Tàu chiến IRIS Jamaran của Iran bị đánh chìm trong chiến dịch 'Sư tử gầm'

Theo các nguồn tin khu vực, tàu chiến IRIS Jamaran - số hiệu 76 - thuộc Hải quân Iran đã bị liên quân Mỹ và Israel tập kích trong khuôn khổ chiến dịch “Sư tử gầm”.

Vụ tấn công được cho là diễn ra trên vùng biển gần khu vực hoạt động thường xuyên của hạm đội Iran. Sau nhiều giờ giao tranh và trúng đạn, con tàu được xác nhận đã chìm.

IRIS Jamaran là tàu hộ vệ tên lửa lớp Moudge do Iran tự đóng, được xem là biểu tượng cho nỗ lực tự chủ công nghiệp quốc phòng của nước này.

Tàu có chiều dài khoảng 94 m, rộng khoảng 11 m, lượng giãn nước xấp xỉ 1.400 tấn. Hệ thống động lực cho phép tàu đạt tốc độ tối đa khoảng 55 km/h và tầm hoạt động khoảng 5.000 km khi hành trình kinh tế.

Về hỏa lực, IRIS Jamaran được trang bị 4 tên lửa chống hạm Noor - biến thể nội địa hóa từ thiết kế C-802 - có tầm bắn khoảng 120 km, sử dụng đầu đạn nặng khoảng 165 kg.

Tàu còn mang pháo hải quân cỡ 76 mm đặt ở mũi, có khả năng bắn mục tiêu mặt nước và trên không ở cự ly hàng chục km tùy điều kiện tác chiến.

Ngoài ra, tàu được tích hợp hệ thống pháo phòng không tầm gần và ống phóng ngư lôi cỡ 324 mm để đối phó tàu ngầm.

Theo phân tích quân sự, việc một tàu hộ vệ tên lửa cỡ 1.400 tấn bị đánh chìm cho thấy đòn tấn công có thể sử dụng tên lửa hành trình chống hạm hoặc vũ khí dẫn đường chính xác cao.

Trong các chiến dịch gần đây, Israel thường triển khai tiêm kích tàng hình F-35I Adir hoặc tiêm kích đa năng F-16I Sufa mang theo tên lửa hành trình không đối hạm.

Mỹ cũng sở hữu nhiều loại tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến hoặc máy bay với tầm bắn hàng trăm km, đủ sức tấn công mục tiêu mặt nước mà không cần tiếp cận gần

Chiến thuật đánh chìm tàu mặt nước hiện đại thường dựa vào khả năng phát hiện sớm bằng radar trinh sát tầm xa, máy bay cảnh báo sớm và vệ tinh.

Sau khi xác định vị trí chính xác, tên lửa chống hạm được phóng đi ở độ cao thấp, bay sát mặt biển để giảm khả năng bị phát hiện.

Khi tiếp cận mục tiêu, đầu dò radar chủ động sẽ khóa mục tiêu và lao vào thân tàu với vận tốc cao, gây hư hại nghiêm trọng.

Trong trường hợp của IRIS Jamaran, nếu con tàu không kịp kích hoạt đầy đủ hệ thống phòng thủ như pháo phòng không tầm gần hoặc biện pháp gây nhiễu điện tử, xác suất sống sót sẽ giảm đáng kể.

Các tàu hộ vệ cỡ trung thường không có lớp giáp dày như tàu tuần dương hoặc tàu sân bay, do đó rất nhạy cảm trước đòn đánh bằng tên lửa chống hạm có đầu đạn nặng hàng trăm kg.

Về mặt chiến lược, việc IRIS Jamaran bị đánh chìm mang ý nghĩa vượt ra ngoài tổn thất vật chất

. Đây là một trong những tàu chiến chủ lực thể hiện tham vọng duy trì hiện diện hải quân của Iran tại các tuyến hàng hải quan trọng. Mất 1 tàu hộ vệ tên lửa đồng nghĩa giảm khả năng tuần tra, răn đe và bảo vệ lợi ích trên biển.

Chiến dịch “Sư tử gầm” vì thế được đánh giá là bước leo thang mới trong đối đầu giữa Iran với liên quân Mỹ và Israel. Đòn tấn công vào mục tiêu hải quân cho thấy không gian xung đột đã mở rộng từ đất liền ra biển.

Trong bối cảnh khu vực nhạy cảm về an ninh năng lượng và thương mại, mỗi biến động trên mặt biển đều có thể tác động tới thị trường và tính toán chiến lược của nhiều bên.

Cho tới nay, chưa có thông tin chính thức về thương vong cụ thể trên tàu IRIS Jamaran. Tuy nhiên, việc một chiến hạm 1.400 tấn bị loại khỏi vòng chiến là tín hiệu rõ ràng cho thấy cán cân hải quân trong khu vực đang chịu áp lực lớn từ các đòn tấn công chính xác cao và ưu thế công nghệ của các cường quốc quân sự.

Việt Hùng