Tất cả các xã, phường ở Nghệ An đã hoàn thành phương án dự kiến sắp xếp thôn, xóm, khối, bản

Việc sắp xếp lần này không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối quản lý ở cơ sở mà còn hướng tới xây dựng các cộng đồng dân cư phù hợp hơn với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Quá trình triển khai được các địa phương thực hiện khẩn trương, bài bản, bám sát các nguyên tắc, tiêu chí theo quy định, tổ chức họp, lấy ý kiến cán bộ cơ sở và xây dựng phương án dự kiến phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Nỗ lực xây dựng phương án đúng tiến độ

Ngay sau khi Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 20/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã, ở thôn, tổ dân phố, thì ngày 22/5/2026, UBND tỉnh Nghệ An ban hành Công văn số 5620/UBND-TH khẩn trương triển khai các nhiệm vụ Chỉ thị 21/CT-TTg. Trong đó, giao UBND các xã, phường: Khẩn trương tổ chức rà soát toàn bộ thôn, xóm, khối, bản, tổ dân phố trên địa bàn; xây dựng phương án sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố; phương án kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách tại các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp; đề xuất phương án chính sách hỗ trợ theo quy định. Gửi phương án sắp xếp của địa phương về UBND tỉnh (qua Sở Nội vụ) trước ngày 29/5/2026 để tổng hợp phương án chung toàn tỉnh.

Một góc phường Vinh Hưng. Ảnh tư liệu

Xây dựng Đề án sắp xếp thôn, xóm, khối, bản, tổ dân phố; tổ chức lấy ý kiến nhân dân theo đúng quy định của pháp luật và trình Hội đồng nhân dân cấp xã thông qua bảo đảm công khai, minh bạch và tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai thực hiện, đồng thời, báo cáo kết quả triển khai thực hiện về UBND tỉnh (qua Sở Nội vụ); hoàn thành trước ngày 30/6/2026.

UBND tỉnh cũng giao Sở Nội vụ: Trên cơ sở phương án sắp xếp, tổ chức lại thôn, xóm, khối, bản của các xã, phường khẩn trương xây dựng phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, xóm, khối, bản trên địa bàn toàn tỉnh (trong đó, bao gồm phương án kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách tại thôn, xóm, khối, bản sau sắp xếp và chính sách hỗ trợ theo quy định; đồng thời, giải quyết chế độ, chính sách cho người không tiếp tục tham gia hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố) trình UBND tỉnh trước ngày 6/6/2026, báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy trước ngày 10/6/2026.

Sở Nội vụ Nghệ An cũng kịp thời có hướng dẫn yêu cầu các địa phương về nguyên tắc sắp xếp phải bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật, thực hiện dân chủ, công khai, minh bạch; đồng thời, kế thừa và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa phương. Các phương án xây dựng không chỉ căn cứ vào quy mô dân số mà còn phải xem xét toàn diện các yếu tố về điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý, đặc điểm dân cư, trình độ phát triển kinh tế - xã hội, yêu cầu quản lý và nguyện vọng của nhân dân, bảo đảm thuận lợi cho đời sống, sinh hoạt cộng đồng và nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở.

Về tiêu chí quy mô, đối với các xã, thôn, xóm, bản sau sắp xếp phải có từ 350 hộ gia đình trở lên; đối với các phường, khối phải có từ 450 hộ gia đình trở lên. Riêng đối với các khối, xóm, thôn, bản có yếu tố đặc thù như: Địa bàn biên giới; có địa hình bị chia cắt phức tạp; nằm biệt lập thì quy mô khối, xóm, thôn, bản có thể thấp hơn định hướng nêu trên, UBND cấp xã giải trình, nêu rõ lý do tại phương án gửi UBND tỉnh.

Chủ trì hội nghị Ban Chấp hành mở rộng xã Thiên Nhẫn để thảo luận, thống nhất dự kiến phương án sắp xếp, sáp nhập xóm. Ảnh: CSCC

Trên cơ sở các nguyên tắc và tiêu chí đó, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã khẩn trương thực hiện và hoàn thành xây dựng phương án sắp xếp đúng tiến độ, đồng thời, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa bàn.

Tại phường Vinh Phú, địa phương có hơn 20.200 hộ với trên 76.500 nhân khẩu, chính quyền đã xây dựng phương án dự kiến sắp xếp 65 khối hiện có xuống còn 30 khối mới.

