Tập trung giải quyết điểm nghẽn ô nhiễm

Thi công gây bụi bẩn, ô nhiễm trên đường Lĩnh Nam (Ảnh KHÁNH LÊ)

Hằng ngày đi lại trên tuyến đường trục phía nam Hà Nội, anh Lê Văn Phú ở xã Thanh Oai cho biết, thời gian gần đây, tuyến đường thường xuyên bụi bặm do có nhiều dự án trong khu vực đang triển khai. Nhiều xe tải chở đất và vật liệu xây dựng chạy qua, không phải xe nào cũng được che chắn cẩn thận nên dẫn đến rơi vãi ra đường, gây nguy hiểm cho các phương tiện và ảnh hưởng môi trường.

Tại các khu vực có dự án giao thông đang thi công như mở rộng Quốc lộ 6 đoạn Ba La-Xuân Mai; đường nối đại lộ Thăng Long với cao tốc Hà Nội-Hòa Bình; các đường Vành đai 2,5, Tam Trinh, Lĩnh Nam…, tình trạng ô nhiễm bụi bẩn lại càng nghiêm trọng. Thời tiết khô hanh, trong khi việc xử lý khói bụi, che chắn vật liệu của các đơn vị thi công chưa cẩn thận. Cùng với đó, các vấn đề liên quan đến công tác quản lý chất thải rắn, cải thiện môi trường nước cũng đặt ra nhiều thách thức cho thành phố.

Trước tình trạng này, ngày 30/10/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã ban hành Quyết định số 3414-QĐ/TU thành lập Tổ công tác giải quyết điểm nghẽn ô nhiễm môi trường trên địa bàn thành phố, do Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông làm Tổ trưởng. Ngay sau khi thành lập, dự thảo Chương trình công tác đã được khẩn trương xây dựng, trong đó xác định rõ những tháng cuối năm 2026, tổ công tác tập trung rà soát cơ chế, chính sách và tiến độ các dự án xử lý ô nhiễm, nhất là những dự án chậm hoặc có nguy cơ chậm tiến độ. Năm 2027 tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ, gồm: Quản lý chất lượng không khí, quản lý chất thải rắn và cải thiện môi trường nước.

Dự thảo đề xuất kiểm soát bụi ngay tại công trình xây dựng và trong quá trình vận chuyển vật liệu, tiếp tục triển khai vùng phát thải thấp và hoàn thiện hệ thống quan trắc không khí. Đối với rác sinh hoạt, dự thảo đề xuất tổ chức thu gom, vận chuyển và xử lý riêng từng loại sau phân loại tại nguồn; đẩy nhanh tiến độ 5 dự án xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Về môi trường nước, thành phố thúc đẩy tiến độ các nhà máy xử lý nước thải và đề án, dự án cải thiện môi trường các sông: Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét, Nhuệ và Cầu Bây.

Tham gia ý kiến vào dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Trần Đình Cảnh đề nghị chuẩn hóa các điểm thu gom rác tại xã, phường và khu chung cư, có chính sách thu hút đầu tư vào lĩnh vực môi trường, đồng thời siết quản lý bụi, phế thải từ công trình xây dựng và phương tiện vận chuyển. Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cù Ngọc Trang đề xuất lắp camera AI tại công trình xây dựng để giám sát phương tiện ra vào, phát hiện vi phạm về vệ sinh môi trường và an toàn lao động.

Theo Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, thành phố cần xây dựng kế hoạch với các mốc cụ thể đến năm 2027 và năm 2030, xác định những phần việc quyết định tiến độ chung để tập trung tháo gỡ. Đối với bụi xây dựng, đồng chí yêu cầu lực lượng chức năng xử lý triệt để tình trạng xe chở cát, sỏi, đất đá che chắn sơ sài, phát tán bụi và làm rơi vãi vật liệu; các xã, phường phải tăng cường kiểm tra, xử phạt nghiêm và kiên quyết đình chỉ thi công công trình vi phạm, kể cả công trình cấp bách.

Đối với việc thu gom rác sinh hoạt, Thường trực Thành ủy yêu cầu tổ chức các gói thầu có quy mô đủ lớn để lựa chọn đơn vị có năng lực đầu tư, chuyển sang sử dụng xe thu gom có cửa nạp bên hông và tay gắp tự động thay thế xe ép rác nạp phía sau kiểu cũ và xóa bỏ các điểm tập kết rác gây mất vệ sinh, mỹ quan đường phố. Cơ quan quản lý phải tính toán công suất xử lý rác đến năm 2045, trên cơ sở dự báo dân số khoảng 20 triệu người và lượng rác phát sinh từ 15.000 đến 20.000 tấn mỗi ngày. Mục tiêu trước mắt là chấm dứt chôn lấp rác tươi hằng ngày vào cuối năm 2027, tiến tới đào rác đã chôn lấp để xử lý bằng phương pháp đốt.

Về chất lượng không khí, đồng chí Nguyễn Trọng Đông đề nghị nghiên cứu cơ chế phối hợp liên tỉnh để kiểm soát nguồn phát thải, ưu tiên giảm phát thải tại nguồn. Yêu cầu không cấp phép đầu tư mới cho cơ sở sản xuất gây ô nhiễm, xây dựng lộ trình di dời hoặc chuyển đổi công nghệ đối với các cơ sở hiện hữu, từng bước cải thiện không khí cho thành phố.