Tạo nền tảng để văn hóa xây dựng thương hiệu cho du lịch Thủ đô

Ảnh minh họa: Bộ VHTTDL

Mới đây, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà đã chủ trì cuộc họp với các hiệp hội, doanh nghiệp và đơn vị liên quan để trao đổi giải pháp, huy động nguồn lực xây dựng kế hoạch triển khai Nghị quyết 26. Cuộc họp diễn ra khi du lịch Thủ đô duy trì nhịp tăng trưởng tích cực. Trong 8 tháng năm 2026, Hà Nội đón 24,56 triệu lượt khách, tăng 12,1% so với cùng kỳ.

Trong đó, khách quốc tế đạt 6,01 triệu lượt, tăng 23,4%; khách nội địa đạt 18,54 triệu lượt, tăng 8,9%. Tổng thu đạt 99.550 tỷ đồng, tăng 15,4%. Nhiều thị trường tăng cao, trong đó Trung Quốc tăng 35,6%, Ấn Độ tăng 28,9%, Hoa Kỳ tăng 21,1% và Philippines tăng 44,9%.. Hà Nội hiện đứng thứ hai cả nước về tổng lượng khách và khách quốc tế, sau TP.HCM.

Những con số ấy xác nhận sức hút của Hà Nội, song cũng chỉ rõ bài toán phía sau tăng trưởng. Quy mô khách quốc tế của Thủ đô mới bằng 26% Bangkok, 43% Singapore và 46% Kuala Lumpur. Bình quân mỗi khách quốc tế chi tiêu 120 USD một ngày, khách nội địa có lưu trú chi 84 USD. Mục tiêu của du lịch Thủ đô do đó là khiến du khách lưu trú lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và muốn quay trở lại.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà đã chủ trì cuộc họp với các hiệp hội, doanh nghiệp và đơn vị du lịch. Ảnh: Thành ủy Hà Nội

Các chuyên gia và doanh nghiệp cho rằng Hà Nội sở hữu bề dày nghìn năm văn hiến, hệ thống di sản, làng nghề, ẩm thực, nghệ thuật, không gian sáng tạo cùng vùng ngoại thành giàu cảnh quan. Đây là nguồn vốn để phát triển du lịch văn hóa, sáng tạo, cộng đồng, sinh thái và nông nghiệp.

Đại diện các hiệp hội và doanh nghiệp đề xuất làm mới sản phẩm, tăng liên kết vùng, cải thiện kết nối vận tải, khai thác sâu hơn giá trị văn hóa, di sản, làng nghề, ẩm thực và không gian trải nghiệm. Các ý kiến cùng hướng tới việc đưa doanh nghiệp tham gia ngay từ quá trình hình thành sản phẩm.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh định hướng kiến tạo giá trị mới cho ngành du lịch, từ tăng trưởng theo số lượng sang chất lượng, sẽ được cụ thể hóa bằng việc cơ cấu lại sản phẩm theo ba nhóm: sản phẩm chủ lực, sản phẩm tiềm năng cần đầu tư và chuỗi sản phẩm liên kết ngành, liên kết vùng. Du lịch văn hóa, di sản gắn với công nghiệp văn hóa, MICE, du lịch đêm, ẩm thực, nghệ thuật, mua sắm và trải nghiệm đô thị sáng tạo sẽ được ưu tiên định vị.

Trong ngắn hạn, Hà Nội dự kiến phát triển chương trình Workation và MICE, liên kết lữ hành, khách sạn, hàng không để thu hút khách bay giờ đêm, đồng thời phát triển du lịch y tế. Tuyến nối Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam với Sơn Tây, Ba Vì sẽ tiếp tục được hoàn thiện. Hà Nội, TP.HCM và Vietnam Airlines cũng hướng tới các gói kết hợp hàng không, lưu trú và điểm tham quan.

Du lịch văn hóa, di sản gắn với công nghiệp văn hóa sẽ được ưu tiên định vị. Ảnh: Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam

Thực tế, dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang đặt ra yêu cầu mở rộng hành lang pháp lý, thúc đẩy hoạt động văn hóa từ bảo tồn, giới thiệu đến tạo lập sản phẩm, thị trường và giá trị kinh tế. Tinh thần này cũng được thể hiện trong Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, với yêu cầu kiến tạo thị trường, định vị sản phẩm văn hóa, xây dựng những thương hiệu có sức cạnh tranh.