Ông Nguyễn Huy Đông - Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội UBND phường Vinh Phú cho biết, ngay khi có hướng dẫn của Trung ương và tỉnh, địa phương đã rà soát kỹ lưỡng các tiêu chí về dân số, diện tích, hiện trạng dân cư để xây dựng phương án dự kiến phù hợp.

Tương tự, xã Thiên Nhẫn với trên 9.500 hộ dân, gần 40.700 nhân khẩu đã xây dựng phương án dự kiến là sắp xếp 35 xóm xuống còn 18 - 19 xóm. Sau sáp nhập, trung bình mỗi xóm có từ 450 - 470 hộ dân; xóm ít nhất có 355 hộ và có những xóm quy mô trên 700 hộ.

Ông Đặng Hồng Thăng - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Thiên Nhẫn cho biết, ngay từ đầu, Ban Thường vụ Đảng ủy xã đã chỉ đạo quyết liệt, tổ chức các hội nghị quán triệt đến đội ngũ cán bộ xã, bí thư chi bộ, xóm trưởng và trưởng ban công tác Mặt trận; đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh và các nền tảng mạng xã hội để tạo sự thống nhất trong nhận thức.

Hội nghị Ban Chỉ đạo thực hiện sắp xếp, sáp nhập xóm trên địa bàn xã Hưng Nguyên Nam. Ảnh: PV

Tại xã Hưng Nguyên Nam, phương án dự kiến sắp xếp từ 30 xóm xuống còn 17 xóm. Trong đó, có 5 xóm đủ tiêu chuẩn về quy mô dân số nên đề xuất giữ nguyên; một xóm đặc thù nằm ngoài đê, biệt lập với các khu dân cư khác được địa phương đề xuất không sáp nhập. Theo phương án dự kiến, sau sáp nhập, xã sẽ có 1 xóm trên 800 hộ dân, 2 xóm trên 700 hộ và 10 xóm trên 400 hộ.

Ông Cao Anh Đức - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên Nam cho biết, địa phương đã nhanh chóng rà soát toàn bộ số liệu, tiêu chí ngay sau khi nhận được các văn bản chỉ đạo của Trung ương và tỉnh để xây dựng phương án phù hợp với thực tiễn địa bàn, tổ chức các cuộc họp để lấy ý kiến và thống nhất phương án dự kiến gửi về tỉnh đúng thời gian quy định.

Việc các địa phương hoàn thành xây dựng phương án đúng tiến độ là cơ sở quan trọng để Sở Nội vụ tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh xây dựng phương án sắp xếp thôn, xóm, khối, bản trên phạm vi toàn tỉnh theo đúng lộ trình đề ra.

Không “gộp cơ học”, hướng tới thuận lợi cho người dân

Một trong những yêu cầu xuyên suốt trong quá trình xây dựng phương án là việc sắp xếp không đơn thuần dựa trên số hộ gia đình mà phải tính toán toàn diện các yếu tố về địa lý, giao thông, văn hóa, tập quán và nhu cầu sinh hoạt của cộng đồng dân cư.

Điều này được thể hiện rõ tại phường Vinh Phú, địa phương ngoài lựa chọn phương án sắp xếp cơ học giữa các khối chưa đủ tiêu chí dân số theo quy định thì cũng căn cứ vào trục đường giao thông để sắp xếp lại khu dân cư, bảo đảm bà con thuận tiện nhất trong sinh hoạt và công tác quản lý ở cơ sở.

Theo ông Nguyễn Huy Đông - Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, trên địa bàn phường có nhiều khối hiện đang chia cắt các tuyến giao thông lớn, vì vậy, khi xây dựng phương án dự kiến, địa phương đã tính toán để các khối mới không bị chia cắt bởi các trục đường lớn, tạo thuận lợi cho người dân trong sinh hoạt cộng đồng và triển khai các phong trào ở khu dân cư.

Ông Đặng Hồng Thăng - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Thiên Nhẫn trao đổi với người dân. Ảnh: CSCC

Tại xã Thiên Nhẫn, nguyên tắc được xã đặt ra là ưu tiên sáp nhập các xóm liền kề chưa đủ tiêu chuẩn về số hộ gia đình và có những nét tương đồng về phong tục, tập quán hoặc cùng chung cánh đồng canh tác. Tuy nhiên, ông Đặng Hồng Thăng - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã cho biết, quá trình sáp nhập tại địa phương vẫn còn gặp nhiều khó khăn do đặc điểm địa hình bán sơn địa, dân cư sinh sống phân tán.

