Tay chân miệng diễn biến phức tạp, Thứ trưởng Bộ Y tế vào TP.HCM chỉ đạo phòng chống
Đoàn Bộ Y tế do Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương dẫn đầu vào TP.HCM chỉ đạo công tác phòng, chống dịch bệnh tay chân miệng đang diễn biến phức tạp.
Ngày 29-3, Đoàn kiểm tra do Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương dẫn đoàn đã làm việc về công tác phòng, chống dịch bệnh tay chân miệng tại TP.HCM.

Đoàn kiểm tra do Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương dẫn đoàn thăm hỏi bệnh nhi điều trị tay chân miệng tại Bệnh viện Nhi đồng 2. Ảnh: THẢO PHƯƠNG
Báo cáo tại buổi làm việc, ThS.BS Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC), cho biết tính đến tuần thứ 12 (ngày 16 đến 22-3), TP.HCM ghi nhận 8.152 ca mắc tay chân miệng. Số ca nặng (độ 2B) tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ 2025 và đã ghi nhận 4 ca tử vong.
Số phường xã có ca mắc cao tập trung ở địa bàn TP.HCM cũ, nơi tập trung đông dân cư như phường Bình Hưng Hòa. Tính đến nay, TP.HCM ghi nhận 332 ổ dịch, trong đó 181 ổ dịch trường học và hơn 150 ổ dịch cộng đồng.

ThS.BS Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM. Ảnh: THẢO PHƯƠNG
HCDC đã thực hiện lấy mẫu giám sát 8 bệnh viện có chuyên khoa nhi, định kỳ 2 mẫu/tuần. Từ đầu năm 2026, có 37 mẫu giám sát tay chân miệng được thu thập, với 9 mẫu là chủng EV71 (chiếm 1/3 mẫu dương tính). Đây là chủng độc lực mạnh, nguy cơ gây bệnh nặng và tử vong.
“TP đã triển khai hệ thống báo cáo, yêu cầu các bệnh viện thực hiện đầy đủ để tạo thành nền tảng sức khỏe cộng đồng, cho phép theo dõi tất cả các ca đến khám và điều trị ở địa phương. HCDC đã tăng cường truyền thông hàng tuần, tập huấn trực tiếp cho nhiều đối tượng, đặc biệt là những người hoàn toàn không có chuyên môn y tế, để nhận biết các dấu hiệu bệnh chuyển nặng sớm” – bà Nga nói.

Buổi làm việc của Bộ Y tế về công tác phòng, chống dịch bệnh tay chân miệng tại TP.HCM. Ảnh: THẢO PHƯƠNG
PGS.TS.BS Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM, cho hay tình hình bệnh tay chân miệng tại khu vực phía Nam đang có xu hướng gia tăng và tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện nhiều ca bệnh nặng trong thời gian tới.
Từ cuối năm 2025 đến nay, số ca mắc đã tăng lên rõ rệt. Dù có giai đoạn giảm nhẹ vào đầu năm 2026, nhưng trong những tuần gần đây, số ca lại có dấu hiệu tăng trở lại. So với trung bình 5 năm gần nhất (không tính các năm có dịch lớn), số ca hiện nay ở mức cao hơn.

PGS.TS.BS Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM. Ảnh: THẢO PHƯƠNG
Ca bệnh tập trung chủ yếu tại các tỉnh, thành phía Nam, đặc biệt là Đồng Nai và TP.HCM, sau đó là các địa phương lân cận như Tây Ninh. Tuy nhiên, yếu tố mật độ dân số cũng góp phần làm gia tăng số ca ghi nhận.
Đáng chú ý, BS Thượng cho hay số ca nặng (từ độ 2B trở lên) đang có xu hướng tăng. Kết quả giám sát vi sinh cho thấy, phần lớn mẫu bệnh phẩm dương tính với virus đường ruột, trong đó chủng EV71 chiếm ưu thế.
Về độ tuổi, khoảng 80% ca bệnh ghi nhận ở trẻ dưới 36 tháng tuổi, dù nhóm nguy cơ chung là dưới 5 tuổi. Điều này cho thấy cần ưu tiên các biện pháp phòng bệnh cho nhóm trẻ nhỏ, đặc biệt tại các cơ sở mầm non.
Bệnh tay chân miệng có xu hướng bùng phát theo chu kỳ 2–3 năm. Một trong những nguyên nhân là miễn dịch cộng đồng suy giảm theo thời gian, tạo ra nhóm trẻ mới dễ cảm nhiễm. Cạnh đó, sự xuất hiện của các biến chủng virus mới, như EV71 phân nhóm C1, có thể làm giảm hiệu quả miễn dịch từ các chủng trước đó, làm tăng nguy cơ tái nhiễm.
“Đặc biệt, các trường mầm non được xác định là môi trường có nguy cơ lây nhiễm cao do trẻ tiếp xúc gần, dùng chung đồ chơi và khó kiểm soát vệ sinh cá nhân. Nếu không phát hiện và báo cáo kịp thời, dịch bệnh có thể lan rộng nhanh chóng. Theo các nghiên cứu, một ca bệnh có thể lây cho từ 1 đến 5 trẻ khác, nhất là trong tuần đầu – giai đoạn lây nhiễm mạnh nhất” – BS Thượng cảnh báo.
Nguy cơ “dịch chồng dịch” nếu không chủ động ứng phó
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương. Ảnh: THẢO PHƯƠNG
Dù các địa phương đã nỗ lực kiểm soát dịch bệnh, nguy cơ gia tăng các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là tay chân miệng, vẫn ở mức cao.
Thời gian tới có thể bước vào giai đoạn gia tăng của nhiều dịch bệnh như sốt xuất huyết, sởi, não mô cầu… Một số nơi đã ghi nhận ca bệnh, cho thấy nguy cơ “dịch chồng dịch” nếu không chủ động ứng phó.
Bộ Y tế đề nghị các địa phương tăng cường giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời ổ dịch. Với tay chân miệng, cần rà soát lại hướng dẫn chuyên môn, nhất là công tác xét nghiệm, nghiên cứu mở rộng xét nghiệm với người chăm sóc trẻ như phụ huynh, giáo viên.
Cạnh đó, cần xem xét lại việc cách ly không chỉ với ca bệnh mà cả người tiếp xúc gần; rà soát quy trình thu dung, chuyển tuyến; tăng cường hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên, kể cả hội chẩn từ xa.
Công tác kiểm soát lây nhiễm trong bệnh viện cũng phải được siết chặt để tránh lây chéo. Yêu cầu địa phương chủ động mua sắm thuốc điều trị; xây dựng đội ngũ giảng viên nòng cốt để đào tạo thường xuyên, cập nhật phác đồ điều trị và kỹ năng phát hiện sớm.
Với sự phối hợp chặt chẽ của ngành y tế và giáo dục, dịch bệnh hoàn toàn có thể được kiểm soát trong thời gian tới.
Thứ trưởng Bộ Y tế NGUYỄN THỊ LIÊN HƯƠNG













