Tạo sinh kế bền vững với mô hình trồng tre ngọt, lục trúc

Những ngày này, cán bộ, chuyên gia, sinh viên Trường ĐH Đông Á TP Đà Nẵng, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP Đà Nẵng phối hợp UBND xã Tam Mỹ, Hội nông dân xã Tam Mỹ chuyển giao kỹ thuật trồng tre ngọt và lục trúc cho Hội Nông dân xã, HTX Nông lâm nghiệp Tạo Phước và gần 20 hộ nông dân.

TS Phan Thu Thảo, Trưởng Khoa Thực phẩm Trường ĐH Đông Á, chủ nhiệm dự án, cho biết xã Tam Mỹ có điều kiện địa hình, thổ nhưỡng phù hợp với các giống cây tre, trúc; thêm vào đó, cả hai giống cây tre ngọt và lục trúc được đưa vào thử nghiệm đều mang giá trị kinh tế và dinh dưỡng nổi bật.

Chuyển giao kỹ thuật trồng trọt cho người nông dân xã Tam Mỹ. Ảnh: Nguyễn Tú.

Măng tre ngọt sở hữu ưu điểm giòn, thịt trắng, không đắng, ít xơ, có thể ăn trực tiếp và ít yêu cầu các bước xử lý loại bỏ vị đắng hăng, trong khi đó, lục trúc với với vị thơm ngon đặc trưng là mặt hàng nông sản cao cấp với tiềm năng xuất khẩu lớn.

Đồng thời, với khả năng thu hoạch liên tục trong nhiều năm mà không mất chi phí trồng lại hàng vụ, mô hình giúp tối ưu hóa chi phí sản xuất, khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai và tạo đòn bẩy phát triển kinh tế bền vững cho xã Tam Mỹ.

Đội ngũ tình nguyện viên nhà trường đã chia sẻ kiến thức, hướng dẫn kỹ thuật canh tác, bảo đảm điều kiện sinh trưởng phù hợp với thổ nhưỡng và khí hậu tại Tam Mỹ, nâng cao hiệu quả chăm sóc.

Cụ thể đối với kỹ thuật trồng tre ngọt (Dendrocalamus brandisii) được tiếp cận từ khâu lựa chọn đất và địa hình, kỹ thuật trồng lục trúc (Bambusa odhami) tập trung vào điều kiện lập vườn, cách đặt cây giống và quy trình khai thác măng.

Người nông dân được giải đáp những vấn đề có thể gặp phải trong quá trình tiếp nhận, khảo sát, nguồn nước tưới, phương pháp phòng ngừa sâu bệnh, đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng và duy trì mô hình, tạo sinh kế bền vững cho bà con nông dân.

Hướng dẫn triển khai dự án “Xây dựng mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trồng tre ngọt và lục trúc lấy măng tại xã Tam Mỹ. Ảnh: Nguyễn Tú.

Dự kiến từ nay đến tháng 12/2026 trồng 400 bầu cây giống, gồm 280 bầu tre ngọt và 120 bầu lục trúc để xây dựng mô hình trồng đạt diện tích tối thiểu 8.000 m².

Ông Trần Hồng Dương, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Mỹ cho biết địa phương đặt kỳ vọng rất lớn vào mô hình này với mục tiêu thay thế dần các loại cây trồng kém hiệu quả.

Xã Tam Mỹ dư địa rất lớn, qua khảo sát thực tế, giống cây tre ngọt và lục trúc đóng vai trò là giải pháp chuyển đổi cây trồng lý tưởng cho các diện tích đất gò đồi nghèo dinh dưỡng, đất trồng ven sông, suối hoặc keo hay bị gãy đổ do mưa bão.

Sự xuất hiện của dòng cây lấy măng cao cấp này giúp giảm thiểu rủi ro độc canh, tận dụng tối đa quỹ đất bỏ hoang; bên cạnh đó là khả năng tạo công ăn việc làm ổn định với thu nhập tốt cho lao động địa phương cũng như mở ra nhiều cơ hội phát triển các sản phẩm làng nghề từ tre, cung cấp nguyên liệu làm viên nén, các sản phẩm OCOP…

“Địa phương sẽ thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ theo mô hình “4 nhà”: Nhà nước - Nhà trường/Nhà khoa học – HTX - Nhà nông với các vai trò cụ thể để đưa các kết quả nghiên cứu ứng dụng trực tiếp vào sản xuất, giúp nông dân được tiếp cận tiến bộ khoa học kỹ thuật, kỹ thuật canh tác mới, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nâng cao giá trị sản phẩm, có đầu ra ổn định và phát triển sinh kế bền vững”, ông Trần Hồng Dương cho biết.

Bà con nông dân kỳ vọng mô hình trồng 2 loại tre này sẽ tạo ra nhiều sinh kế và sự đổi mới cho vùng đất. Ảnh: Nguyễn Tú.

Ông Huỳnh Nhật Vinh, nông dân thôn Phú Tứ, xã Tam Mỹ cho biết: “Trước khi tham gia mô hình, gia đình cũng đã từng trồng tre lấy măng nhưng số lượng rất nhỏ để phục vụ cho bữa ăn gia đình, chưa triển khai quy mô lớn.

Qua tập huấn, được tiếp thu rất nhiều kỹ thuật, bà con có thêm động lực để thực hiện tốt và chuyên nghiệp hơn mô hình này tại địa phương. Trong đó, tôi tâm đắc nhất là kỹ thuật tỉa thưa để phục vụ cho năng suất cây tre”.

Nhiều bà con nông dân cũng kỳ vọng với mô hình trồng 2 loại tre này sẽ tạo ra nhiều sinh kế và sự đổi mới cho vùng đất xã Tam Mỹ, tiền đề cây tre tại Tam Mỹ phát triển xa hơn, tạo ra nhiều giá trị hơn; tiếp đó là không những thu hoạch tre thô mà còn có thể chế biến sâu: măng chua, măng sấy... để nâng cao giá trị măng xã Tam Mỹ.