Từ thực tiễn Hà Nội, nhiều festival đang từng bước trở thành những thương hiệu văn hóa của thành phố. Từ Festival Thăng Long - Hà Nội, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, Lễ hội Văn hóa ẩm thực Hà Nội, Lễ hội Du lịch Hà Nội và sắp tới là Hanoi Jazztival 2026 lần đầu được tổ chức, bản đồ sự kiện văn hóa của Thủ đô đang ngày càng dày hơn, phong phú hơn.

Mỗi festival khai thác một lớp tài nguyên riêng: Di sản, không gian đô thị, âm nhạc, thiết kế, làng nghề... Phía sau sân khấu là chuỗi hoạt động từ sáng tạo, truyền thông đến du lịch, ẩm thực, công nghệ, quà tặng... Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Lê Thị Ánh Mai cho biết: “Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ nhất năm 2025 đã bước đầu tạo dựng một không gian văn hóa, nghệ thuật có quy mô, thu hút gần 200.000 lượt khách tham gia trải nghiệm và gần 1 triệu lượt tiếp cận trên mạng xã hội”.

Năm 2026, tinh thần ấy được nối dài bằng chủ đề “Dòng chảy di sản - Heritage Flow”. Cùng với đó, Festival Thu Hà Nội 2026, diễn ra từ ngày 25 – 27/9 tới đây, cũng được xây dựng theo hướng mở rộng những trải nghiệm, với các không gian về di sản, du lịch, làng nghề, ẩm thực, nghệ thuật và giao lưu quốc tế. 

Festival Thăng Long – Hà Nội 2026 phát huy giá trị di sản qua không gian nghệ thuật "Thanh âm Gốm". Ảnh: BTC

Một trong những chương trình nổi bật là “Chạm thu Hà Nội 2026”, với thông điệp “Một mùa thu - Năm giác quan - Vạn cảm xúc”. Những sản vật như cốm làng Vòng, sấu chín, hồng chín được đưa vào trải nghiệm ẩm thực. Cùng với đó là chương trình Vietnam Airlines Classic - Hanoi Concert diễn ra ngày 2 – 3/10 tại Nhà hát Hồ Gươm; Giải Bơi chải thuyền rồng và ván SUP Hà Nội mở rộng diễn ra trên Hồ Tây ngày 3 - 4/10; giải chạy cộng đồng Run for Love diễn ra ngày 25/10…

Tại lễ công bố chương trình, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Tuấn Long cho biết “Chạm thu Hà Nội 2026” hướng tới kích cầu du lịch Thủ đô, kéo dài thời gian lưu trú và tạo thêm lý do để du khách quay trở lại Hà Nội.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Hiếu, Tổng Giám đốc Vitamin Tours & Event, cho biết việc tổ chức sản phẩm theo từng chủ đề giúp du khách dễ lựa chọn hành trình phù hợp với thời gian và sở thích. Thay vì một chương trình tham quan cố định, các tour mùa thu của doanh nghiệp được xây dựng theo những trải nghiệm cụ thể, kết hợp điểm đến, ẩm thực và hoạt động trong cùng một hành trình.

Thành phố đặt mục tiêu năm 2026 đón ít nhất 9,04 triệu lượt khách quốc tế, 27,27 triệu lượt khách nội địa, đạt khoảng 160.000 tỷ đồng tổng thu và công suất phòng khách sạn khoảng 71%. Đến năm 2030, Hà Nội hướng tới 47,5 đến 50,8 triệu lượt khách, tổng thu khoảng 225 đến 250.000 tỷ đồng, đóng góp tổng hợp của du lịch đạt 7,5 đến 8% GRDP.

Sự kiện "Chạm nghề phố cổ 2026" đã biến những ngôi đình, ngôi đền vốn tĩnh lặng thành những không gian trải nghiệm sống động. Ảnh: VTV8

Khi hành lang pháp lý giúp kết nối sáng tạo với đào tạo, đầu tư, sản xuất, bản quyền, thị trường và tiêu dùng... thì làng nghề có thêm đơn hàng; nghệ sĩ có thêm việc làm; doanh nghiệp có động lực quay trở lại đầu tư… Đó cũng là điểm giao giữa yêu cầu thực tiễn và tinh thần của Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Qua đó tạo nền tảng để xây dựng thương hiệu du lịch văn hóa của Thủ đô, phù hợp với định hướng xây dựng Hà Nội là Thành phố Sáng tạo của UNESCO.