Tập trung giải phóng mặt bằng dự án đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku

Trong tổng thể đó, Dự án thành phần (DATP) 3 giữ vai trò “đoạn về đích”. Thực tiễn triển khai dự án này cho thấy, khi tập trung giải phóng mặt bằng thật tốt, tiến độ toàn tuyến được đẩy nhanh thêm, đồng bộ hơn.

DATP 3 có chiều dài khoảng 35 km (km 90+000 - km 125+000), quy mô 4 làn xe, đi qua địa bàn các xã Lơ Pang, Mang Yang, KDang, Đak Đoa, Ia Băng và kết thúc tại phường Hội Phú; tổng mức đầu tư khoảng 9.169 tỷ đồng.

Tập trung giải phóng mặt bằng

Theo Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh - đơn vị được giao làm chủ đầu tư DATP 3, tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng phục vụ dự án là 340,83 ha, ảnh hưởng đến 1.540 hộ dân và 3 tổ chức. Đến đầu tháng 4-2026, các địa phương đã phê duyệt phương án bồi thường gần 200 ha, tương ứng hơn 25 km chiều dài tuyến, đạt khoảng 74%. Diện tích đã bàn giao mặt bằng sạch đạt khoảng 130 ha, tương ứng hơn 16 km (gần 50%).

Điểm đáng chú ý xã Lơ Pang đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, bàn giao toàn bộ 1,26 km chiều dài tuyến đi qua địa bàn. Trong khi đó, xã Đak Đoa và phường Hội Phú đạt khoảng 84%. Những địa bàn này đang tạo hiệu ứng lan tỏa về cách làm và mức độ vào cuộc của hệ thống chính trị cơ sở.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tự Công Hoàng kiểm tra thực địa công tác giải phóng mặt bằng để triển khai Dự án thành phần 3 tại phường Hội Phú, đầu tháng 4-2026. Ảnh: H.D

Xử lý tốt vấn đề tái định cư là yếu tố then chốt để tạo đồng thuận người dân. Toàn tuyến thuộc DATP 3 có 123 hộ cần bố trí tái định cư. Để đáp ứng nhu cầu này, tỉnh đã triển khai 4 khu tái định cư tập trung (1 khu tại xã Mang Yang và 3 khu tại xã Ia Băng), tổng diện tích 14,8 ha.

Theo ông Trần Huy Hùng - Phó Giám đốc Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh, tiến độ các hạng mục này đang được đẩy nhanh tối đa. Đến cuối tháng 3-2026, thiết kế xây dựng sau thiết kế cơ sở đã được phê duyệt và hoàn tất kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Hiện các thủ tục đang được đẩy nhanh để sớm khởi công hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm điều kiện thiết yếu cho người dân tại nơi ở mới.

Quyết liệt khơi thông điểm nghẽn, giữ nhịp đồng bộ toàn tuyến

Dù kết quả tích cực, triển khai thực tế vẫn xuất hiện các nút thắt cục bộ, chủ yếu ở những nơi có mật độ dân cư cao, nhiều công trình kiên cố, hoặc hồ sơ đất đai phức tạp.

Tại xã Mang Yang, dù đã phê duyệt bồi thường gần 60% (5,9/10,04 km), nhưng mới chỉ bàn giao được 2,4 km mặt bằng sạch. Vấn đề nằm ở khâu hoàn thiện thủ tục và chi trả bồi thường đối với các hộ có nhà ở, công trình kiến trúc kiên cố. Hướng xử lý được Ban Quản lý dự án và UBND xã xác định là đẩy nhanh các đợt chi trả (đợt 3, 4, 5), phối hợp chặt giữa chủ đầu tư và chính quyền cơ sở để giải phóng hồ sơ tồn.

Đơn vị thi công đang tranh thủ thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án thành phần 3 đoạn từ phường Hội Phú đến xã Ia Băng. Ảnh: H.D

Tại phường Hội Phú, vướng mắc tập trung ở nhóm 24 hộ dân (29 thửa đất) tại thôn Hàm Rồng, phát sinh từ việc tách hộ, kéo dài thời gian xác minh nguồn gốc đất. Hội đồng bồi thường đang khẩn trương lập phương án đợt 5 và 6 để sớm bàn giao sạch phần đất nông nghiệp xen kẹp.

