Tạo thuận lợi cho học sinh và phụ huynh trong tuyển sinh đầu cấp

Học sinh Trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành, Thành phố Hồ Chí Minh) trong giờ học môn Toán.

Ưu tiên học gần nơi cư trú

Quy mô học sinh lớn sau hợp nhất, năm học 2026-2027, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục triển khai công tác tuyển sinh các lớp đầu cấp (các lớp 1, lớp 6) theo hình thức trực tuyến và phân bổ chỗ học dựa vào nơi cư trú thực tế của học sinh.

Căn cứ dữ liệu học sinh của ngành giáo dục thành phố đã được xác thực và cập nhật theo thực tế, UBND cấp xã quyết định việc phân tuyến tuyển sinh tại địa phương theo kế hoạch chung của Thành phố. Việc phân bổ chỗ học được thực hiện linh hoạt, có sự điều tiết giữa các địa phương, không phụ thuộc vào ranh giới hành chính. Hệ thống bản đồ số (GIS) được ứng dụng để xác định chính xác quãng đường từ nơi cư trú đến trường học, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho học sinh được học gần nhà.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, công tác rà soát dữ liệu tuyển sinh vừa qua có sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng của các địa phương và ngành chức năng. Hiện phần lớn học sinh đã có thông tin được xác định rõ ràng. Đối với một số trường hợp chuyển ở địa phương khác đến hoặc học sinh không học mầm non tại thành phố, các địa phương đang tiếp tục rà soát, cập nhật thông tin lên hệ thống.

Thành phố phân thành 2 nhóm đối tượng tuyển sinh đầu cấp để có phương án xét tuyển phù hợp. Nhóm 1 là những học sinh có nơi ở hiện tại và hoàn thành bậc học trước đó tại địa bàn. Nhóm 2 là các trường hợp không thuộc nhóm 1, gồm học sinh đã học mầm non hoặc tiểu học tại địa bàn hoặc vùng giáp ranh; học sinh có anh, chị ruột đang học tại trường trên địa bàn, hoặc có cha hoặc mẹ làm việc trên địa bàn; học sinh cư trú tại các khu vực giáp ranh; học sinh chuyển từ tỉnh thành khác đến sau thời điểm đăng ký.

Là phụ huynh có con chuẩn bị vào lớp 1, anh Nguyễn Văn Đức (phường Long Trường) cho biết gia đình có hai con, trong đó bé lớn đang học lớp Lá và bé nhỏ học lớp Mầm tại một trường ở phường Phước Long. Gia đình hiện cư trú tại phường Long Trường, giáp với phường Phước Long. Nếu tuyển sinh hoàn toàn theo nơi cư trú, bé lớn có thể được phân vào trường nằm trên hướng đi ngược với tuyến đường ba mẹ đi làm, bất tiện trong việc đưa đón em nhỏ tiếp tục học mầm non. Nếu có cơ chế điều tiết linh hoạt trong việc sắp xếp chỗ học đối với các trường hợp ở các khu vực giáp ranh, cho phép học sinh được vào trường phù hợp với điều kiện gia đình, việc đưa đón con sẽ thuận tiện hơn. Đây cũng là mong muốn chung của nhiều gia đình đang sinh sống tại các khu vực giáp ranh trên địa bàn thành phố.

Theo kế hoạch, từ ngày 27/5 - 7/6, phụ huynh thực hiện đăng ký đối tượng tuyển sinh và khu vực tuyển sinh trên hệ thống tuyển sinh chung của thành phố. Ngày 15/6, các địa phương công bố kết quả tuyển sinh các chương trình đặc thù; đến ngày 10/7 sẽ công bố kết quả tuyển sinh đồng loạt, không phân biệt đối tượng 1 hay 2, nhằm tránh tâm lý lo lắng, áp lực với phụ huynh thuộc đối tượng 2.

Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh lưu ý phụ huynh chỉ thực hiện đăng ký trên cổng tuyển sinh chính thức của Sở (tuyensinhdaucap.hcm.edu.vn), không đăng ký trên bất kỳ trang web nào khác để tránh rủi ro về dữ liệu và các hình thức lừa đảo trực tuyến.

Ông Nguyễn Văn Phong, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, sau hợp nhất, quy mô ngành giáo dục thành phố rất lớn, với khoảng 2,6 triệu học sinh từ mầm non đến phổ thông. Đây là áp lực lớn đối với công tác tuyển sinh đầu cấp, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Hơn nữa, công tác tuyển sinh đầu cấp có tác động trực tiếp tới rất nhiều gia đình, vì thế cần tập trung thực hiện tốt, đúng quy định, bảo đảm công bằng, minh bạch.

