Tàu sân bay không người lái đầu tiên trên thế giới xuất hiện: Lớp Type-076 của Trung Quốc có gì?

Tàu sân bay lớp Type 076 của Trung Quốc, có tên Tứ Xuyên. Ảnh: MW.

Đoạn video mới được công bố về tàu đổ bộ tấn công Type 076 Sichuan (Tứ Xuyên) của Hải quân Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAN) đã mang đến cái nhìn rõ ràng nhất từ trước tới nay về thiết kế đặc biệt của chiến hạm này. Những hình ảnh mới tiếp tục củng cố nhận định của nhiều chuyên gia quốc phòng rằng Bắc Kinh đang phát triển một lớp chiến hạm hoàn toàn mới – tàu sân bay chuyên vận hành máy bay không người lái cánh cố định, điều chưa từng xuất hiện trong lịch sử hải quân thế giới.

Video được công bố sau khi tàu Tứ Xuyên thực hiện chuyến hoạt động đầu tiên trên Biển Đông hồi tháng 4 và từng xuất hiện hình ảnh các tiêm kích tàng hình không người lái dạng cánh bay trên boong tàu vào tháng 2.

Tàu sân bay Tứ Xuyên. Ảnh: MW.

Thiết kế cho thấy Type 076 không phải tàu đổ bộ thông thường

Những hình ảnh mới cho thấy hàng loạt chi tiết kỹ thuật giúp Type 076 khác biệt hoàn toàn so với các tàu đổ bộ tấn công hiện nay.

Điểm nổi bật nhất là hệ thống máy phóng điện từ (Electromagnetic Aircraft Launch System – EMALS) được bố trí trên boong đáp. Trước đây, ảnh vệ tinh từng xác nhận sự tồn tại của hệ thống này, nhưng video mới cho thấy rõ hơn rằng nó được thiết kế để phục vụ máy bay cánh cố định, chứ không chỉ các trực thăng.

Ngoài máy phóng điện từ, phần đuôi tàu còn xuất hiện hệ thống dây hãm (arresting gear) cùng các vạch kẻ hoàn chỉnh trên boong, cho thấy Type 076 có khả năng cho máy bay hạ cánh tương tự tàu sân bay truyền thống.

Một chi tiết được nhiều chuyên gia đặc biệt chú ý là boong tàu gần như không có các ký hiệu tiêu chuẩn dành cho hoạt động của trực thăng, chẳng hạn các đường giới hạn khoảng cách an toàn của cánh quạt. Điều này cho thấy trực thăng nhiều khả năng chỉ đóng vai trò bổ trợ, trong khi nhiệm vụ chính của con tàu sẽ là vận hành các máy bay không người lái cánh cố định được phóng bằng máy phóng điện từ và thu hồi bằng dây hãm.

Máy bay chiến đấu tàng hình không người lái GJ-11 trên tàu sân bay Tứ Xuyên. Ảnh: MW.

Tiêm kích không người lái GJ-11 có thể trở thành "linh hồn" của Type 076

Theo nhiều đánh giá, lực lượng không quân chủ lực của Type 076 sẽ là GJ-11, mẫu máy bay chiến đấu không người lái tàng hình dạng cánh bay do Trung Quốc phát triển.

GJ-11 hiện đã được đưa vào biên chế Không quân Trung Quốc và được cho là có khả năng: Thực hiện nhiệm vụ không chiến, tấn công mục tiêu mặt đất bằng tên lửa hành trình, trinh sát tầm xa, tác chiến điện tử và chế áp phòng không.

Việc triển khai các UAV tàng hình này trên biển sẽ giúp Hải quân Trung Quốc mở rộng đáng kể năng lực tác chiến ngoài khơi mà không cần phải sử dụng phi công.

Máy bay chiến đấu tàng hình không người lái GJ-11 đang phục vụ trong Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Ảnh: MW.

Nằm giữa tàu đổ bộ và tàu sân bay hạng nhẹ

Với lượng giãn nước ước tính khoảng 50.000 tấn và chiều dài ít nhất 250 mét, Sichuan được xem là một thiết kế lai giữa tàu đổ bộ tấn công và tàu sân bay hạng nhẹ.

Chiến hạm vẫn duy trì khoang ngập nước (well deck) để triển khai xuồng đổ bộ và lực lượng thủy quân lục chiến, đồng thời sở hữu boong cất hạ cánh toàn chiều dài phục vụ các hoạt động không quân quy mô lớn.

Nếu đi vào hoạt động đúng như thiết kế, Type 076 sẽ trở thành tàu đổ bộ đầu tiên trên thế giới sở hữu đồng thời máy phóng điện từ và hệ thống dây hãm, nó cũng sẽ là chiến hạm thứ ba trên thế giới được trang bị EMALS, sau siêu tàu sân bay USS Gerald R. Ford của Mỹ và tàu sân bay Fujian của Trung Quốc.

Điều này cho thấy Trung Quốc đang đưa nhiều công nghệ vốn chỉ xuất hiện trên tàu sân bay cỡ lớn xuống một nền tảng nhỏ gọn và linh hoạt hơn.

Tàu sân bay Tứ Xuyên. Ảnh: MW.

EMALS giúp mở rộng đáng kể sức mạnh tác chiến

Theo các chuyên gia, ưu thế lớn nhất của hệ thống máy phóng điện từ nằm ở khả năng đưa lên không trung những máy bay có trọng lượng lớn hơn so với phương thức cất cánh thông thường.

Nhờ lực phóng mạnh từ EMALS, các máy bay có thể mang theo nhiều nhiên liệu hơn, radar và cảm biến công suất lớn, thiết bị tác chiến điện tử và khối lượng vũ khí lớn hơn.

Điều này đặc biệt quan trọng với các UAV cánh cố định vốn cần tải trọng cao để thực hiện nhiệm vụ trinh sát, tấn công hoặc chế áp điện tử.

Theo đánh giá của giới phân tích quân sự, Type 076 có thể đồng thời triển khai nhiều loại UAV đảm nhiệm các nhiệm vụ trinh sát, tấn công và tác chiến điện tử trên cùng một nền tảng, mở rộng phạm vi giám sát và tấn công vượt xa khả năng của các tàu chỉ mang trực thăng.

Sự xuất hiện của Sichuan cũng phản ánh xu hướng mới trong chiến tranh hải quân hiện đại, khi máy bay không người lái ngày càng đóng vai trò trung tâm thay vì chỉ hỗ trợ cho lực lượng có người lái. Nếu được biên chế đầy đủ cùng phi đội UAV tàng hình GJ-11 như dự kiến, Type 076 có thể mở ra một mô hình tác chiến hoàn toàn mới, nơi các chiến hạm được thiết kế ngay từ đầu để phục vụ các hệ thống không người lái quy mô lớn thay vì máy bay chiến đấu truyền thống.