiện đại và xây dựng Thủ đô xanh, văn minh, bền vững.