Tạo thế và lực phát triển trong kỷ nguyên mới

Tỉnh Đồng Nai với không gian phát triển rộng lớn hơn, dư địa lớn hơn, tiềm năng mạnh mẽ hơn đang hội tụ đủ thế và lực để trở thành một đô thị mới, cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Vận hội mới trong kỷ nguyên mới của đất nước

Tỉnh Đồng Nai được thành lập trên cơ sở sáp nhập tỉnh Đồng Nai cũ và tỉnh Bình Phước cũ. Là địa phương có quy mô diện tích đứng thứ 9, quy mô dân số nằm trong nhóm 5 tỉnh, thành đông dân nhất cả nước và quy mô nền kinh tế đứng thứ 4 cả nước, Đồng Nai đang hội tụ những tiềm năng to lớn để vươn mình phát triển.

Đồng Nai phát triển hệ thống đô thị ven sông để khai thác tiềm năng phát triển khu vực hành lang sông Đồng Nai. Ảnh: Phạm Tùng

Đầu năm 2021, Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành - dự án hạ tầng giao thông đặc biệt quan trọng của đất nước được chính thức khởi công xây dựng trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Út đánh giá: Với quy mô và tầm vóc của Sân bay Long Thành, đây sẽ là động lực to lớn để tỉnh Đồng Nai tăng tốc phát triển. Bởi, đây không chỉ là một dự án hạ tầng giao thông mà còn là hạt nhân để thúc đẩy các lĩnh vực kinh tế khác như: công nghiệp, thương mại, dịch vụ, logistics, đô thị, du lịch cùng phát triển.

Cùng với Sân bay Long Thành, tỉnh Đồng Nai cũng “sở hữu” lợi thế lớn khi gần như toàn bộ chiều dài phía Tây tiếp giáp với siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là lợi thế đặc biệt, mở ra cơ hội lớn trong việc kết nối giao thông, giao thương, công nghiệp và dịch vụ, đồng thời lan tỏa mạnh mẽ các dòng vốn đầu tư, nguồn nhân lực và công nghệ từ trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước.

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Kim Long cho biết: Năm 2026, tỉnh Đồng Nai tiếp tục đẩy mạnh và hoàn thiện 3 trụ cột cốt lõi để làm cơ sở bứt phá, phát triển gồm: quy hoạch và phát triển hạ tầng đồng bộ, lấy Sân bay Long Thành làm điểm nhấn chiến lược; bảo đảm an sinh xã hội, trong đó phát triển nhà ở xã hội là trọng tâm gắn chặt với phát triển công nghiệp và đô thị, ổn định nguồn nhân lực cho phát triển lâu dài; cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh với quyết tâm phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng 2 con số là nền tảng xuyên suốt cho giai đoạn phát triển mới để sớm khẳng định Đồng Nai là một cực tăng trưởng quan trọng của vùng và cả nước.

Kỳ vọng Ðồng Nai trở thành cực tăng trưởng quan trọng của cả nước

Ngày 24-3, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Kim Long ký Văn bản số 4534/UBND-KGVX yêu cầu các sở, ngành và địa phương tổ chức lấy ý kiến người dân đối với Đề án Thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình xây dựng Đồng Nai trở thành đô thị trực thuộc Trung ương.

Theo đó, UBND các xã, phường phải tổ chức lấy ý kiến rộng rãi, đảm bảo công khai, minh bạch. Kết quả lấy ý kiến phải được tổng hợp, báo cáo về UBND tỉnh (qua Sở Nội vụ) trước 17h ngày 26-3. Trường hợp tỷ lệ đồng thuận đạt trên 50% tổng số người dân trên địa bàn, địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, trình HĐND cùng cấp xem xét, ban hành nghị quyết theo quy định. Cùng với đó, tỉnh Đồng Nai cũng thực hiện việc lấy ý kiến đối với đề án thành lập 10 phường gồm: Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Dầu Giây, Xuân Lộc, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai, Lộc Ninh.

Ông Lê Tấn Thảo, người dân phường Trấn Biên, tỉnh Đồng Nai chia sẻ: Với vị trí chiến lược, cùng hàng loạt dự án hạ tầng giao thông quan trọng đang được triển khai thực hiện, việc Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sẽ là cơ sở quan trọng để tỉnh phát huy hết tiềm năng, lợi thế, tăng tốc phát triển trong giai đoạn tới.

