Tập trung triển khai quyết liệt, đồng bộ, có hiệu quả các giải pháp phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm năm 2026

Tuyên truyền phòng, chống dịch tả lợn châu Phi cho người dân xã Đàm Thủy.

Theo báo cáo của Cục Chăn nuôi và Thú y, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã xảy ra các ổ dịch bệnh trên gia súc, gia cầm như: Viêm da nổi cục trên bò, dịch Cúm gia cầm A/H5N1; đặc biệt bệnh Dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) xảy ra tại 22 tỉnh, thành phố, với 146 ổ dịch, làm mắc bệnh, chết và tiêu hủy 7.000 con lợn các loại.

Tại tỉnh Cao Bằng, bệnh DTLCP tái phát rải rác tại các ổ dịch cũ của 13 xã, phường, trong đó ghi nhận 11/13 mẫu bệnh phẩm có xuất hiện biến chủng vi rút tái tổ hợp. Tính từ ngày 1/1/2026 đến nay, bệnh DTLCP đã làm chết và tiêu hủy 155 con lợn các loại, với trọng lượng tiêu hủy là hơn 4,8 tấn của 33 hộ chăn nuôi. Ngoài bệnh trên lợn, bệnh Lở mồm long móng (LMLM) xảy ra trên đàn trâu tại xóm Yên Luật, xã Trường Hà từ ngày 16/1/2026 làm 33 con trâu của 17 hộ chăn nuôi mắc bệnh. Sau khi nắm được thông tin về tình hình dịch, các cơ quan, đơn vị chuyên môn của tỉnh và xã đã xác minh ổ dịch, hướng dẫn người chăn nuôi áp dụng thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch; đến nay đã có 3 xã (Lý Bôn, Thục Phán, Huy Giáp) qua 21 ngày, không có phát sinh lợn ốm; số trâu bị mắc bệnh LMLM cũng đã được điều trị khỏi triệu chứng và ăn cỏ trở lại bình thường.

Tuy nhiên, nhận định trong thời gian tới nguy cơ dịch bệnh gia súc, gia cầm tiếp tục phát sinh và lây lan là rất cao; việc buông lỏng chỉ đạo, thiếu kiểm soát sẽ ảnh hưởng lớn đến nguồn cung thực phẩm, tăng trưởng ngành chăn nuôi, sức khỏe, thu nhập của người dân và tác động tiêu cực đến môi trường. Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại Công văn số 1045/BNNMT-CNTY ngày 30/1/2026 về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ; để chủ động, quyết liệt trong công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm kịp thời, hiệu quả, kiểm soát các ổ dịch, ngăn chặn dịch bệnh tiếp tục phát sinh và lây lan, giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh gây ra cho người chăn nuôi, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường, giám đốc các sở, ngành có liên quan, tập trung triển khai đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả các giải pháp phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm; trong đó, tập trung chỉ đạo, thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm:

UBND các xã, phường tiếp tục quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện có hiệu quả các quyết định, kế hoạch và văn bản chỉ đạo về phòng, chống dịch bệnh của UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh. Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền sâu rộng bằng nhiều hình thức, nhất là qua hệ thống truyền thanh xã, xóm, sinh hoạt cộng đồng về các loại dịch bệnh nguy hiểm, nguy cơ, nguyên nhân phát sinh và giải pháp phòng, chống dịch bệnh để người chăn nuôi hiểu và tích cực phối hợp thực hiện. Kiện toàn, củng cố Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh động vật cấp xã: phân công thành viên Ban Chỉ đạo trực tiếp phụ trách, chỉ đạo các xóm, tổ dân phố. Thành lập các đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn. Đối với các địa phương có dịch LMLM và DTLCP: Tập trung mọi nguồn lực thực hiện các biện pháp chống dịch để kiểm soát, khống chế các ổ dịch; ngăn chặn không để dịch bệnh tiếp tục phát sinh và lây lan.