Phó Chủ tịch UBND phường Hoàng Minh Nghĩa cho hay: Địa phương đang hoàn tất phương án bồi thường các đợt tiếp theo, phấn đấu hoàn thành giải phóng mặt bằng trước ngày 15-4. Một điểm nghẽn kỹ thuật khác là trạm viba viễn thông Mobifone nằm trong phạm vi dự án, phường đang phối hợp với đơn vị viễn thông để lên phương án di dời.

Các xã KDang, Ia Băng đang tăng tốc hoàn thiện các phương án còn lại, đặt mục tiêu bàn giao 100% mặt bằng trước ngày 20-4 tới. Mốc thời gian này mang ý nghĩa “chốt” cho giai đoạn cao điểm, tạo điều kiện để thi công đồng loạt.

Công tác GPMB tại xã KDang nhận được sự đồng thuận cao của người dân. Ảnh: H.D

Ở góc độ thi công, đại diện nhà thầu đang thi công gói thầu XL02 (đoạn tuyến từ km 105 - km 125, từ phường Hội Phú đến xã Đak Đoa), ông Bành Văn Anh - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP LIZEN - cho hay: "Tổng đoạn tuyến chúng tôi thực hiện có chiều dài 13,15 km đã được chủ động đi trước một bước về tổ chức sản xuất. Ngay sau khởi công cuối tháng 12-2025, đơn vị đã tăng 30-40% thiết bị so với kế hoạch, huy động khoảng 130 máy móc, tăng ca kíp để tận dụng điều kiện thời tiết. Cách làm này chỉ phát huy hiệu quả khi mặt bằng được bàn giao liên tục, tức là phụ thuộc trực tiếp vào tốc độ giải phóng mặt bằng".

Công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư phải đúng quy định nhưng cũng phải hết sức linh hoạt, sát thực tiễn; không để thiếu điện, nước, hạ tầng thiết yếu làm chậm quá trình ổn định đời sống người dân tại nơi ở mới”.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tự Công Hoàng

Một điểm tích cực nổi bật là sự vận hành đồng bộ giữa DATP 3 với 2 dự án thành phần còn lại (do Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh làm chủ đầu tư). Trong đó, DATP 1 (km 0+000 - km 22+000) dài 22 km, thu hồi 179,498 ha của 1.489 hộ và 8 tổ chức; đến ngày 25-3, đã chi trả bồi thường cho trên 1.000 hộ, bàn giao 12,23 km (hơn 55%). DATP 2 (km 22+000 - km 90+000) dài 68 km, dự kiến thu hồi 576,77 ha của 1.683 hộ và 11 tổ chức; phải di dời khoảng 3.000 mộ và bố trí tái định cư cho gần 500 hộ.

Việc 3 dự án thành phần cùng “chạy” với nhịp độ tương đối tương thích cho thấy nỗ lực điều phối của tỉnh, hạn chế nguy cơ gián đoạn mặt bằng thường làm chậm toàn tuyến dù từng đoạn riêng lẻ đạt tiến độ.

Trong đợt kiểm tra hiện trường và làm việc với các địa phương có DATP 3 đi qua vào tháng 4-2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tự Công Hoàng yêu cầu chủ đầu tư dự án và các địa phương phải bám sát hiện trường theo ngày, phát sinh vướng mắc phải xử lý ngay, không để tích tụ thành điểm nghẽn hệ thống.

Đối với nhà thầu, yêu cầu không chỉ là tiến độ mà còn là kỷ luật thi công, phối hợp chặt với địa phương để bảo đảm an ninh trật tự; tuân thủ nghiêm quy định về môi trường, an toàn lao động. Đặc biệt, chất lượng công trình được đặt ở vị trí trung tâm, kiểm soát chặt tất cả các khâu.