Trước đó, ngày 23-3-2026, Văn phòng Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Văn bản số 1184-CV/VPTW về ý kiến của Bộ Chính trị đối với Đề án Xây dựng và phát triển Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065, trong đó, giao Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ chủ trì, phối hợp với Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội chỉ đạo các cơ quan khẩn trương rà soát hồ sơ đề xuất của tỉnh Đồng Nai, sớm trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng cho chủ trương để trình Quốc hội ban hành Nghị quyết về thành lập thành phố Đồng Nai ngay trong năm 2026 theo quy định để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, tạo động lực liên kết phát triển với các trung tâm kinh tế lớn của quốc gia. Có kế hoạch rà soát, đánh giá tổng thể các địa phương sau một năm sáp nhập; trường hợp có đủ điều kiện theo quy định thì báo cáo cấp có thẩm quyền nâng cấp lên chính quyền đô thị (thành phố/phường).

Ðồng Nai hội tụ các tiêu chí của thành phố trực thuộc Trung ương

Sau sáp nhập, căn cứ các tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương được quy định tại Điều 4 Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15, ngày 24-12-2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính, qua rà soát, đối chiếu với các tiêu chí theo quy định, tỉnh Đồng Nai cơ bản đáp ứng đầy đủ 7/7 tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương. Theo đó, tỉnh Đồng Nai có quy mô phát triển lớn, khả năng tự cân đối ngân sách, cơ cấu kinh tế hiện đại, vị trí chiến lược, vai trò trung tâm liên kết vùng, hệ thống hạ tầng động lực đang được hình thành rõ nét và dư địa phát triển đô thị rất lớn trong giai đoạn tới.

Các nội dung còn tiếp tục hoàn thiện trong tiêu chuẩn đô thị loại I chủ yếu là 3 tiêu chuẩn thành phần mang tính kỹ thuật và phản ánh mức độ hoàn thiện của giai đoạn phát triển chuyển tiếp, gồm: khả năng tổ chức bình quân 2 sự kiện quốc tế cấp khu vực trở lên trong 3 năm gần nhất; tỷ lệ số phường đạt trình độ phát triển đô thị loại II; và tiêu chí phát triển đô thị bền vững theo hướng đô thị thông minh, nâng cao năng lực chống chịu, thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây không phải là các tiêu chuẩn nền tảng về dân số, diện tích, vị trí, chức năng, cơ cấu kinh tế, khả năng tự cân đối ngân sách hay vai trò liên kết vùng; do đó, không làm thay đổi bản chất Đồng Nai đã hội đủ các điều kiện cốt lõi của một đô thị trực thuộc Trung ương.

Đặc biệt, khoản 6, Điều 12 Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 quy định trường hợp để đáp ứng yêu cầu đặc biệt về quản lý lãnh thổ, bảo vệ chủ quyền quốc gia hoặc phát triển kinh tế - xã hội, tạo động lực liên kết phát triển với các trung tâm kinh tế lớn của quốc gia theo định hướng của cấp có thẩm quyền thì đơn vị hành chính có thể được thành lập mà không áp dụng các tiêu chuẩn quy định tại Chương I của nghị quyết. Với đặc điểm Đồng Nai có đường biên giới trên đất liền, là địa bàn trọng yếu về quốc phòng - an ninh, đồng thời là đầu mối liên kết của hành lang phát triển phía Nam gắn với Sân bay Long Thành và các trục giao thông chiến lược, việc xem xét thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Mặt khác, khi được Ban Chấp hành Trung ương chấp thuận thành lập thành phố Đồng Nai, Đồng Nai sẽ có cơ sở chính trị, pháp lý mạnh mẽ để tập trung nguồn lực, đẩy nhanh điều chỉnh quy hoạch, nâng cấp đô thị, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, hạ tầng xã hội và tổ chức lại hệ thống đơn vị hành chính đô thị theo một lộ trình chặt chẽ, khả thi, có mốc thời gian, có sản phẩm, có cơ chế giám sát rõ ràng.

Phạm Tùng