Chỉ đạo cơ quan chuyên môn, các xóm, tổ dân phố chủ động theo dõi, giám sát tình hình dịch bệnh trên đàn vật nuôi để phát hiện sớm, kịp thời cảnh báo, xử lý dứt điểm khi dịch bệnh mới được phát hiện, không để lây lan; đồng thời, xử lý nghiêm các trường hợp giấu dịch, không báo cáo dịch, buôn bán vận chuyển, giết mổ động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh, vứt xác động vật chết ra môi trường làm lây lan dịch bệnh. Thực hiện đánh giá kết quả tiêm phòng năm 2025 và đưa ra phương án, giải pháp triển khai thực hiện có hiệu quả trong năm 2026; xây dựng kế hoạch và tổ chức tiêm vắc xin phòng bệnh cho vật nuôi đạt chỉ tiêu kế hoạch tỉnh giao. Chủ tịch UBND các xã, phường chịu trách nhiệm trước pháp luật, UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh về kết quả tiêm phòng, công tác phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi trên địa bàn quản lý.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục tăng cường triển khai thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quyết định, kế hoạch về phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm đã được UBND tỉnh phê duyệt. Thành lập các đoàn công tác thường xuyên, trực tiếp xuống cơ sở kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh động vật. Chủ động phối hợp với các địa phương chủ động giám sát tình hình dịch bệnh nhằm phát hiện sớm, cảnh báo, chỉ đạo xử lý triệt để ổ dịch; chủ động, kịp thời cung cấp vắc xin tiêm phòng, hóa chất phun khử trùng tiêu độc để phòng, chống dịch bệnh và báo cáo định kỳ theo quy định. Phối hợp với các ngành chức năng, đơn vị liên quan kiếm soát chặt chẽ, kịp thời phát hiện, chuyển cơ quan chức năng xử lý nghiêm các trường hợp buôn bán, vận chuyển, giết mổ động vật không bảo đảm yêu cầu về phòng, chống dịch bệnh, an toàn thực phẩm theo quy định. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát dịch bệnh tại cơ sở. Tổng hợp tình hình, phân tích, dự báo nguy cơ dịch bệnh để kịp thời tham mưu cho UBND tỉnh các giải pháp phòng, chống dịch phù hợp.

Sở Y tế chủ trì phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND cấp xã, các ngành có liên quan của tỉnh kiểm tra việc thực hiện các quy định về an toàn thực phẩm, xử lý nghiêm đối với các trường hợp vi phạm theo quy định; chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện nghiêm các biện pháp phòng tránh các loại dịch bệnh lây nhiễm từ động vật sang người: Cúm gia cầm, Dại, Nhiệt thán, Liên cầu khuẩn, Lepto... đặc biệt là vi rút Nipah và các biến chủng vi rút Cúm gia cầm mới để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Chỉ đạo đơn vị trực thuộc tiếp tục thực hiện hiệu quả quy chế phối hợp theo Thông tư liên tịch số 16/2013/TTLT-BYT-BNN&PTNT ngày 27/5/2013 giữa Bộ Y tế và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các sở, ngành, đơn vị có liên quan tham mưu cho UBND tỉnh đảm bảo đủ nguồn kinh phí để kịp thời phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi.

Công an tỉnh, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, Chi cục Hải quan khu vực XVI, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh căn cứ chức năng, nhiệm vụ, phạm vi địa bàn quản lý, chỉ đạo các lực lượng trực thuộc phối hợp với UBND cấp xã tổ chức tuyên truyền, vận động người dân thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về kiểm dịch vận chuyển động vật, sản phẩm động vật. Tổ chức thực hiện kiểm tra, kiểm soát việc mua bán, vận chuyển động vật, sản phẩm động vật nội địa và khu vực biên giới; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật.

Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Cao Bằng chủ động phối hợp với các địa phương, Sở Nông nghiệp và Môi trường kịp thời cung cấp các thông tin về tình hình dịch bệnh, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi chủ động giám sát gia súc, gia cầm có biểu hiện bị bệnh, nghi bị bệnh, kịp thời phát hiện, báo cáo chính quyền, cơ quan thú y và thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh; phát hiện, thông tin, biểu dương các điển hình tốt, phê phán kịp thời các địa phương, đơn vị, cá nhân có thái độ chủ quan, lơ là trong công tác phòng, chống dịch.

Đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các tổ chức đoàn thể tỉnh phối hợp với các sở, ngành, UBND các xã, phường tăng cường công tác tuyên truyền đến hội viên, đoàn viên và nhân dân về tình hình dịch bệnh trên địa bàn tỉnh (bệnh Dịch tả lợn Châu Phi, LMLM...); chủ động theo dõi, giám sát, phát hiện bệnh trên đàn vật nuôi và thực hiện tốt các biện pháp phòng, chống dịch theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn nhằm hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do dịch bệnh gây ra.

P.V