Việc triển khai các giai đoạn, quy trình tuyển sinh cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở và UBND phường, xã, đặc khu. Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, không còn Phòng Giáo dục và Đào tạo như các năm trước, nhiệm vụ tuyển sinh đầu cấp được giao về các phường, xã, đặc khu. Sở sẽ tổ chức tập huấn kỹ lưỡng để các địa phương, đơn vị thực hiện đúng quy trình, bảo đảm tiến độ chung.

Bên cạnh đó, các xã, phường lân cận cần chia sẻ, điều phối, tạo điều kiện để học sinh được học ở trường gần nhà nhất, qua đó tạo thuận lợi và sự an tâm cho phụ huynh. Đặc biệt, những địa phương chưa có trường trung học cơ sở công lập, cần phối hợp tốt để bảo đảm chỗ học cho tất cả học sinh.

Khảo sát vào lớp 6 các trường đặc thù

Thực tế công tác tuyển sinh đầu cấp tại Thành phố Hồ Chí Minh những năm gần đây cho thấy, tỷ lệ cạnh tranh vào các trường theo mô hình tiên tiếp hội nhập khu vực và quốc tế khá cao khi nhu cầu của phụ huynh về môi trường học tập chất lượng cao ngày càng lớn.

Bên cạnh phương án tuyển sinh theo nơi cư trú đối với đa số học sinh, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục cho phép các trường triển khai chương trình đặc thù tổ chức khảo sát đánh giá năng lực để kết hợp xét tuyển vào lớp 6.

Đây là hình thức tuyển sinh đã được triển khai hiệu quả nhiều năm qua tại một số trường Trung học cơ sở trên địa bàn thành phố, như: Trường Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Trần Đại Nghĩa, Trường Trung học cơ sở Hoa Lư, Trường Trung học cơ sở Trần Quốc Toản 1, Trường Trung học cơ sở Bình Thọ, Trường Trung học cơ sở Nguyễn An Khương và Trường Trung học cơ sở Nguyễn Hữu Thọ.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, bên cạnh kỳ khảo sát vào lớp 6 Trường Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Trần Đại Nghĩa do Sở trực tiếp tổ chức, trường trung học cơ sở thực hiện mô hình chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập có thể áp dụng phương thức xét tuyển kết hợp kết quả học tập, rèn luyện ở tiểu học và khảo sát đánh giá năng lực. Các trường có nhu cầu tổ chức khảo sát để tuyển sinh lớp 6, phải xây dựng kế hoạch, phương án tổ chức, báo cáo UBND cấp xã xem xét, thống nhất và gửi Sở xem xét, phê duyệt trước ngày 24/4.

Theo quy định, học sinh đăng ký xét tuyển vào trường Trung học cơ sở có tổ chức khảo sát năng lực nhưng không trúng tuyển vẫn được đảm bảo quyền xét tuyển và phân bổ chỗ học theo quy trình chung. Ban Chỉ đạo tuyển sinh đầu cấp địa phương căn cứ nơi ở hiện tại của học sinh và chỉ tiêu còn lại của các trường để thực hiện phân bổ.

Với kỳ khảo sát của Trường Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Trần Đại Nghĩa, năm nay, đề vẫn có cấu trúc tương tự năm trước. Cụ thể, đề gồm 2 phần với tổng thời gian làm bài 90 phút. Trong đó, phần trắc nghiệm gồm 20 câu bằng tiếng Anh về sự hiểu biết khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và vận dụng, giải quyết vấn đề thực tiễn. Phần tự luận, gồm khảo sát năng lực tiếng Anh (nghe hiểu, đọc hiểu, viết), học sinh làm bài bằng tiếng Anh; cùng khảo sát năng lực toán học và tư duy logic, năng lực đọc hiểu và làm văn, học sinh làm bài bằng tiếng Việt.

Đây là một trong những trường được nhiều phụ huynh mong muốn con theo học nhất tại thành phố. Năm 2025, Trường này có tỷ lệ chọi 1/13,8, với 4.851 hồ sơ đăng ký dự khảo sát trong khi chỉ tiêu 350 học sinh.

Trong bối cảnh số học sinh tăng nhanh, cùng với yêu cầu về chuẩn sĩ số học sinh/lớp và tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, Thành phố Hồ Chí Minh đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường lớp, tạo điều kiện tốt nhất để học sinh phát triển toàn diện về phẩm chất và năng lực.

Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, trong năm 2026 có 70 dự án với 1.251 phòng học được xây mới (66 dự án từ nguồn ngân sách và 4 dự án xã hội hóa). Trong số đó, 48 dự án dự kiến được hoàn thành trước ngày khai giảng năm học mới, với 907 phòng học (số phòng học tăng thêm là 699); 22 dự án dự kiến hoàn thành trước tháng 12/2026, với 344 phòng học (số phòng học tăng thêm là 311).