Tập trung sản xuất vụ Đông, khai thác hiệu quả diện tích đất nông nghiệp

Vụ Đông là vụ sản xuất hàng hóa quan trọng trong lĩnh vực trồng trọt. Sản phẩm cây trồng thường đa dạng, có giá trị kinh tế cao, nhu cầu thị trường lớn và khả năng tiêu thụ rộng. Việc phát triển sản xuất vụ Đông không chỉ góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người sản xuất.

Xác định “không để đất nghỉ”, tranh thủ thời gian, thời tiết thuận lợi bà con trong tỉnh xen canh, gối vụ trồng các loại rau, củ, quả ngắn ngày có giá trị kinh tế cao, dễ tiêu thụ như: cà chua, cải bắp, su hào, súp lơ xanh, rau gia vị... Cùng với canh tác theo phương thức truyền thống, nhiều hộ áp dụng mô hình trồng rau sạch theo hướng VietGAP an toàn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Là địa phương có truyền thống sản xuất vụ Đông, người dân xã Độc Lập đưa các loại rau màu có giá trị kinh tế cao vào sản xuất, tăng thu nhập. Chủ tịch UBND xã Độc Lập Trần Văn Sinh cho biết: Để phát triển vùng rau màu, xã chỉ đạo, hướng dẫn người dân kỹ thuật trồng và chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, lựa chọn cây trồng phù hợp với thời vụ, thổ nhưỡng. Hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc hóa học, sử dụng các chế phẩm sinh học, phân bón hữu cơ; khuyến khích người dân đầu tư xây dựng hệ thống tưới nước tự động để giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng. Hiện diện tích trồng rau của xã hơn 10,5 ha, tập trung tại các xóm: Quảng Hưng 1, Quảng Hưng 2, Xuân Yên, Háng Chấu, Nà Cha… Từ trồng rau góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân.

Rau màu được xác định là cây trồng vụ Đông chủ lực, ngoài việc cung cấp thực phẩm hằng ngày, người dân còn bán ra thị trường đem lại hiệu quả kinh tế. Chị Bế Thị Thương, xóm Quảng Hưng 1, xã Độc Lập chia sẻ: Vụ Đông năm nay, gia đình tôi trồng hơn 2.000 m2 rau màu các loại, trừ chi phí sản xuất, dự kiến thu về trên 20 triệu đồng, cao hơn 2 - 3 lần so với cây trồng khác.

Trên những cánh đồng, vườn rau xanh mướt trải dài, nông dân xóm Nà Tẻng, xã Hòa An tích cực bám đồng ruộng chăm sóc các loại cây trồng. Không khí sản xuất náo nức, tươi vui hiện hữu trên từng cánh đồng su hào, bắp cải, các loại đậu, đỗ, cà chua, khoai tây... Trưởng xóm Nà Tẻng Mã Dương Tường cho biết: Xóm có khoảng 20 ha cây trồng vụ Đông. Từ tháng 9, các hộ đã xuống giống các loại rau chủ lực như: cà chua, bắp cải, súp lơ, ớt hữu cơ... để kịp cung ứng cho thị trường dịp Tết. Do đất bãi bồi sau ngập úng bị nén chặt và dễ phát sinh nấm bệnh, các hộ dân được cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp và Phòng Kinh tế xã Hòa An hướng dẫn rắc vôi bột khử trùng, phơi ải đất, sử dụng các chế phẩm sinh học xử lý tàn dư thực vật trước khi xuống giống, giúp cây hạn chế sâu bệnh ngay từ đầu vụ. Tập huấn kỹ thuật trồng và chăm sóc, lựa chọn cây trồng phù hợp với thời vụ, thổ nhưỡng. 

Nông dân xã Hòa An thu nhập cao từ cây rau màu.

Đang tất bật chăm sóc vườn rau rộng hơn 1.200 m2, chị Vương Thị Hằng, xóm Nà Tẻng, xã Hòa An chia sẻ: Với mục tiêu không để đất nghỉ và đảm bảo thu nhập, gia đình tôi chuyển đổi toàn bộ diện tích sang trồng rau màu. Hiện vườn rau có các loại: bắp cải, súp lơ, cà chua, hành, bầu, bí… trồng theo quy trình an toàn, dùng phân bón hữu cơ. Sản phẩm chủ yếu xuất bán cho thương lái và bán lẻ tại địa phương, dự kiến vụ này, trừ chi phí đầu tư, gia đình thu nhập trên 50 triệu đồng.

Theo kế hoạch, vụ Đông năm 2026, toàn tỉnh trồng khoảng 490 ha ngô nếp, khoai tây, ớt, khoai lang; 2.530 ha rau màu, đậu đỗ... Thời vụ gieo trồng bắt đầu từ tháng 10. Về cơ cấu giống, các địa phương tùy vùng sản xuất, lựa chọn những giống năng suất cao, chống chịu sâu bệnh, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng. Đối với cây ngô, các địa phương hướng dẫn bà con trồng nơi có diện tích đất lúa, đất bãi bằng đảm bảo đủ độ ẩm; lựa chọn các giống ngô ngắn ngày như: ngô ngọt, ngô nếp và các giống ngô sinh khối phục vụ chăn nuôi đại gia súc. Về rau màu, ưu tiên gieo trồng các loại rau có khả năng chịu lạnh như: cải bắp, su hào, súp lơ, các loại rau ăn lá, khoai tây, cà rốt, bí xanh... Tùy theo thời gian sinh trưởng, đặc điểm từng loại rau bố trí trồng phù hợp, đảm bảo nguồn cung dịp Tết Nguyên đán và hoàn thành việc thu hoạch kịp sản xuất vụ Đông - Xuân.

Để đảm bảo sản xuất vụ Đông đem lại hiệu quả kinh tế cao, Chi cục Trồng trọt hướng dẫn nông dân gieo trồng đảm bảo khung thời vụ đối với từng loại cây trồng; thực hiện tốt các biện pháp kỹ thuật từ khâu gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch; áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật nhằm hạn chế rủi ro do thiên tai, dịch bệnh; tăng cường cơ giới hóa trong canh tác, giảm tối đa chi phí đầu vào sản xuất. Bố trí cơ cấu giống hợp lý từng vùng sản xuất, khuyến cáo người dân sử dụng các giống có năng suất, chất lượng tốt, khả năng chống chịu sâu bệnh. Đối với cây rau màu hướng dẫn người dân áp dụng các biện pháp canh tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, hạn chế sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật có nguy cơ tồn dư chất hóa học; tăng cường sử dụng các loại phân hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học…

Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt Tô Mạnh Khởi cho biết: Các địa phương cần bám sát khung thời vụ, tranh thủ thu hoạch nhanh gọn lúa mùa để gieo trồng cây vụ Đông sớm; phân loại rõ nhóm cây ưa ấm và ưa lạnh để có lịch gieo trồng chính xác; chuyển đổi diện tích đất kém hiệu quả sang trồng các loại rau màu, cây thực phẩm có giá trị kinh tế cao và phù hợp với diễn biến thời tiết. Đẩy mạnh liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp từ khâu cung ứng vật tư đến tiêu thụ, bao tiêu sản phẩm tạo đầu ra ổn định. Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, hướng dẫn nông dân các biện pháp kỹ thuật chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh hại trên cây trồng. Đặc biệt, người dân phải tuân thủ quy trình sản xuất và các điều khoản trong hợp đồng, bảo đảm chất lượng sản phẩm; doanh nghiệp duy trì liên kết ổn định, thực hiện đúng cam kết thu mua.