Tại một số khu vực thuộc vùng Khánh Sơn cũ, nếu nhập 3 xóm thành 1 đơn vị thì chiều dài mỗi xóm sẽ trên 8 km. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho công tác điều hành và phục vụ nhân dân của đội ngũ cán bộ xóm sau này. Dù vậy, xã vẫn xác định thực hiện nghiêm chủ trương của Trung ương, bảo đảm tiêu chí quy mô dân số theo quy định.

Chính vì vậy, trong quá trình xây dựng phương án, các địa phương đều phải tính đến yếu tố thực tiễn, bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu của Nghị định số 185, vừa phù hợp với điều kiện tự nhiên, đời sống và sinh hoạt của người dân.

Đẩy mạnh tuyên truyền tạo sự đồng thuận

Nếu tiêu chí dân số là điều kiện cần thì sự đồng thuận của người dân được xem là điều kiện đủ để việc sắp xếp thôn, xóm, khối, bản thành công.

Theo chỉ đạo của tỉnh, sau khi xây dựng phương án dự kiến, các địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện đề án, tổ chức lấy ý kiến nhân dân, trình HĐND cấp xã thông qua trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.

Lãnh đạo xã Hưng Nguyên Nam trò chuyện, trao đổi với người dân. Ảnh: PV

Tại xã Hưng Nguyên Nam, Đảng ủy xã đã thành lập 4 tổ công tác do các đồng chí trong Ban Thường vụ trực tiếp phụ trách địa bàn để tuyên truyền, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, nhân dân, rà soát cơ sở vật chất tại các nhà văn hóa xóm.

Ông Cao Anh Đức - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã khẳng định, mục tiêu quan trọng nhất là tạo được sự đồng thuận của người dân. Việc sáp nhập không chỉ nhằm đáp ứng tiêu chí theo quy định mà còn phải bảo đảm hiệu quả quản lý, giữ vững ổn định chính trị, an ninh, trật tự và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân.

Tại xã Thiên Nhẫn, sau khi xây dựng phương án dự kiến, xã tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của việc sắp xếp; từ đó, tạo sự thống nhất trong quá trình triển khai.

Còn tại phường Vinh Phú, cấp ủy, chính quyền địa phương sẽ tuyên truyền, lấy ý kiến của các hộ dân, bí thư chi bộ, khối trưởng về phương án sắp xếp cũng như tên gọi của các khối mới trước khi hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Một góc khu dân cư Đông Hiếu.

Ông Mạnh Xuân Hùng - Khối trưởng khối 1, phường Vinh Phú cho biết, cán bộ cơ sở đồng tình với chủ trương sắp xếp của Trung ương và tỉnh. Công tác tuyên truyền được khối triển khai sâu rộng để người dân hiểu rõ mục tiêu của việc sắp xếp, sáp nhập khối, từ đó, tạo sự đồng thuận cao trong cộng đồng dân cư.

Việc lấy ý kiến nhân dân không chỉ bảo đảm tính dân chủ, công khai, minh bạch mà còn giúp các địa phương lựa chọn được phương án phù hợp nhất với thực tiễn từng địa bàn; đồng thời, giữ gìn các giá trị văn hóa, lịch sử và bản sắc cộng đồng sau sắp xếp.

Có thể thấy, việc xây dựng phương án sắp xếp thôn, xóm, khối, bản trên địa bàn Nghệ An đang được triển khai khẩn trương, đúng tiến độ và theo đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh.

Hiện nay, Sở Nội vụ đang khẩn trương xây dựng phương án tổng thể sắp xếp thôn, xóm, khối, bản trên địa bàn toàn tỉnh để trình UBND tỉnh trước ngày 6/6 và báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy trước ngày 10/6. Các địa phương tổ chức lấy ý kiến nhân dân và trình Hội đồng nhân dân cấp xã thông qua, hoàn thành trước ngày 30/6/2026.

Việc sắp xếp lần này không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối quản lý ở cơ sở mà còn hướng tới xây dựng các cộng đồng dân cư phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.