Tên lửa cỡ nhỏ có thể giúp châu Âu tháo gỡ khủng hoảng quốc phòng

Vũ khí nhỏ gọn, chi phí thấp

Tại một địa điểm thử nghiệm bí mật ở vùng nông thôn Thụy Điển, công ty Nordic Air Defence (NAD) đã trình diễn hệ thống đánh chặn UAV mang tên Kreuger, loại tên lửa cỡ nhỏ được kỳ vọng có thể thay đổi cách châu Âu bảo vệ không phận trước các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.

Xem video dưới đây (Nguồn: Nordic Air Defence):

Theo tờ Telegraph (Anh), Dominic Surano, kỹ sư hàng không vũ trụ của NAD, mô tả Kreuger là chiếc điện thoại thông minh biết bay gắn đầu đạn. Dù có kích thước chỉ tương đương một hộp giày, gắn cánh quạt nhỏ và trông khá đơn giản, nhưng hệ thống này có thể giải quyết một trong những bài toán nan giải nhất của chiến trường hiện đại: tiêu diệt UAV giá rẻ bằng phương tiện có chi phí tương xứng.

Ông Surano cho biết những UAV dân dụng được cải tiến đang trở thành một trong những vũ khí gây sát thương lớn nhất trên chiến trường. "Chúng ta đang chứng kiến những chiếc UAV chỉ trị giá khoảng 500 USD phá hủy các xe tăng trị giá tới 20 triệu USD", ông nói trước buổi thử nghiệm.

Mỗi bộ đánh chặn Kreuger hiện có giá khoảng 10.000 USD, thấp hơn rất nhiều so với các tên lửa phòng không truyền thống vốn thường có giá lên tới hàng triệu USD.

Thử nghiệm thành công với công nghệ AI

Trong cuộc trình diễn, Kreuger được phóng lên không trung với nhiệm vụ tự động phát hiện, bám bắt và tiếp cận mục tiêu nhờ trí tuệ nhân tạo (AI), sau đó kích nổ đầu đạn mô phỏng khi lọt vào phạm vi tiêu diệt.

Lần tiếp cận đầu tiên, tên lửa bay sượt qua mục tiêu. Tuy nhiên, hệ thống nhanh chóng tự điều chỉnh quỹ đạo, quay trở lại và thực hiện lần đánh chặn thứ hai. Khi tiến vào đúng bán kính sát thương, đầu đạn mô phỏng được kích hoạt thành công.

"Đó là một cú va chạm thực sự và mục tiêu đã bị vô hiệu hóa", ông Surano tuyên bố sau cuộc thử nghiệm.

Theo NAD, Kreuger có thể được trang bị đầu đạn nổ hoặc cơ chế đánh chặn động năng nhằm phá hủy cánh quạt của UAV đối phương. Toàn bộ linh kiện đều không sử dụng nguồn cung từ Trung Quốc, giúp việc sản xuất hàng loạt thuận lợi hơn nếu xảy ra khủng hoảng thương mại hoặc xung đột quy mô lớn.

Bài toán chi phí của NATO

Sự phát triển của Kreuger xuất phát từ thực tế các nước NATO đang phải đối mặt với nghịch lý ngày càng rõ nét trong phòng không.

Khi Nga gia tăng sản xuất hàng nghìn UAV tấn công giá rẻ, nhiều quốc gia phương Tây vẫn phải sử dụng các tên lửa phòng không hoặc tên lửa không đối không trị giá khoảng 1 triệu USD để đánh chặn từng mục tiêu. Điều này khiến chi phí phòng thủ cao gấp nhiều lần giá trị của chính phương tiện tấn công.

Vấn đề càng trở nên cấp bách sau hàng loạt vụ UAV xâm nhập không phận các nước thành viên NATO ở sườn Đông, cũng như các hoạt động trinh sát nhằm vào sân bay và cơ sở công nghiệp quốc phòng tại châu Âu.

Ông Tobias Billström, cựu Ngoại trưởng Thụy Điển và hiện là Giám đốc chiến lược của NAD, cho rằng Kreuger có thể giải quyết bài toán hiệu quả chi phí trong phòng không.

Theo ông, mục tiêu trước mắt là đưa hệ thống này vào phục vụ quân đội Ukraine trước khi mở rộng sang các quốc gia châu Âu khác. NAD cũng đang nghiên cứu phiên bản mới sử dụng xung điện từ (EMP) để gây nhiễu và vô hiệu hóa nhiều UAV cùng lúc.

Cạnh tranh trong cuộc đua chống UAV

Không chỉ NAD, nhiều tập đoàn quốc phòng châu Âu cũng đang chạy đua phát triển các hệ thống đánh chặn UAV chi phí thấp.

Tập đoàn Heckler & Koch của Đức đang nghiên cứu súng phóng lựu tích hợp AI để theo dõi và tiêu diệt UAV. Trong khi đó, Rheinmetall phát triển hệ thống Skynex sử dụng đạn thông minh với tốc độ bắn khoảng 1.000 viên mỗi phút nhằm tạo lưới hỏa lực chống UAV.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp công nghệ quốc phòng mới vẫn gặp không ít trở ngại khi tìm kiếm hợp đồng từ chính phủ. Theo chuyên gia Ulrike Franke thuộc Hội đồng Đối ngoại châu Âu (ECFR), nhiều nước vẫn ưu tiên các nhà sản xuất vũ khí truyền thống do lo ngại các công ty khởi nghiệp sẽ khó bảo đảm năng lực hỗ trợ kỹ thuật và cung ứng phụ tùng trong nhiều năm.

Dù vậy, bà Franke cho rằng các hệ thống đánh chặn đơn giản và giá rẻ sẽ đóng vai trò then chốt nếu NATO muốn đối phó hiệu quả với các cuộc tấn công bằng UAV theo bầy đàn.

Theo bà, kinh nghiệm từ chiến trường Ukraine cho thấy hiệu quả và chi phí mới là yếu tố quyết định trong tác chiến hiện đại. Nếu phải sử dụng những hệ thống phòng thủ quá đắt đỏ để chống lại hàng nghìn UAV giá rẻ, các quốc gia có nguy cơ cạn kiệt nguồn lực tài chính ngay cả khi vẫn bảo vệ được không phận.