Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (GVR) : 12.000 ha cao su 'đắp chiếu', nghìn tỷ đồng đang bị chôn vùi trong lãng phí?

Trong bối cảnh doanh thu thuần sụt giảm, áp lực càng trở nên nặng nề hơn khi tập đoàn này đang phải "gánh" trên vai khối tài sản dở dang khổng lồ lên tới gần 7.600 tỷ đồng. Đây không chỉ là những con số kế toán khô khan, mà là hàng nghìn tỷ đồng nguồn vốn Nhà nước đang bị giam hãm trong tình trạng "đóng băng", không thể sinh lời, và đang âm thầm bào mòn sức mạnh tài chính của "gã khổng lồ" ngành cao su.

Sự sa sút về kết quả kinh doanh trong quý cuối năm 2025 là một cú sốc đối với giới đầu tư khi lợi nhuận sau thuế của GVR chỉ đạt hơn 1.135 tỷ đồng, bốc hơi hơn 1.200 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước. Mức sụt giảm lên tới 52% này là hệ quả tất yếu khi các mảng kinh doanh cốt lõi đồng loạt hụt hơi.

Đáng chú ý, mặc dù doanh thu sụt giảm nhưng các khoản chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí tài chính vẫn neo ở mức cao, tạo thành "gọng kìm" siết chặt biên lợi nhuận, khiến hiệu quả hoạt động của tập đoàn rơi xuống mức thấp kỷ lục trong nhiều năm qua.

Nằm sâu trong bảng cân đối kế toán, "điểm đen" thực sự khiến các chuyên gia tài chính lo ngại chính là khoản chi phí xây dựng cơ bản dở dang dài hạn đang duy trì ở con số khổng lồ 7.369 tỷ đồng.

Trong một hệ thống kinh doanh lành mạnh, tài sản dở dang là tiền đề cho sự phát triển tương lai, nhưng tại GVR, đó lại là biểu hiện của sự lãng phí và đầu tư kém hiệu quả.

Hàng nghìn tỷ đồng đang bị "chôn vùi" trong hơn 12.000 ha vườn cây cao su kiến thiết cơ bản đã ngưng trệ từ nhiều năm nay. Việc những diện tích này không được đưa vào khai thác đúng tiến độ không chỉ làm lãng phí quỹ đất quý giá mà còn khiến doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí cơ hội cực lớn và rủi ro giảm giá trị tài sản theo thời gian.

Sự lãng phí này càng trở nên nghiêm trọng khi đặt trong tương quan với các vi phạm quản trị mà Thanh tra Chính phủ vừa chỉ ra. Việc GVR thực hiện tạm ứng vốn nghìn tỷ cho các đơn vị trực thuộc một cách lỏng lẻo, trong khi nhiều dự án vườn cây vẫn nằm trong tình trạng "đắp chiếu", phản ánh một lỗ hổng lớn trong chiến lược phân bổ nguồn lực.

Thay vì tập trung vốn cho những dự án có khả năng sinh lời nhanh để cứu vãn đà giảm lợi nhuận, tập đoàn lại để dòng vốn Nhà nước bị phân tán và "giam cầm" trong những công trình chưa biết ngày hoàn thiện. Hệ quả là bảng cân đối kế toán của GVR đang trở nên "nặng nề" với những tài sản không tạo ra giá trị, làm sụt giảm nghiêm trọng hiệu suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA).

Hành trình phục hồi của GVR trong năm 2026 sẽ là một bài toán đầy thử thách nếu tập đoàn không quyết liệt xử lý khối "vốn chết" này. Việc lợi nhuận lao dốc chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, trong khi sự lãng phí tài sản dở dang mới là yếu tố cốt lõi đang đe dọa sự bền vững của tập đoàn.

Nếu không sớm có giải pháp quyết liệt để khai thông những dự án đang đình trệ hoặc kiên quyết cắt bỏ những khoản đầu tư kém hiệu quả, GVR sẽ tiếp tục lún sâu vào vòng xoáy của sự sa sút, nơi những con số nghìn tỷ tài sản chỉ còn là những giá trị ảo trên mặt giấy tờ, trong khi thực lực tài chính đang thực sự bị bào mòn từ bên trong.

Khôi Ngô